Dรผnya Bankasฤฑ, ฤฐran’daki savaลฤฑn petrol ve metaller gibi temel sanayi tedarik zincirlerini aksatmaya devam etmesi nedeniyle kรผresel emtia fiyatlarฤฑnฤฑn bu yฤฑl 2022’den bu yana en yรผksek seviyesine ulaลabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Kurumun son ‘Emtia Piyasalarฤฑ Gรถrรผnรผmรผ’ raporuna gรถre, emtia fiyat endeksinin bu yฤฑl yaklaลฤฑk yรผzde 16 artmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor. Artฤฑล, Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgalinin ardฤฑndan enerji piyasalarฤฑnda yaลanan dalgalanmadan bu yana kaydedilecek ilk yฤฑllฤฑk yรผkseliล olacak ve kรผresel รถlรงekte gฤฑda maliyetleri รผzerinde baskฤฑ oluลturacak.
Raporda, ลubat ayฤฑ sonlarฤฑnda baลlayan ฤฐran savaลฤฑnฤฑn enerji ve gรผbre fiyatlarฤฑnฤฑ zirve seviyelere taลฤฑdฤฑฤฤฑ belirtildi. รatฤฑลmadan รถnce kรผresel deniz yoluyla yapฤฑlan ham petrol ticaretinin yaklaลฤฑk รผรงte birinin geรงiล noktasฤฑ olan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn fiilen kapanmasฤฑnฤฑn, enerji ve emtia piyasalarฤฑnda tarihi bir ลoka yol aรงtฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ.
Dรผnya Bankasฤฑ Baลekonomisti Indermit Gill, durumu, “Savaล, kรผresel ekonomiyi kรผmรผlatif dalgalar halinde vuruyor: รถnce daha yรผksek enerji fiyatlarฤฑ, ardฤฑndan daha yรผksek gฤฑda fiyatlarฤฑ ve nihayetinde daha yรผksek enflasyon yoluyla” sรถzleriyle deฤerlendirdi.
Enerji ve gรผbre fiyatlarฤฑnda sert artฤฑล bekleniyor
Dรผnya Bankasฤฑ’nฤฑn hazฤฑrladฤฑฤฤฑ temel senaryo, en ลiddetli arz kesintilerinin mayฤฑs ayฤฑnda sona ereceฤi varsayฤฑmฤฑna dayanฤฑyor. Projeksiyona gรถre, enerji fiyatlarฤฑ endeksinin bu yฤฑl yaklaลฤฑk yรผzde 24 oranฤฑnda artacaฤฤฑ tahmin ediliyor.
Brent petrolรผn varil baลฤฑna ortalama fiyatฤฑnฤฑn ise ocak ayฤฑndaki 60 dolarlฤฑk beklentinin oldukรงa รผzerinde, 86 dolar seviyesinde gerรงekleลmesi bekleniyor. รatฤฑลmalarฤฑn bir diฤer รถnemli yansฤฑmasฤฑ da doฤalgaz ve gรผbre piyasalarฤฑnda gรถrรผldรผ.
Dรผnya Bankasฤฑ, gรผbre maliyetlerinin bu yฤฑl yรผzde 31 oranฤฑnda artacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor. Durum, gelecekteki tarฤฑmsal รผrรผn verimliliฤi iรงin ciddi bir risk oluลturuyor.
Artan maliyetler gฤฑda gรผvenliฤini tehdit ediyor
Gรผbre fiyatlarฤฑndaki keskin artฤฑล, doฤrudan gฤฑda maliyetlerinin yรผkselmesine ve kรผresel gฤฑda gรผvenliฤinin azalmasฤฑna yol aรงma potansiyeli taลฤฑyor. Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn kapanmasฤฑ, ithal gฤฑdaya baฤฤฑmlฤฑ birรงok ekonomi iรงin hayati รถnemdeki gรผzergahlarฤฑ keserken, artan yakฤฑt ve nakliye maliyetleri diฤer temel ihtiyaรง maddelerinin fiyatlarฤฑnฤฑ da yukarฤฑ รงekiyor.
Dรผnya Bankasฤฑ, petrol fiyatlarฤฑnฤฑn varil baลฤฑna 100 dolarฤฑn รผzerinde kalmasฤฑ durumunda, bu yฤฑl 45 milyon insanฤฑn daha ciddi anlamda gฤฑda gรผvensizliฤi riskiyle karลฤฑ karลฤฑya kalabileceฤi uyarฤฑsฤฑnฤฑ yaptฤฑ.
Baลekonomist Gill, gelirlerinin bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ gฤฑda ve yakฤฑta harcayan en yoksul kesimlerin bu durumdan en รงok etkileneceฤini belirterek, “Bรผtรผn bunlar acฤฑ bir gerรงeฤi hatฤฑrlatฤฑyor: savaล, kalkฤฑnmanฤฑn tersidir” deฤerlendirmesinde bulundu.
