E-ticaretteki tevkifat uygulamasına ilişkin usul ve esaslar belirlendi

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının “Gelir Vergisi Genel Tebliği” Resmi Gazete’de yayımlandı. Bakanlıktan edinilen bilgiye göre, aracı hizmet sağlayıcılarının ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, mezkur Kanun kapsamındaki faaliyetleri dolayısıyla hizmet sağlayıcılarına ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına yaptıkları ödemeler tevkifat kapsamına alınmıştı.

Daha önce Cumhurbaşkanı Kararı ile tevkifat oranının yüzde 1 olarak belirlenmesinin ardından söz konusu düzenlemenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslara yönelik açıklamalar yapmak ve örneklere yer vermek suretiyle de tebliğ yayımlandı.

Kimler tevkifat yapmakla yükümlü olacak?

Aracı hizmet sağlayıcıları, başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamı sağlayan gerçek ve tüzel kişiler ile elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları, elektronik ticaret pazar yerinde elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına ya da sipariş verilmesine imkan sağlayan aracı hizmet sağlayıcıları, Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamına giren faaliyetleri dolayısıyla aracılık yaptıkları ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapmakla yükümlü kılındı.

Kimlerden tevkifat yapılacak?

Hizmet sağlayıcıları, elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişiler ile elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları, elektronik ticaret pazar yerinde ya da kendine ait elektronik ticaret ortamında mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapan ya da sipariş alan hizmet sağlayıcılarının yanı sıra yaptıkları mal satışı ve hizmet ifaları karşılığı kendilerine yapılan mal ve hizmet bedeli ödemeleri üzerinden aracılık yapanlarca tevkifat yapılacak.

Türkiye’deki iş yeri veya daimi temsilcileri vasıtasıyla faaliyet gösteren dar mükellef kurumların hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcı olması durumunda, bunlara yönelik ödemelerden de tevkifat yapılacak.

Kimlerden tevkifat yapılmayacak?

Elektronik ticaret ortamında faaliyette bulunan ve ticari, zirai, mesleki faaliyeti nedeniyle vergi mükellefiyeti bulunmayanlar, Kanunun ilgili maddesi kapsamında vergiden muaf esnaf, kazançları basit usulde tespit edilenler ve hasılatları üzerinden Kanun kapsamında tevkifat yapılanlara yönelik ödemelerde tevkifat söz konusu olmayacak.

Tevkifat yapılmayacak ödemeler

Aracı hizmet sağlayıcıları ile elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcısı tanımına girmekle birlikte bunların kendilerine ait mal ve hizmet satışı yaptıkları ve yine mükelleflerin kendilerine ait mal ve hizmetleri sattıkları, diğer bir ifadeyle ödemeye aracılık edilmediği durumlarda, bu ödemeler üzerinden tevkifat yapılması söz konusu olmayacak.

Ayrıca geçiş döneminde, 2024 yılında gerçekleşen mal ve hizmet satışlarına ilişkin ödemelerin, hizmet sağlayıcılarına ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına Ocak 2025’te ödeme yapılması durumunda da bu ödemeler üzerinden tevkifat yapılmayacak.

Tevkifat matrahı

“Hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları tarafından gerçekleştirilen mal satışı ve hizmet ifalarına ilişkin katma değer vergisi ve konaklama vergisi hariç ürün satış ve hizmet bedeli ile aracı hizmet sağlayıcılarının ya da elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, ödül ve prim gibi adlar altında hizmet sağlayıcılarına ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına sağladıkları menfaatler” tevkifat matrahı olarak tanımlandı.

Gayrisafi tutar üzerinden tevkifat yapılacakken, katma değer vergisi ve konaklama vergisi tevkifat matrahına dahil edilmeyecek.

Taraflar arasında yapılan sözleşmeler kapsamında, komisyon ücreti, kargo bedeli, hizmet bedeli, banka komisyon ücretleri gibi adlarla hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına yapılan ödemelerden kesilen bedeller tevkifat matrahından düşülemeyecek.

Tevkif edilecek verginin beyanı ve ödenme zamanı

Aracı hizmet sağlayıcıları ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları, hizmet sağlayıcılarına ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına 1 ay içinde gerçekleştirdikleri ödemeler üzerinden yaptıkları tevkifatları, izleyen ayın 26. günü akşamına kadar muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile beyan edip ödemekle yükümlü olacak.

Ürün iadelerinde tevkifat durumu

Mal satışı ve hizmet ifasında bulunanlara tevkifat yapılarak ödeme gerçekleştikten sonra müşterilerin ürünleri iade etmeleri durumunda, iade edilen ürün bedeli tevkifat matrahı ile ilişkilendirilmeyecek, mal satışı ve hizmet ifası yapanların geçici vergi beyannameleri ve yıllık beyannameleri üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilecek.

Aynı ay içinde, tevkif edilen verginin vergi dairesine beyan edilip ödenmeden önce ürünün ve bedelinin iade edilmiş olması durumunda ise iade edilen ürün bedeli üzerinden tevkifat yapılmayabilecek ve aracı hizmet sağlayıcıları ile elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının kayıtlarında gerekli düzeltme işlemi yapılabilecek.

Tevkif edilen vergilerin mahsubu ve iadesi

Tevkif edilen vergiler, mal satışı ve hizmet ifası yapan mükellefler tarafından geçici vergi ve yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilecek.

Yıllık beyannamelerde mahsup edilemeyen tutarlar, daha önceki tebliğlerde yer alan düzenlemeler kapsamında iadeye konu edilecek.

Tebliğ, 1 Ocak 2025’te yürürlüğe girecek.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı