Neww York borsasındad Dow Jones endeksi, İran savaşının Basra Körfezi’ndeki enerji arzında uzun süreli kesintilere yol açacağı ve küresel enflasyon artış hızını ivmelendireceği endişeleriyle üst üste beşinci haftayı da kayıpla tamamlayarak cuma günü düzeltme bölgesine girdi.
Cuma günü 793 puan, yani yüzde 1,7 oranında gerileyen Dow Jones endeksi 45.167 seviyesine indi. Şubat ayında 50.000 puanın üzerine çıkarak ulaştığı zirveden itibaren değer kaybı yüzde 10 seviyesini aşarak piyasalarda teknik düzeltme eşiğini geçmiş oldu.
Dow Jones tarafındaki gerilemeye eşlik eden S&P 500 endeksi 108 puanlık veya yüzde 1,7 oranında düşüşle 6.369 seviyesine gerilerken, teknoloji hisselerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq endeksinde kayıp yüzde 2,2 olarak gerçekleşti. S&P 500 endeksi ağustos ayındaki seviyelerine geri dönerken, ocak ayında ulaştığı tüm zamanların en yüksek seviyesinin yüzde 8,7 altında kalmış oldu.
Yatırımcılar, hızla tırmanan ham petrol fiyatları ile ABD ve İranlı liderlerden gelen çelişkili mesajlar karşısında belirgin bir tedirginlik yaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump, savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerin olumlu ilerlediği gerekçesiyle İran’a Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması için verdiği süreyi uzattığını açıkladı. Tahran yönetimi ise doğrudan görüşme yapıldığını reddederken, Basra Körfezi’ndeki hayati su yolundaki ablukayı sürdürmeye devam ediyor.
Petrol fiyatlarının Dow Jones üzerindeki etkisi
deVere Group yatırım şirketinden Nigel Green, müşterilerine gönderdiği e-postada, çatışmanın şiddetlendiği her an petrol fiyatlarının fırladığını, hisse senetlerinin düştüğünü ve tahvil getirilerinin yükseldiğini ifade etti. Green, en ufak bir itidal belirtisinde dahi söz konusu hareketlerin tersine döndüğünü ve sözü edilen modelin artık sağlam bir şekilde yerleştiğini vurguladı.
ABD’de tüketici güvenindeki gerileme yatırımcıların huzursuzluğunu artıran bir diğer önemli unsur oldu. Michigan Üniversitesi’nin cuma günü açıklanan mart ayı öncü duyarlılık endeksi, Aralık 2025 döneminden itibaren kaydedilen en düşük seviyeyi gösterdi. Duyarlılıktaki düşüş özellikle orta ve yüksek gelirli tüketiciler arasında daha sert şekilde hissedildi.
NerdWallet kıdemli ekonomisti Elizabeth Renter, savaşa girildiğinde insanların yüksek fiyatlar da dahil olmak üzere ekonomik kısıtlamaların kötüleşmesini beklediklerini kaydetti. Renter, yatırımcıların portföylerinde volatilite öngördüklerini ve tüketici duyarlılığındaki gerilemenin daha yüksek gelir grupları ile hisse senedi sahipleri arasında hissedilmesinin temel nedeninin tam olarak belirtilen beklentilerden kaynaklandığını açıkladı.
Finans piyasalarındaki temel korku, savaşın Basra Körfezi’ndeki petrol ve doğal gaz üretimi ile taşımacılığını uzun süre sekteye uğratması etrafında şekilleniyor. Küresel pazarlardan büyük miktarda petrol ve doğal gazın çekilmesi, dünya ekonomisi genelinde sert bir enflasyon dalgası yaratma riski taşıyor. Bahsedilen tablo sadece benzin alan sürücüler için fiyatları yükseltmekle kalmayıp, ürünlerini taşımak için kamyon, gemi veya uçak kullanan işletmeleri de kendi fiyatlarını artırmaya itme potansiyeli barındırıyor.
Ham petrol fiyatları, çatışmanın ne zaman sona ereceğine dair net bir işaret bulunmaması sebebiyle yeniden yükselişe geçti. Brent ham petrolünün fiyatı cuma günü yüzde 4 oranında artarak varil başına 105,32 dolara çıktı. Savaş başlamadan önce 70 dolar civarında seyreden fiyatta belirgin bir yukarı yönlü ivme yaşandı. ABD gösterge ham petrolü de yüzde 5,5 artış kaydederek varil başına 99,64 dolardan işlem gördü.
Tahvil piyasalarındaki volatilite ve hisse senetlerine yansımaları
Macquarie stratejistleri, savaşın haziran ayı sonuna kadar devam etmesi halinde petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar çıkabileceği değerlendirmesinde bulundu. Şimdiye kadar kayıtlara geçen en yüksek petrol fiyatları, 2008 yazında 147 doların biraz üzerinde ölçülmüştü. O dönemde Çin’den gelen güçlü talep ve İran’ın İsrail’e ulaşabilecek kapasitedeki füzeleri de içeren denemeleri, Büyük Durgunluk sürecine rağmen fiyatların sıçramasına yardımcı olmuştu. Günümüzde yaşanan benzer jeopolitik gerilimler, enerji maliyetleri üzerinden piyasaları yeniden baskı altına alıyor.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin ardından tahvil piyasasında uzun vadeli Hazine getirileri daha da yukarı tırmandı. Gösterge niteliğindeki 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi, perşembe günü geç saatlerdeki yüzde 4,42 seviyesinden cuma günü yüzde 4,44 seviyesine ulaştı. Savaş başlamadan önce söz konusu getiri oranının sadece yüzde 3,97 seviyesinde bulunması, piyasadaki risk algısının ne kadar hızlı değiştiğini ortaya koyuyor.
Artan tahvil getirileri, ABD’li hanehalkı ile işletmelerin kullandığı ipotekli konut kredileri ve diğer borçlanma araçları için faiz oranlarının sıçramasına neden oldu. Kredi maliyetlerindeki artış, halihazırda yavaşlama eğiliminde olan ekonomik aktivite üzerinde ilave bir daraltıcı etki yaratıyor.
Wall Street genelinde hisse senetlerinin büyük çoğunluğu değer kaybetti. S&P 500 endeksinde işlem gören her üç hisseden ikisi günü düşüşle tamamladı. Yatırımcıların riskli varlıklardan kaçış eğilimi, Dow Jones endeksi ve diğer piyasalardaki satış baskısını derinleştiriyor.
Dow Jones ve diğer ana endekslerdeki sert kayıplara tezat oluşturacak şekilde günü artışla kapatmayı başaran az sayıdaki hisseden biri Netflix oldu. Dijital yayın platformu, abonelik hizmetleri için uygulayacağı fiyat artışlarını duyurmasının üzerinden bir gün geçtikten sonra hisse değerinde yüzde 0,3 oranında sınırlı bir yükseliş kaydetti.
