Orta Doฤuโdaki savaลta enerji altyapฤฑlarฤฑnฤฑ hedef alฤฑnmasฤฑ ve kรผresel petrol fiyatlarฤฑndaki sert yรผkseliล, ABD borsalarฤฑnda satฤฑล baskฤฑsฤฑnฤฑ derinleลtiriyor. Perลembe gรผnรผ aรงฤฑlฤฑล รถncesi iลlemlerde Dow Jones endeksi vadeli kontratlarฤฑ yรผzde 0,6 oranฤฑnda deฤer kaybederken; S&P 500 vadelileri yรผzde 0,7, Nasdaq 100 vadelileri ise yรผzde 0,8 oranฤฑnda geriledi.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn odak noktasฤฑ, ฤฐranโdaki Gรผney Pars doฤal gaz sahasฤฑna dรผzenlenen saldฤฑrฤฑnฤฑn ardฤฑndan Katar ve Suudi Arabistanโdaki tesislerin misilleme olarak hedef alฤฑnmasฤฑyla bozulan arz gรผvenliฤi ve tฤฑrmanan enflasyonist baskฤฑlar รผzerinde toplanmฤฑล durumda.
Federal Rezervโin (Fed) faiz oranlarฤฑnฤฑ sabit tutma kararฤฑ ve enflasyonun seyri konusundaki temkinli aรงฤฑklamalarฤฑ, piyasalardaki volatiliteyi yรผksek tutmaya devam ediyor. Anฤฑlan sรผreรงte, kรผresel enerji piyasalarฤฑnda yaลanan sarsฤฑntฤฑlarฤฑn makroekonomik dengeler รผzerindeki kalฤฑcฤฑ etkileri yakฤฑndan izleniyor.
Orta Doฤuโdaki enerji savaลฤฑ ve kรผresel piyasalarฤฑn tepkisi
Dow Jones endeksi ve kรผresel pay piyasalarฤฑ, enerji sevkiyatฤฑnฤฑn kalbi kabul edilen Hรผrmรผz Boฤazฤฑ รงevresindeki รงatฤฑลmalarฤฑn ekonomik yansฤฑmalarฤฑnฤฑ fiyatlamayฤฑ sรผrdรผrรผyor. Brent ham petrol vadelileri yรผzde 5,1โlik tฤฑrmanฤฑลla varil baลฤฑna 112,85 dolar seviyesinden iลlem gรถrรผrken, gรผn iรงinde 119,11 dolara kadar ulaลarak son yฤฑllarฤฑn en yรผksek seviyelerini test etti.
Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤal gaz (LNG) รผretim merkezi olan Katarโdaki Ras Laffan tesislerinin isabet almasฤฑ, Avrupaโdaki doฤal gaz fiyatlarฤฑnฤฑ da yรผzde 25 oranฤฑnda yukarฤฑ รงekti. Sรถzรผ edilen tesis, tek baลฤฑna kรผresel LNG arzฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk beลte birini karลฤฑlฤฑyor. Beyaz Saray yetkilileri bรถlgedeki askeri varlฤฑฤฤฑnฤฑ gรผรงlendirmeyi planlarken, enerji piyasalarฤฑndaki sรถz konusu oynaklฤฑk kรผresel enflasyon beklentilerinin yeniden yukarฤฑ yรถnlรผ revize edilmesine yol aรงฤฑyor.
ABDโde aรงฤฑklanan ลubat ayฤฑ รผretici enflasyonu verilerinin beklentilerin รผzerinde gelmesi, savaลฤฑn ekonomik etkileri tam anlamฤฑyla hissedilmeden dahi fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn kalฤฑcฤฑ olduฤuna dair endiลeleri kรถrรผklรผyor.
Anฤฑlan gerilimin รผรง haftalฤฑk bir sรผreci geride bฤฑrakmasฤฑna raฤmen tansiyonun dรผลmemesi, nakliye hatlarฤฑ รผzerindeki riskleri de artฤฑrฤฑyor. Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndan geรงen gรผnlรผk petrol miktarฤฑnฤฑn kรผresel arzฤฑn yรผzde 20’sine tekabรผl etmesi, gemilerin saldฤฑrฤฑ korkusuyla rotalarฤฑnฤฑ deฤiลtirmesine ve navlun maliyetlerinin fฤฑrlamasฤฑna neden oluyor. ING analistleri, ABD yรถnetiminin petrol fiyatlarฤฑndaki yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑyฤฑ hafifletmeye รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ bir dรถnemde ฤฐranโฤฑn enerji varlฤฑklarฤฑna yรถnelik saldฤฑrฤฑlarฤฑn gerรงekleลmesini manidar bulurken, anฤฑlan durumun arz ลokunu tetiklediฤini belirtiyor.
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, Gรผney Pars saldฤฑrฤฑsฤฑnda ABD veya Katar’ฤฑn bir rolรผ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ederek adresi ฤฐsrail olarak iลaret etse de, piyasalar taraflar arasฤฑndaki karลฤฑlฤฑklฤฑ misillemelerin topyekรปn bir bรถlgesel savaลa dรถnรผลme ihtimalinden endiลe ediyor. Mevcut tabloda Dow Jones endeksi yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ, enerji maliyetlerindeki artฤฑลฤฑn ลirket kรขrlฤฑlฤฑklarฤฑ ve tรผketici harcamalarฤฑ รผzerinde yaratacaฤฤฑ tahribatฤฑ en bรผyรผk risk faktรถrรผ olarak deฤerlendiriyor.
Dow Jones ve Fed’in faiz patikasฤฑndaki belirsizlik
Fedโin รงarลamba gรผnรผ sona eren iki gรผnlรผk toplantฤฑsฤฑnฤฑn ardฤฑndan faiz oranlarฤฑnฤฑ yรผzde 3,50-3,75 aralฤฑฤฤฑnda sabit bฤฑrakmasฤฑ, piyasalar tarafฤฑndan รถngรถrรผlen bir hamle olarak kayda geรงti. Karar metni ve yayฤฑmlanan “noktasal grafik” verileri, politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn 2026 yฤฑlฤฑ sonuna kadar en az bir faiz indirimi yapma ihtimalini masada tuttuฤunu gรถsteriyor.
Ancak Fed Baลkanฤฑ Jerome Powell, dรผzenlenen basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda paylaลฤฑlan รถngรถrรผlere “her zamankinden daha fazla” ihtiyatla yaklaลฤฑlmasฤฑ gerektiฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu. Powell, enerji fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn genel enflasyonu yukarฤฑ รงekeceฤini kabul etmekle beraber, anฤฑlan artฤฑลฤฑn ekonomi geneli รผzerindeki net etkilerini deฤerlendirmek iรงin henรผz erken olduฤunu kaydetti.
Analistler, Donald Trumpโฤฑn Fed baลkanlฤฑฤฤฑ iรงin adayฤฑ olan Kevin Warshโฤฑn gรถreve gelmesiyle bankanฤฑn kฤฑsa sรผreli enflasyon ลoklarฤฑnฤฑ gรถrmezden gelebileceฤini deฤerlendirse de, gรผncel belirsizlik ortamฤฑ Dow Jones endeksi performansฤฑnฤฑ baskฤฑlamaya devam ediyor.
Kurumsal tarafta ise teknoloji ve yarฤฑ iletken sektรถrรผnden gelen veriler Dow Jones endeksi vadelilerindeki negatif seyri pekiลtiriyor. Bellek รงipi รผreticisi Micron Technologyโnin mali ikinci รงeyrek gelirleri, yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn etkisiyle yฤฑllฤฑk bazda neredeyse รผรง katฤฑna รงฤฑkarak 23,86 milyar dolara ulaลtฤฑ. ลirketin hisse baลฤฑna kรขrฤฑ 12,20 dolar ile piyasa beklentilerini aลsa da, Micron hisseleri aรงฤฑlฤฑล รถncesi iลlemlerde yรผzde 6โya yakฤฑn deฤer kaybetti.
Bahsedilen dรผลรผลรผn temel gerekรงesi olarak, ลirketin 2026 mali yฤฑlฤฑnda yeni รผretim tesisleri iรงin ayฤฑrdฤฑฤฤฑ yatฤฑrฤฑm bรผtรงesinin 25 milyar dolara yรผkseltilmesi gรถsteriliyor. CEO Sanjay Mehrotra, yapay zeka รงaฤฤฑnda belleฤin stratejik bir varlฤฑฤa dรถnรผลtรผฤรผnรผ vurgularken, artan sermaye harcamalarฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar tarafฤฑndan kฤฑsa vadeli nakit akฤฑลฤฑ รผzerinde baskฤฑ unsuru olarak algฤฑlanฤฑyor.
Ekonomik takvimde yer alan iลsizlik maaลฤฑ baลvurularฤฑnฤฑn ise beklentilerin altฤฑnda kalarak 205 bin seviyesine gerilemesi, ABD iล gรผcรผ piyasasฤฑnฤฑn sฤฑkฤฑ kalmaya devam ettiฤini kanฤฑtlฤฑyor. ฤฐล gรผcรผ piyasasฤฑndaki bu direnรง, Fed’in faizleri yรผksek seviyelerde tutma konusundaki elini gรผรงlendirirken, Dow Jones endeksi bileลenleri iรงin finansman maliyetlerinin bir sรผre daha maliyetli kalacaฤฤฑna iลaret ediyor.
