Türkiye’de tüketici fiyatlarında Ekim ayında dikkat çeken bir artış yaşandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık %2,55 artarken, yıllık bazda %32,87 düzeyinde gerçekleşti. Aralık 2024’e kıyasla artış %28,63 olurken, son on iki aylık ortalamalara göre artış %37,15 oldu.
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık artış %34,87; aylık artış ise %3,41 düzeyindeydi. Bu grubun yıllık artışa olan katkısı %8,44 olarak belirlendi. Ulaştırma harcamalarında yıllık artış %27,33 ve aylık artış %1,07 olurken, bu grubun yıllık değişime etkisi %4,34, aylık değişime etkisi %0,16 olarak hesaplandı. Konut grubundaki yıllık artış ise %50,96 ile oldukça yüksek düzeyde gerçekleşti; bu grubun yıllık değişime katkısı %7,75, aylık değişime katkısı %0,45 düzeyinde kaydedildi.
Daha dar kapsamlı bir gösterge olan özel kapsamlı TÜFE (işlenmemiş gıda, enerji, alkollü içkiler-tütün ve altın hariç) yıllık %32,52 artarken, aylık %2,43 olarak gerçekleşti. Aralık 2024’e göre artışı %29,00, on iki aylık ortalamalara göre artışı %36,72 oldu.
Enflasyon baskısı sürüyor
Bu veriler ışığında: enflasyon baskısının hâlâ sürdüğü, özellikle konut ve gıda gruplarının fiyat artışına güçlü yön verdiği görülüyor. Konut grubundaki %50’ye yakın yıllık artış, kira ve konut fiyatlarında önemli bir hızlanma işareti olarak yorumlanabilir. Gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki %3,41’lik aylık artış ise kısa vadede tüketici bütçesi üzerinde baskıyı gösteriyor.
Öte yandan, devletin enflasyonla mücadele politikaları ve para-fiyat istikrarı hedefleri açısından bu yükselişlerin izlenmesi kritik. Çekirdek enflasyonun (özel kapsamlı TÜFE) yıllık %32 civarında olması, fiyat artışlarının enerji ve işlenmemiş gıda gibi değişkenlerden bağımsız olarak da yaygın olduğunu gösteriyor.
Ayrıca, kira artışı gibi sözleşmelerin güncellendiği kalemlerde, 12 aylık TÜFE ortalamalarının dikkate alındığı göz önüne alındığında — örneğin Ekim kira artış oranı hesaplamalarında — bu yüksek oranların önümüzdeki dönemlerde kiralarda ve konut maliyetlerinde de etkili olabileceği belirtiliyor.
Bu rakamlar göz önüne alındığında, tüketiciler için dayanıklı tüketim mallarında ve hizmetlerde fiyat artışlarının devam etmesi olası. Özel sektör, işletmeler ve hane halkları için bu eğilimler mali planlamada dikkatle alınmalı. Hükûmet ve merkez bankası için ise fiyat istikrarı açısından bu yüksek enflasyon ortamı, politika araçlarını izleme gerekliliğini artırıyor.
