Neww York borsasฤฑndad Dow Jones endeksi, ฤฐran savaลฤฑnฤฑn Basra Kรถrfezi’ndeki enerji arzฤฑnda uzun sรผreli kesintilere yol aรงacaฤฤฑ ve kรผresel enflasyon artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑ ivmelendireceฤi endiลeleriyle รผst รผste beลinci haftayฤฑ da kayฤฑpla tamamlayarak cuma gรผnรผ dรผzeltme bรถlgesine girdi.
Cuma gรผnรผ 793 puan, yani yรผzde 1,7 oranฤฑnda gerileyen Dow Jones endeksi 45.167 seviyesine indi. ลubat ayฤฑnda 50.000 puanฤฑn รผzerine รงฤฑkarak ulaลtฤฑฤฤฑ zirveden itibaren deฤer kaybฤฑ yรผzde 10 seviyesini aลarak piyasalarda teknik dรผzeltme eลiฤini geรงmiล oldu.
Dow Jones tarafฤฑndaki gerilemeye eลlik eden S&P 500 endeksi 108 puanlฤฑk veya yรผzde 1,7 oranฤฑnda dรผลรผลle 6.369 seviyesine gerilerken, teknoloji hisselerinin aฤฤฑrlฤฑkta olduฤu Nasdaq endeksinde kayฤฑp yรผzde 2,2 olarak gerรงekleลti. S&P 500 endeksi aฤustos ayฤฑndaki seviyelerine geri dรถnerken, ocak ayฤฑnda ulaลtฤฑฤฤฑ tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyesinin yรผzde 8,7 altฤฑnda kalmฤฑล oldu.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, hฤฑzla tฤฑrmanan ham petrol fiyatlarฤฑ ile ABD ve ฤฐranlฤฑ liderlerden gelen รงeliลkili mesajlar karลฤฑsฤฑnda belirgin bir tedirginlik yaลฤฑyor. ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, savaลฤฑ sona erdirmeye yรถnelik mรผzakerelerin olumlu ilerlediฤi gerekรงesiyle ฤฐran’a Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑ yeniden aรงmasฤฑ iรงin verdiฤi sรผreyi uzattฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Tahran yรถnetimi ise doฤrudan gรถrรผลme yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ reddederken, Basra Kรถrfezi’ndeki hayati su yolundaki ablukayฤฑ sรผrdรผrmeye devam ediyor.
Petrol fiyatlarฤฑnฤฑn Dow Jones รผzerindeki etkisi
deVere Group yatฤฑrฤฑm ลirketinden Nigel Green, mรผลterilerine gรถnderdiฤi e-postada, รงatฤฑลmanฤฑn ลiddetlendiฤi her an petrol fiyatlarฤฑnฤฑn fฤฑrladฤฑฤฤฑnฤฑ, hisse senetlerinin dรผลtรผฤรผnรผ ve tahvil getirilerinin yรผkseldiฤini ifade etti. Green, en ufak bir itidal belirtisinde dahi sรถz konusu hareketlerin tersine dรถndรผฤรผnรผ ve sรถzรผ edilen modelin artฤฑk saฤlam bir ลekilde yerleลtiฤini vurguladฤฑ.
ABD’de tรผketici gรผvenindeki gerileme yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn huzursuzluฤunu artฤฑran bir diฤer รถnemli unsur oldu. Michigan รniversitesi’nin cuma gรผnรผ aรงฤฑklanan mart ayฤฑ รถncรผ duyarlฤฑlฤฑk endeksi, Aralฤฑk 2025 dรถneminden itibaren kaydedilen en dรผลรผk seviyeyi gรถsterdi. Duyarlฤฑlฤฑktaki dรผลรผล รถzellikle orta ve yรผksek gelirli tรผketiciler arasฤฑnda daha sert ลekilde hissedildi.
NerdWallet kฤฑdemli ekonomisti Elizabeth Renter, savaลa girildiฤinde insanlarฤฑn yรผksek fiyatlar da dahil olmak รผzere ekonomik kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn kรถtรผleลmesini beklediklerini kaydetti. Renter, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn portfรถylerinde volatilite รถngรถrdรผklerini ve tรผketici duyarlฤฑlฤฑฤฤฑndaki gerilemenin daha yรผksek gelir gruplarฤฑ ile hisse senedi sahipleri arasฤฑnda hissedilmesinin temel nedeninin tam olarak belirtilen beklentilerden kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Finans piyasalarฤฑndaki temel korku, savaลฤฑn Basra Kรถrfezi’ndeki petrol ve doฤal gaz รผretimi ile taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ uzun sรผre sekteye uฤratmasฤฑ etrafฤฑnda ลekilleniyor. Kรผresel pazarlardan bรผyรผk miktarda petrol ve doฤal gazฤฑn รงekilmesi, dรผnya ekonomisi genelinde sert bir enflasyon dalgasฤฑ yaratma riski taลฤฑyor. Bahsedilen tablo sadece benzin alan sรผrรผcรผler iรงin fiyatlarฤฑ yรผkseltmekle kalmayฤฑp, รผrรผnlerini taลฤฑmak iรงin kamyon, gemi veya uรงak kullanan iลletmeleri de kendi fiyatlarฤฑnฤฑ artฤฑrmaya itme potansiyeli barฤฑndฤฑrฤฑyor.
Ham petrol fiyatlarฤฑ, รงatฤฑลmanฤฑn ne zaman sona ereceฤine dair net bir iลaret bulunmamasฤฑ sebebiyle yeniden yรผkseliลe geรงti. Brent ham petrolรผnรผn fiyatฤฑ cuma gรผnรผ yรผzde 4 oranฤฑnda artarak varil baลฤฑna 105,32 dolara รงฤฑktฤฑ. Savaล baลlamadan รถnce 70 dolar civarฤฑnda seyreden fiyatta belirgin bir yukarฤฑ yรถnlรผ ivme yaลandฤฑ. ABD gรถsterge ham petrolรผ de yรผzde 5,5 artฤฑล kaydederek varil baลฤฑna 99,64 dolardan iลlem gรถrdรผ.
Tahvil piyasalarฤฑndaki volatilite ve hisse senetlerine yansฤฑmalarฤฑ
Macquarie stratejistleri, savaลฤฑn haziran ayฤฑ sonuna kadar devam etmesi halinde petrol fiyatlarฤฑnฤฑn varil baลฤฑna 200 dolara kadar รงฤฑkabileceฤi deฤerlendirmesinde bulundu. ลimdiye kadar kayฤฑtlara geรงen en yรผksek petrol fiyatlarฤฑ, 2008 yazฤฑnda 147 dolarฤฑn biraz รผzerinde รถlรงรผlmรผลtรผ. O dรถnemde รin’den gelen gรผรงlรผ talep ve ฤฐran’ฤฑn ฤฐsrail’e ulaลabilecek kapasitedeki fรผzeleri de iรงeren denemeleri, Bรผyรผk Durgunluk sรผrecine raฤmen fiyatlarฤฑn sฤฑรงramasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olmuลtu. Gรผnรผmรผzde yaลanan benzer jeopolitik gerilimler, enerji maliyetleri รผzerinden piyasalarฤฑ yeniden baskฤฑ altฤฑna alฤฑyor.
Petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลin ardฤฑndan tahvil piyasasฤฑnda uzun vadeli Hazine getirileri daha da yukarฤฑ tฤฑrmandฤฑ. Gรถsterge niteliฤindeki 10 yฤฑllฤฑk ABD Hazine tahvili getirisi, perลembe gรผnรผ geรง saatlerdeki yรผzde 4,42 seviyesinden cuma gรผnรผ yรผzde 4,44 seviyesine ulaลtฤฑ. Savaล baลlamadan รถnce sรถz konusu getiri oranฤฑnฤฑn sadece yรผzde 3,97 seviyesinde bulunmasฤฑ, piyasadaki risk algฤฑsฤฑnฤฑn ne kadar hฤฑzlฤฑ deฤiลtiฤini ortaya koyuyor.
Artan tahvil getirileri, ABD’li hanehalkฤฑ ile iลletmelerin kullandฤฑฤฤฑ ipotekli konut kredileri ve diฤer borรงlanma araรงlarฤฑ iรงin faiz oranlarฤฑnฤฑn sฤฑรงramasฤฑna neden oldu. Kredi maliyetlerindeki artฤฑล, halihazฤฑrda yavaลlama eฤiliminde olan ekonomik aktivite รผzerinde ilave bir daraltฤฑcฤฑ etki yaratฤฑyor.
Wall Street genelinde hisse senetlerinin bรผyรผk รงoฤunluฤu deฤer kaybetti. S&P 500 endeksinde iลlem gรถren her รผรง hisseden ikisi gรผnรผ dรผลรผลle tamamladฤฑ. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn riskli varlฤฑklardan kaรงฤฑล eฤilimi, Dow Jones endeksi ve diฤer piyasalardaki satฤฑล baskฤฑsฤฑnฤฑ derinleลtiriyor.
Dow Jones ve diฤer ana endekslerdeki sert kayฤฑplara tezat oluลturacak ลekilde gรผnรผ artฤฑลla kapatmayฤฑ baลaran az sayฤฑdaki hisseden biri Netflix oldu. Dijital yayฤฑn platformu, abonelik hizmetleri iรงin uygulayacaฤฤฑ fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ duyurmasฤฑnฤฑn รผzerinden bir gรผn geรงtikten sonra hisse deฤerinde yรผzde 0,3 oranฤฑnda sฤฑnฤฑrlฤฑ bir yรผkseliล kaydetti.
