New York borsasında Dow Jones ve S&P 500 endeksi vadeli kontratları, Orta Doğu’da devam eden çatışmaların petrol fiyatları üzerinde yarattığı sert dalgalanmaların etkisiyle haftanın son işlem gününe satıcılı bir seyirle devam ediyor. Yatırımcılar, enerji arzına yönelik artan endişeler ve enflasyonist baskılar nedeniyle riskli varlıklardan uzaklaşmayı tercih ediyor.
Saat 15.46 itibarıyla Dow Jones endeksi vadeli işlemleri 151 puanlık düşüşle yüzde 0,3 S&P 500 endeksi vadeli kontratları 30 puan azalarak yüzde 0,4, Nasdaq 100 vadeli işlemleri ise 150 puanlık düşüşle yüzde 0,6 oranında gerilemiş durumda.
Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq enerji fiyatlarındaki ani sıçramanın ve ABD Merkez Bankası yetkililerinin uzayan enflasyonist baskılara dair yaptığı uyarıların ardından dünkü seansı da ekside tamamlamıştı.
Enerji piyasalarındaki dalgalanma Dow Jones üzerinde risk yaratıyor
İsrail ordusunun dünyanın en büyük doğal gaz sahası konumundaki Güney Pars tesislerinin İran tarafına düzenlediği saldırı, bölgedeki tansiyonu zirveye taşıdı. Tahran yönetimi, İsrail’in hamlesine Orta Doğu genelindeki kritik enerji altyapı tesislerini hedef alarak karşılık verdi.
Katar sınırları içinde yer alan devasa doğal gaz üretim merkezi Ras Laffan, gerçekleşen misilleme saldırılarından ciddi oranda hasar gördü. Küresel gösterge niteliğindeki Brent ham petrolünün varil fiyatı kısa süreliğine 119 dolar seviyesine kadar tırmanırken, Avrupa doğal gaz fiyatlarında da sert yükselişler kaydedildi.
ABD ve İsrail yönetimlerinin Güney Pars sahasına yönelik yeni bir saldırı planlamadıklarına dair verdikleri sinyaller, piyasalardaki paniği bir miktar yatıştırdı. Açıklamaların ardından Dow Jones endeksi ve diğer majör göstergeler dip seviyelerden toparlanırken, petrol fiyatları zirveden kısmen geri çekildi.
Beyaz Saray yetkilileri, enerji piyasalarındaki stresi hafifletmek amacıyla bazı İran petrol ihracatlarına uygulanan yaptırımların kaldırılabileceğine dair ipuçları veriyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, piyasaları rahatlatmak adına acil durum petrol rezervlerinin daha fazla kullanıma açılabileceğini ifade etti.
Tüm diplomatik çabalara rağmen petrol fiyatları cuma günkü işlemlerde yüksek seyrini korudu. Brent ham petrol vadeli işlemleri 107 dolar civarında dengelenmeye çalışıyor. İran’daki savaşın neden olduğu arz kesintilerine dair piyasa endişeleri henüz ortadan kalkmış değil.
Katar yetkilileri, Ras Laffan tesisine yönelik İran saldırılarının ardından ülkenin ihracat kapasitesinin yüzde 17 oranında azaldığını duyurdu. Hasar gören altyapının onarılmasının beş yıla kadar sürebileceği belirtildi. Katar’ın özellikle Avrupa pazarı için en büyük gaz tedarikçilerinden biri olması, bölgede enflasyonun yeniden kontrolden çıkabileceği korkusunu alevlendiriyor. Küresel enflasyon tehdidi, Dow Jones endeksi yatırımcıları için bir numaralı risk faktörü olmaya devam ediyor.
New York Times gazetesinin haberine göre İran ordusu misilleme saldırılarına hız kesmeden devam ediyor. ABD müttefiki bölge ülkeleri, sınırlarına yönelik insansız hava aracı ve füze hareketlilikleri raporluyor. İsrail güçlerinin ise Kudüs ve ülkenin kuzeyinde çalan gece sirenlerinin ardından Tahran’ı hedef aldığı belirtiliyor.
İran’ın öldürülen eski lideri Ali Hamaney’in oğlu olan Dini Lider Mücteba Hamaney, iç ve dış düşmanların güvenliğini ortadan kaldırarak kendi halklarına vereceklerini açıkladı. İsrail yönetiminin İran rejimini çökertmek amacıyla sistematik suikastlar düzenlediği bir dönemde gelen söz konusu meydan okuma mesajı, gerilimin uzun süre daha düşmeyeceğine işaret ediyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran enerji altyapısına yönelik gelecekteki saldırıları durdurmalarını talep ettiğini doğruladı. Washington ve müttefikleri, dünya petrolünün yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı yeniden ticari trafiğe açmak için yoğun çaba sarf ediyor. Amerikan savaş gemilerinin, İran saldırısı tehlikesinin azalması halinde Basra Körfezi’ne giren ve çıkan ticari gemilere eşlik edebileceği kaydediliyor.
Vital Knowledge analistleri, yayımladıkları değerlendirmede Hürmüz Boğazı’nın piyasalar için kilit rol oynamaya devam ettiğini vurguladı. Uzmanlar, devasa bir askeri yığınak veya diplomatik bir anlaşma olmadan su yolunun tamamen yeniden açılması için net bir çözüm bulunmadığını ifade etti. Suudi Arabistan yetkilileri, çatışmaların nisan ayına kadar sona ermemesi durumunda petrol fiyatlarının varil başına 180 doları aşabileceği uyarısında bulundu.
Merkez bankalarının faiz kararları ve şirket bilançoları piyasalara yön veriyor
Makroekonomik istikrarı korumaya çalışan majör merkez bankaları, çatışmaların ekonomik yansımalarını değerlendirmek için beklemeyi tercih ediyor. ABD Merkez Bankası, Avrupa Merkez Bankası, İngiltere Merkez Bankası, İsviçre Merkez Bankası ve Japonya Merkez Bankası yetkilileri, ilgili haftada gerçekleştirdikleri toplantılarda faiz oranlarını sabit tutma kararı aldı.
Politika yapıcılar, enerji krizinin enflasyon üzerindeki etkilerini tam olarak analiz edebilmek adına para politikasında değişikliğe gitmekten kaçınıyor. Dow Jones endeksi yatırımcıları, yüksek borçlanma maliyetlerinin daha uzun süre devam etme ihtimalini şirket değerlemelerine yansıtıyor. Bekleme stratejisi, piyasalardaki yön arayışını ve oynaklığı artırıyor.
Bazı piyasa analistleri, İran’ın boğaz üzerindeki ablukası kırılsa dahi üretim tesislerine yönelik yıkıcı saldırıların küresel arz üzerinde kalıcı bir baskı yaratacağını değerlendirmesinde bulundu. Başkan Donald Trump, krizi hafifletmek için ne gerekiyorsa yapacaklarına dair söz vererek Amerikan halkına sorunun yakında çözüleceği mesajını verdi.
Trump, çatışma bölgesine kara birlikleri gönderme planı olmadığını belirtmekle birlikte, ordunun müdahale etmesi halinde askeri hareketliliği kamuoyuyla paylaşmayacağını da sözlerine ekledi. Küresel siyasetteki belirsizlikler, sanayi devlerini barındıran Dow Jones endeksi şirketlerinin operasyonel maliyet tahminlerini doğrudan zorlaştırıyor. Lojistik ve enerji giderlerindeki artış potansiyeli, kurumsal kârlılıkları tehdit etmeyi sürdürüyor.
Borsalardaki genel karamsar havaya rağmen kurumsal bilançolar cephesinde pozitif gelişmeler de yaşanıyor. Lojistik sektörünün küresel devi FedEx, kritik tatil dönemindeki güçlü talebin etkisiyle mali üçüncü çeyrek kâr ve gelir rakamlarının beklentileri aştığını duyurdu. Şirket yönetimi, olumlu finansal sonuçların ardından tam yıllık kâr görünümünü yukarı yönlü güncelledi.
FedEx yetkilileri, yayımladıkları yeni finansal tahminlerin jeopolitik krizlerden kaynaklanacak ek lojistik aksamaları içermediğinin altını çizdi. Hava kargo maliyetlerindeki artışların ve uçuş rotalarındaki zorunlu değişikliklerin mevcut çeyrek getirilerini olumsuz etkileyebileceği uyarısı yapıldı. Taşıma şirketleri, yakıt maliyetlerindeki artışı dengelemek amacıyla müşteri ücretlerine zam yapma seçeneğini masada tutuyor.
Müşteri ücretlerindeki olası bir artış, tüketicilerin kargo harcamalarını kısmalarına neden olarak ticaret hacmini daraltma riski taşıyor. Tüm risk faktörlerine karşın FedEx Finans Direktörü John Dietrich, Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada, uçak yakıtı tedarik süreçlerinin mevcut çatışmalardan henüz etkilenmediğini kaydetti.
Lojistik devinin beklentileri aşan performansı, yatırımcılar tarafından oldukça olumlu karşılandı. FedEx hisseleri, ABD piyasalarındaki borsa açılışı öncesi işlemlerde yüzde 9’un üzerinde değer kazanarak dikkatleri üzerine çekti. Şirket bazlı sürpriz bilançolar, genel makroekonomik baskılarla mücadele eden Dow Jones endeksi için sınırlı da olsa bir dengeleyici unsur işlevi görüyor. Yatırımcılar, jeopolitik risklerle kurumsal kazançlar arasındaki hassas terazide portföylerini korumaya odaklanıyor.
