ABD hisse senedi endeks vadeli iลlemleri, รin ile ABD arasฤฑnda yeniden tฤฑrmanan gerilimin dรผnyanฤฑn en bรผyรผk iki ekonomisi arasฤฑnda maliyetli bir ticaret savaลฤฑ olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑyla 2 Haziran Pazartesi gรผnรผne dรผลรผลle baลladฤฑktan sonra kayฤฑplarฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ.
TSฤฐ 12:05 itibarฤฑyla, Dow Jones Vadeli ฤฐลlemleri 220 puan (yaklaลฤฑk %0,3) dรผลerken, S&P 500 Vadeli ฤฐลlemleri 35 puan (%0,6) ve Nasdaq 100 Vadeli ฤฐลlemleri 145 puan (%0,7) geriledi. รzellikle Dow Jones endeksindeki bu dรผลรผล, aรงฤฑlฤฑลa yรถnelik endiลeleri artฤฑrdฤฑ.
Tรผm bu geliลmeler spot piyasanฤฑn da zil ile birlikte negatif bir aรงฤฑlฤฑล gerรงekleลtireceฤine iลaret ediyor.
Wall Street, ABD ve รin arasฤฑndaki sรถzlรผ dรผellonun ardฤฑndan, รถnceki ay elde ettiฤi gรผรงlรผ kazanรงlarฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑ geri vererek yeni haftaya ve Haziran ayฤฑna zayฤฑf bir baลlangฤฑรง yaptฤฑ.
Cuma gรผnรผ itibarฤฑyla, geniล tabanlฤฑ S&P 500 endeksi Mayฤฑs ayฤฑnฤฑ %6’nฤฑn รผzerinde bir kazanรงla kapatmฤฑลtฤฑ ve bu, Kasฤฑm 2023’ten bu yana sergilediฤi en iyi aylฤฑk performans olmuลtu.
Mayฤฑs ayฤฑnda teknoloji aฤฤฑrlฤฑklฤฑ Nasdaq Composite %9’un รผzerinde yรผkselmiลken, blue chip Dow Jones Sanayi Ortalamasฤฑ ise yaklaลฤฑk %4 deฤer kazanmฤฑลtฤฑ.
Ancak son rakamlar Dow Jones ve diฤer endekslerin Mayฤฑs ayฤฑndaki gรผรงlรผ seyrinin ardฤฑndan Haziran’a temkinli girdiฤini gรถsterdi.
Dow Jones ve piyasalar baskฤฑ altฤฑnda
รin, Pazartesi sabahฤฑ erken saatlerde, iki ekonomik dev arasฤฑnda sรถzlรผ bir savaลฤฑn patlak vermesiyle ticaret mรผzakerelerinin zorlu bir sรผreรงten geรงtiฤini gรถsteren, Cenevre ticaret anlaลmasฤฑnฤฑ ihlal ettiฤi yรถnรผndeki ABD suรงlamalarฤฑna yanฤฑt verdi.
Pekin yรถnetimi, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn รin’in Cenevre ticaret gรถrรผลmelerinde varฤฑlan mutabakatฤฑ ihlal ettiฤi yรถnรผndeki suรงlamalarฤฑnฤฑn โasฤฑlsฤฑzโ olduฤunu belirtti ve รผlkesinin รงฤฑkarlarฤฑnฤฑ korumak iรงin gรผรงlรผ รถnlemler alacaฤฤฑ sรถzรผnรผ verdi.
Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn aรงฤฑklamasฤฑ, Trump’ฤฑn Cuma gรผnรผ รin’in gรผmrรผk vergilerini geri รงekme konusunda ikili anlaลmayฤฑ ihlal ettiฤini belirttiฤi aรงฤฑklamasฤฑna karลฤฑlฤฑk olarak geldi. Bu aรงฤฑklama, ABD Hazine Bakanฤฑ Scott Bessent’in geรงen hafta sonu Pekin ile ticaret mรผzakerelerinin durduฤunu aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ takip etti.
Pekin ve Washington, Mayฤฑs ortasฤฑnda Cenevre’de รผรง haneli gรผmrรผk vergilerini 90 gรผn sรผreyle askฤฑya almayฤฑ kararlaลtฤฑrmฤฑลtฤฑ. Ayrฤฑca รin, ABD’nin yarฤฑ iletken, elektronik ve savunma รผretiminde ihtiyaรง duyduฤu kritik metallerin ihracatฤฑnฤฑ kฤฑsฤฑtlayan ticari รถnlemleri de kaldฤฑrmayฤฑ vaat etmiลti.
Trump Cuma gรผnรผ ayrฤฑca, 4 Haziran’dan itibaren รงelik ithalatฤฑna uygulanan gรผmrรผk vergilerini %25’ten %50’ye รงฤฑkaracaฤฤฑnฤฑ duyurdu. Bu geliลmeler, Dow Jones รผzerinde ek bir baskฤฑ unsuru oluลturdu.
Ticaret Bakanฤฑ Howard Lutnick ise hafta sonu yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Trump’ฤฑn gรผmrรผk vergilerinin, รถzellikle yasal itirazlar karลฤฑsฤฑnda kalฤฑcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Federal ticaret mahkemesi geรงen hafta Trump’ฤฑn gรผmrรผk vergisi gรผndeminin bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ engelleme kararฤฑ almฤฑลtฤฑ, ancak bu karar bir temyiz mahkemesi tarafฤฑndan hฤฑzla geri รงevrildi.
Davanฤฑn Yรผksek Mahkeme’ye taลฤฑnmasฤฑ beklenirken, Trump diฤer mekanizmalarฤฑ kullanarak gรผmrรผk vergilerini uygulamaya devam edeceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Ekonomik gรถstergeler ve Powell’ฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑ
Pazartesi gรผnรผ, S&P ve ISM’nin PMI verileriyle baลlayarak ABD ekonomisine iliลkin birรงok รถnemli veri aรงฤฑklanacak. Bu veriler, Dow Jones ve genel piyasa hissiyatฤฑ iรงin kritik รถnem taลฤฑyor.
Birรงok Fed yetkilisi de hafta boyunca konuลmalar yapacak; bunlarฤฑn en รถnemlisi Washington DC’de bir konferansta konuลacak olan Baลkan Jerome Powell olacak. รzellikle Fed’in tercih ettiฤi enflasyon gรถstergesinin hafifรงe soฤuduฤunu gรถsteren geรงen haftaki Kiลisel Tรผketim Harcamalarฤฑ (PCE) fiyat endeksi verilerinin ardฤฑndan, Powell’ฤฑn ABD ekonomisine iliลkin yorumlarฤฑ yakฤฑndan takip edilecek.
Ekonomik gรถrรผnรผme iliลkin endiลeler bu hafta Dow Jones Sanayi Ortalamasฤฑ baลta olmak รผzere ana borsa endekslerini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, gรผmrรผk vergilerinin ABD ekonomisini nasฤฑl etkilediฤine dair fikir verebilecek ve bu hafta aรงฤฑklanacak bir dizi rapora odaklanacak.
Bu raporlarฤฑn baลฤฑnda Cuma gรผnรผ aรงฤฑklanacak olan Mayฤฑs ayฤฑ tarฤฑm dฤฑลฤฑ istihdam verileri geliyor. Bu raporda, ekonominin Nisan ayฤฑnda beklentilerin รผzerinde gelen 177.000 kiลilik yeni istihdam yaratma rakamฤฑnฤฑn ardฤฑndan Mayฤฑs’ta 130.000’e gerilediฤi tahmin ediliyor. Dow Jones yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ bu veriyi dikkatle izleyecek.
Federal Rezerv Guvernanฤฑ Christopher Waller Pazartesi gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, son verilerin bu รถngรถrรผyรผ desteklediฤini belirterek, Fed’in bu yฤฑl faiz indirimine gidebileceฤini sรถyledi.
Gรผney Kore’de dรผzenlenen bir konferansta konuลan Waller, Baลkan Donald Trump’ฤฑn ticaret tarifelerinin enflasyonda kalฤฑcฤฑ bir artฤฑลa yol aรงmasฤฑnฤฑn olasฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ederek, Fed’in bu yฤฑlฤฑn ilerleyen dรถnemlerinde faiz indirimine gitme konusunda daha fazla gรผven duyduฤunu dile getirdi.
Waller, โTemel enflasyon %2 hedefimize doฤru ilerlemeye devam ederse, gรผmrรผk vergileri daha dรผลรผk oranlarda sabitlenirse ve istihdam โsaฤlamโ kalฤฑrsa, bu yฤฑlฤฑn ilerleyen dรถnemlerinde faiz indirimlerini destekleyeceฤimโ dedi. Bu aรงฤฑklamalar, Dow Jones gibi endeksler iรงin potansiyel bir destek unsuru olarak deฤerlendirildi.
รip hisseleri dรผลerken, metaller yรผkseldi
ลirketler cephesinde, Nvidia, Marvell ve Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC) gibi รถnde gelen รงip รผreticilerinin hisseleri, Trump yรถnetiminin yaptฤฑrฤฑm uygulanan ลirketlerin yan kuruluลlarฤฑnฤฑ da kapsayacak ลekilde mevcut kurallarฤฑ geniลleterek รin’in teknoloji sektรถrรผne yรถnelik kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaya hazฤฑrlandฤฑฤฤฑna dair haberler รผzerine dรผลรผล yaลadฤฑ.
Bloomberg’in Cuma gรผnรผ yayฤฑnladฤฑฤฤฑ bir habere gรถre, รถnerilen dรผzenleme, halihazฤฑrda ABD’nin kฤฑsฤฑtlamalarฤฑna tabi olan bir kuruluลun รงoฤunluk hisselerine sahip olduฤu ลirketlerin iลlemleri iรงin ABD hรผkรผmetinden lisans alฤฑnmasฤฑnฤฑ zorunlu kฤฑlacak.
Bu hamle, yeni yan kuruluลlar kurarak mevcut kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ aลma giriลimlerini hedefliyor. ABD yetkilileri, bu taktiฤin kalฤฑcฤฑ bir boลluk haline geldiฤini belirtiyor.
รte yandan, Trump’ฤฑn gรผmrรผk vergisi haberleri รผzerine Pazartesi gรผnรผ piyasa รถncesi iลlemlerde ABD alรผminyum ve รงelik hisseleri yรผkseldi. Cleveland-Cliffs, Nucor ve Steel Dynamics gibi ลirketlerin hisseleri bu haberlerle deฤer kazandฤฑ. Bu ayrฤฑลma, Dow Jones endeksindeki genel dรผลรผลe raฤmen bazฤฑ sektรถrlerin farklฤฑ tepkiler verdiฤini gรถsterdi.
Ham petrol fiyatlarฤฑ yรผkseliลte
OPEC+ grubunun Temmuz ayฤฑnda รผretimi รถnceki iki ayla aynฤฑ miktarda artฤฑrma planฤฑnฤฑ aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan petrol fiyatlarฤฑ Pazartesi gรผnรผ gรผรงlรผ bir ลekilde yรผkseldi.
Karar, daha bรผyรผk bir รผretim artฤฑลฤฑ beklentilerinin olduฤu bir dรถnemde piyasalara bir miktar rahatlama getirdi. TSฤฐ 12:05 itibarฤฑyla Brent ham petrol vadeli iลlemleri %3,1 artฤฑลla varil baลฤฑna 64,69 dolara, ABD Batฤฑ Teksas Orta Kalite (WTI) ham petrol vadeli iลlemleri ise %3,4 artฤฑลla varil baลฤฑna 62,86 dolara รงฤฑktฤฑ.
Petrol ฤฐhraรง Eden รlkeler รrgรผtรผ (OPEC) ve mรผttefiklerinden oluลan OPEC+ grubu, Cumartesi gรผnรผ Temmuz ayฤฑnda รผretimi gรผnde 411.000 varil artฤฑrma kararฤฑ almฤฑลtฤฑ.
Bu kararฤฑn ardฤฑndan, her iki referans petrol fiyatฤฑ da geรงen hafta %1’in รผzerinde dรผลรผล yaลadฤฑktan sonra Pazartesi gรผnรผ toparlandฤฑ. Bu, en bรผyรผk รผreticilerden oluลan grubun รผst รผste รผรงรผncรผ ayda aynฤฑ miktarda รผretim artฤฑลฤฑna gitmesi anlamฤฑna gelirken, pazar payฤฑnฤฑ geri kazanmak iรงin daha bรผyรผk bir รผretim artฤฑลฤฑ gรถrรผลeceฤi yรถnรผndeki รถnceki haberlerin ardฤฑndan geldi.
