Sert dรผลรผลler yaลayan dรผnya borsalarฤฑnda karamsar bekleyiล sรผrerken piyasalardaki korkunun derecesini รถlรงen VIX endeksi 2015 yฤฑlฤฑndan bu yanaki en yรผksek seviyesine de รงฤฑkarak 50 seviyesinin รผzerini gรถrdรผ. Eฤer endeks 50 seviyesinin รผzerinde gรผnรผ kapatฤฑrsa bu 2009 kรผresel finansal krizden bu yanaki en yรผksek kapanฤฑล olacak.
รncesinde kripto paralarda รงok sert dรผลรผลler yaลandฤฑ. Ardฤฑndan Dow Jones’un en yรผksek gรผnlรผk kayฤฑpla bin 600 puan gerilemesi bรผtรผn dรผnya borsalarฤฑnฤฑ etkiledi. New York borsasฤฑ haftanฤฑn ilk seansฤฑndan yรผzde 4,7’lik (bin 175 puan) kayฤฑpla รงฤฑktฤฑ.
Japon borsa endeksi Nikkei 225, Salฤฑ seansฤฑnda bin puan kaybetti. 2016’dan beri bรถyle bir dรผลรผล kaydedilmemiลti. Seans yรผzde 4,73’lรผk kayฤฑpla kapadฤฑ. Hatta Nikkei’nin seans sฤฑrasฤฑndaki kaybฤฑ yรผzde 7’leri buldu.
Sert dรผลรผลler yaลayan dรผnya borsalarฤฑnda karamsar bekleyiล sรผrerken piyasalardaki korkunun derecesini รถlรงen VIX endeksi 2015 yฤฑlฤฑndan bu yanaki en yรผksek seviyesine de รงฤฑkarak 50 seviyesinin รผzerini gรถrdรผ.
Eฤer endeks 50 seviyesinin รผzerinde gรผnรผ kapatฤฑrsa bu 2009 kรผresel finansal krizden bu yanaki en yรผksek kapanฤฑล olacak.
Peki dรผลรผลlerin neden ne? Deutsche Welle’de yer alan bir haberde dรผลรผลรผn muhtemel nedenlerine ลu ลekilde yer veriliyor:
BORSADA รรKรล
New York’tan daฤฤฑlan ลok dalgalarฤฑ Avrupa’ya da ulaลtฤฑ. QC Partners ลirketinin portfรถy yรถneticilerinden Thomas Altmann, dรผn akลamdan beri bรผyรผk bir dรผลรผล yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn paniฤe kapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
13 binlerin รผzerinde seyreden ve her an yeni bir rekor kฤฑrmasฤฑ beklenen Alman birleลik borsa endeksi DAX ลimdi 12 bin puanฤฑn altฤฑna dรผลmeme mรผcadelesi veriyor. DAX’ta 2017 Aฤustosundan bu yana elde edilen kazancฤฑn tรผmรผyle kaybedildiฤini belirten Altmann, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn bรผyรผk bรถlรผmรผnรผn borsadaki sert dรผลรผล karลฤฑsฤฑnda ellerindeki deฤerli kรขฤฤฑtlarฤฑ satmak zorunda kaldฤฑklarฤฑnฤฑ kaydediyor.
Hisse senedi piyasasฤฑnda ucuz para dรถneminin yakฤฑnda sona ereceฤi korkususu kol geziyor. Piyasalar baลta ABD olmak รผzere faizlerin beklenen daha hฤฑzlฤฑ yรผkseleceฤi beklentisi iรงinde.
DฤฐฤER ETKENLER
Hisse senetlerinin elden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑnda endekslerin aylardฤฑr sรผrekli tฤฑrmanmasฤฑnฤฑn da payฤฑ var. Avrupa ve New York borsalarฤฑ hiรง fire vermeden rekordan rekora koลuyordu. Yatฤฑrฤฑm devi Blackrock’un Almanya ลubesinden Felix Herrmann bรถylesine dikey รงฤฑkฤฑลtan sonra endekslerde dรผzelme olmasฤฑnฤฑn normal karลฤฑlanmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
Bir diฤer รถnemli faktรถr de Euro’nun haftalardฤฑr deฤer kazanmasฤฑydฤฑ. Pahalฤฑ Euro ortak para bรถlgesi dฤฑลฤฑna yapฤฑlan ihracatฤฑ pahalandฤฑrdฤฑฤฤฑ iรงin Alman hisse senetleri baskฤฑ altฤฑna girmiล, ABD’deki yรผksek faiz beklentisi de yatฤฑrฤฑmcฤฑyฤฑ endiลelendirmeye baลlamฤฑลtฤฑ. Hafta baลฤฑnda FED baลkanlฤฑฤฤฑ, finans uzmanฤฑ Jerome Powell’e geรงti. Powell’in dรผnyanฤฑn en รถnemli merkez bankasฤฑna nasฤฑl bir para politikasฤฑ izleteceฤi merak konusu. ABD’de รผcretlere baฤlฤฑ olarak fiyatlarฤฑn da artacaฤฤฑ beklentisi FED’in faiz zammฤฑnฤฑ รถne almasฤฑnฤฑ gerektirebilir.
PARA BOLLUฤUNUN FATURASI
Artan faizler ise borsanฤฑn bรผyรผk dรผลmanฤฑ sayฤฑlฤฑr. รรผnkรผ hisse senedi ve diฤer deฤerli kรขฤฤฑtlara akan paranฤฑn musluฤu kapanฤฑyor demektir. Aylardฤฑr borsalara rekor kฤฑrdฤฑrtan faktรถrlerin baลฤฑnda sฤฑfฤฑr faiz politikasฤฑnฤฑn ve รถnde gelen merkez bankalarฤฑnฤฑn sฤฑnฤฑrsฤฑz faiz alฤฑmlarฤฑnฤฑn geldiฤini de unutmamak gerek. Merkez bankalarฤฑ piyasayฤฑ paraya boฤdu ve bu paranฤฑn รถnemli bir bรถlรผmรผ borsaya akarak hisse senetlerinin deฤerlenmesini saฤladฤฑ.
ลimdi ise ABD’de faizler yeniden artmaya baลladฤฑ. On yฤฑl vadeli Amerikan hazine bonolarฤฑ yรผzde 3 oranฤฑnda rant getiriyor. Bu oran yatฤฑrฤฑmcฤฑya cazip geliyor. Dolayฤฑsฤฑyla yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn riskli hisse senetlerini elden รงฤฑkarฤฑp riski olmayan Amerikan tahvillerine yรถnelmesi sรผrpriz olmaz. Bu geliลmenin bir diฤer riski ise, faizler arttฤฑkรงa borรง senetlerinin satฤฑล bedelinin dรผลmesinden kaynaklanฤฑyor. รzet olarak faizler hฤฑzla artar ve yatฤฑrฤฑmcฤฑ kur kaybฤฑndan etkilenmemek iรงin elindeki tahvilleri satarsa, tahvil piyasasฤฑ girdaba kapฤฑlabilir. Almanya’nฤฑn tanฤฑnmฤฑล borsa uzmanlarฤฑndan Dirk Mรผller, “Tahvil piyasasฤฑ รงรถkerse, iลte o zaman dinleyin gรผrรผltรผyรผโ diyor.
