Dow Jones ve S&P 500’de kredili işlemler rekor seviyeye ulaştı

Reklam

Wall Street endekslerinde (Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq) dördüncü yılına giren boğa piyasası sürerken, 1,5 trilyon dolar sınırını aşan rekor marjin borcu (Margin Dept – Kredili işlem) piyasalardaki artışın önündeki en büyük risk unsuru haline geldi.

S&P 500 ve Nasdaq Composite endeksleri 2022 yılı dip seviyelerine göre iki katından fazla değer kazanırken, Dow Jones endeksi yüzde 90 seviyesinde yükseliş kaydetti.

Dow Jones ve S&P 500’ü tetikleyen unsurlar ve marjin riski

Yapay zeka alanındaki gelişmeler ve kuantum bilgisayar teknolojilerinin yaygınlaşması, borsa endekslerini rekor seviyelere taşıyan temel faktörler arasında yer aldı. Teknolojik yeniliklerin yarattığı iyimserlik sürerken, yatırımcıların aracı kurumlardan borçlanarak yaptığı işlemlerin büyüklüğü FINRA verilerine yansıdı.

Haziran ayında 1,502 trilyon dolar ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşan ödenmemiş marjin borcu, piyasadaki risk alma iştahını açıkça ortaya koydu. Yatırımcıların borsada kaldıraçlı işlem yapmak veya hisse senetleri ile borsa yatırım fonlarında pozisyon almak amacıyla kullandığı borçlar, kısa sürede yüksek oranlı artış kaydettiğinde tarihsel olarak sert düşüşleri tetikledi.

Tarihsel verilerde marjin borcu artışları ve ayı piyasaları

Son 30 yıllık dönemde marjin borcunun 12 ile 19 aylık süre zarfında yüzde 65 ve üzerinde arttığı üç farklı dönem yaşandı. Geçmişte gerçekleşen her üç hızlı artış süreci de önemli ayı piyasası dönemleriyle eşleşti.

Piyasalardaki aşırı risk alımının sürdürülemez olduğunu gösteren tarihsel veriler, yapay zeka ile kuantum bilişim dalgasının tetiklediği rallinin kısa vadede sert bir geri çekilme yaşayabileceğine işaret etti.

Uzun vadeli yatırımcılar açısından borsa döngüleri

Bespoke Investment Group tarafınca Mayıs 2026 döneminde paylaşılan araştırmada, 1929 Büyük Buhranı’ndan itibaren S&P 500 endeksindeki boğa ve ayı piyasaları incelendi. Araştırma sonuçlarına göre ortalama bir S&P 500 ayı piyasası 286 takvim günü (yaklaşık 9,5 ay) sürerken, ortalama boğa piyasası 1.023 takvim günü boyunca devam etti. Boğa piyasalarının süresi, ayı piyasalarının yaklaşık 3,6 katı olarak hesaplandı.

Crestmont Research tarafından 1900 yılından itibaren yapılan 20 yıllık kayan dönem analizlerinde ise S&P 500 endeksine dayalı 107 farklı 20 yıllık periyodun tamamında temettüler dahil pozitif yıllık ortalama getiri elde edildi. Piyasa zirvelerinde veya resesyon dönemlerinde yapılan yatırımlarda dahi 20 yıllık tutma sürelerinde yatırımcılar kazanç sağladı.

Marjin borcu nedir ve piyasalar için neden risk oluşturur?

Marjin borcu, yatırımcıların borsa işlemlerinde veya borsa yatırım fonlarında kullanmak üzere aracı kurumlardan faiz karşılığında aldığı borç parayı ifade eder. Borç miktarının kısa sürede aşırı yükselmesi, piyasadaki spekülatif risk iştahının arttığını gösterir ve düşüş dönemlerinde kayıpların katlanarak büyümene yol açar.

Geçmişte marjin borcunun yükseldiği dönemlerde neler yaşandı?

Dot-com balonu sürecinde marjin borcu yüzde 80 artış gösterdi ve ardından Nasdaq yüzde 78 geriledi. 2008 küresel finans krizi öncesinde borç stoku yüzde 66 yükseldi ve S&P 500 endeksi yüzde 57 değer kaybetti. COVID-19 sonrası dönemdeki yüzde 95’lik borç artışının ardından ise 2022 yılında endekslerde sert düşüşler gerçekleşti.

S&P 500 endeksinde boğa ve ayı piyasaları ne kadar sürer?

Tarihsel verilere göre S&P 500 endeksindeki ortalama ayı piyasası yaklaşık 286 gün sürdü. Boğa piyasaları ise ortalama 1.023 gün boyunca devam ederek ayı piyasalarından yaklaşık 3,6 kat daha uzun zaman dilimini kapsadı.

Haber Merkezi

Tüm Yazıları

Borsatek, Türkiye ve dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyen bir finans haber platformudur. Hisse, döviz, altın ve kripto piyasalarına dair analizlerle yatırımcılara rehberlik eder.