Ekonomi Bakanฤฑ Nihat Zeybekci, Tรผrkiye-Rusya arasฤฑndaki iliลkileri deฤerlendirirken, “Maalesef iki รผlke liderinin bir an รถnce bรผtรผn alanlarda Kasฤฑm 2015 รถncesine dรถnรผlmesine iliลkin verdiฤi talimat Tรผrkiye tarafฤฑndan kayฤฑtsฤฑz ลartsฤฑz bir anda yerine getirilirken, dostumuz Rusya’nฤฑn ayak sรผrรผdรผฤรผnรผ gรถrmek de bizi รผzรผyor” dedi.
Rusya Federasyonu’na baฤlฤฑ Tataristan’ฤฑn Cumhurbaลkanฤฑ Rรผstem Minnihanov ile Ekonomi Bakanฤฑ Zeybekci’nin heyetler arasฤฑ gรถrรผลmesinin ardฤฑndan Tรผrkiye-Tataristan ฤฐล Forumu gerรงekleลtirildi.
โTATAR YANIMIZ DA VAR, O COฤRAFYA BฤฐZฤฐ รEKฤฐYOR ORAYA DOฤRU’
Zeybekci, aรงฤฑlฤฑล konuลmasฤฑnda, Tataristan’da kendisini evinde hissettiฤini belirterek, “Bilimsel yรถnlerde ispat edildiฤi iรงin biraz Tatar yanฤฑmฤฑz da var, o coฤrafya bizi รงekiyor oraya doฤru. Toprak รงekiyor herhalde” ifadelerini kullandฤฑ.
โRUSYA ZฤฐYARETฤฐNDE BAลIMIZA ฤฐล AรIYORDUM AZ KALSIN’
Baลbakan Binali Yฤฑldฤฑrฤฑm ile gerรงekleลtirdikleri son ziyarete iliลkin, “Rusya ziyaretinde baลฤฑmฤฑza iล aรงฤฑyordum az kalsฤฑn” diyen Zeybekci, “Baลbakanฤฑmฤฑzฤฑn ‘Ekonomi Bakanฤฑmฤฑzฤฑ burada bฤฑrakalฤฑm, Tataristan Ekonomi Bakanฤฑ olsun’ esprisi sรถz konusu olmuลtu” diye konuลtu.
Tรผrkiye-Rusya iliลkilerinde Tataristan’ฤฑn รงok olumlu rol รผstlendiฤine ve รงaba gรถsterdiฤine iลaret eden Zeybekci, bunu geรงen yฤฑl yaลanan โuรงak kazasฤฑnฤฑn’ ardฤฑndan gรถrdรผklerini anlattฤฑ. Benzer ลekilde 15 Temmuz darbe giriลimi sฤฑrasฤฑnda da Tataristan’ฤฑn cesur bir duruล sergilediฤini dile getiren Zeybekci, Cumhurbaลkanฤฑ Minnihanov’un olumlu tavrฤฑ sayesinde Tataristan’daki en bรผyรผk yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑn Tรผrkiye’ye ait olduฤunu vurguladฤฑ.
Rusya ile iliลkilerde Tรผrkiye’nin iyi niyetinin bir yere kadar olduฤunu vurgulayan Zeybekci, iki รผlkenin รงizdiฤi 100 milyar dolara ulaลฤฑlmasฤฑnฤฑn ancak bir an รถnce Kasฤฑm 2015’ten รถnceki ekonomik seviyeye dรถnรผlmesiyle mรผmkรผn olabileceฤini, daha sonraki sรผreรงte bu rakamฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin รถnemli bir yol bulunduฤunu sรถyledi. Zeybekci, ลรถyle devam etti:
โฤฐล DรNYASI TEMSฤฐLCฤฐLERฤฐMฤฐZฤฐN HAVAALANINDA 3 SAAT BEKLETฤฐLMฤฐล OLMASI BฤฐZLERฤฐ SON DERECE รZMรลTรR’
“Ama maalesef iki รผlke liderinin bir an รถnce bรผtรผn alanlarda Kasฤฑm 2015 รถncesine dรถnรผlmesine iliลkin verdiฤi talimat, Tรผrkiye tarafฤฑndan kayฤฑtsฤฑz ลartsฤฑz bir anda yerine getirilirken, dostumuz Rusya’nฤฑn ayak sรผrรผdรผฤรผnรผ gรถrmek de bizi รผzรผyor. Kasฤฑm 2015’ten รถnce Tรผrk iล dรผnyasฤฑna, Tรผrk iล adamlarฤฑna tรผm alanlarda vize yoktu. Biz hรขlรข Rusya’ya tรผm alanlarda vize uygulamฤฑyoruz. Ama geรงtiฤimiz hafta Baลbakanฤฑmฤฑzฤฑn heyetiyle gittiฤimizde, tabii ki Baลbakanฤฑmฤฑzฤฑn heyetine deฤil ama bizden รถnce oraya giden iล dรผnyasฤฑ temsilcilerimizin havaalanฤฑnda 3 saat bekletilmiล olmasฤฑ bizleri son derece รผzmรผลtรผr.”
โDรNYANIN HฤฐรBฤฐR YERฤฐNDE BฤฐRBฤฐRฤฐNฤฐ BU KADAR TAMAMLAYICI ฤฐKฤฐ รLKE YOKTUR’
Zeybekci, Rusya’daki Tรผrk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn ihtiyaรงlarฤฑ olan รงalฤฑลanlarฤฑ Tรผrkiye’den gรถtรผremediklerini de belirterek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Sayฤฑn Rusya Federasyonu Devlet Baลkanฤฑ’nฤฑn (Vladimir Putin) yaล sebze meyve ithalatฤฑ konusunda Tรผrkiye’nin รถnรผnรผn aรงฤฑlmasฤฑyla ilgili vermiล olduฤu talimat da maalesef yeterli deฤil. Biz Rusya ve Tรผrkiye’nin iki รผlke iรงin inanฤฑlmaz bir fฤฑrsat olduฤuna inanฤฑyoruz. Dรผnyanฤฑn hiรงbir yerinde birbirini bu kadar tamamlayฤฑcฤฑ iki รผlke yoktur. Birbirini tamamlayฤฑcฤฑ รถzelliฤi en yรผksek iki รผlkedir. Onun iรงin bu fฤฑrsatฤฑ kaรงฤฑrmamak lazฤฑm, bu fฤฑrsatฤฑ daha fazla ertelememek, รถtelememek lazฤฑm. Bunu deฤerlendirmek lazฤฑm. Bรถyle uygulamalarda, bariyer koyucu uygulamalarda kazanan yoktur, her iki taraf da kaybeder. Ama kazanma denildiฤinde uรงsuz bucaksฤฑz bir kazanma vardฤฑr, her iki taraf iรงin de. รnรผmรผzdeki sรผreรงte kaybedenlerin oluลturduฤu bรถlgede, Rusya ve Tรผrkiye’nin olmamasฤฑ gerektiฤine inanฤฑyorum. Tรผrkiye olarak biz bu olumlu tavrฤฑmฤฑzฤฑ, olumlu yaklaลฤฑmฤฑmฤฑzฤฑ, yasaklayฤฑcฤฑ olmayan yaklaลฤฑmฤฑmฤฑzฤฑ sรผrdรผrmek istiyoruz ama bir noktadan sonra adฤฑmlarฤฑn karลฤฑlฤฑklฤฑ ve kazan kazan seviyesinde olmasฤฑ lazฤฑm. Bunu da inลallah en kฤฑsa sรผrede aลacaฤฤฑmฤฑza inanฤฑyoruz.”
โTATARฤฐSTAN BAลKA BฤฐR GรZELLฤฐฤE SAHฤฐP’
Tรผrkiye iรงin bรผtรผn yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn eลit olduฤunu dile getiren Zeybekci, George Orwell’in Hayvan รiftliฤi eserinde “Tรผm hayvanlar eลittir ama bazฤฑ hayvanlar daha eลittir” sรถylemini anฤฑmsatarak, “Bรผtรผn yatฤฑrฤฑmcฤฑlar eลittir ama bizim gรถnlรผmรผzรผn de ฤฑsฤฑndฤฑฤฤฑ, sevdiฤi Tataristan baลka bir gรผzelliฤe sahiptir. Bunu da inลallah รถnรผmรผzdeki sรผreรงte beraber deฤerlendireceฤiz” ifadelerini kullandฤฑ.
โRUSYA’NIN HASSASฤฐYETLERฤฐNE SAYGI GรSTERฤฐYORUZ’
Tรผrkiye’nin, Rusya’da รผretimi yapฤฑlan รผrรผnlerle ilgili hiรงbir alanda Rus ลirketlerine rakip olma niyeti taลฤฑmadฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan Zeybekci, ลรถyle konuลtu:
“Rusya’da her ne รผretiliyorsa zarar verici ลekilde mal satmanฤฑn peลinde deฤiliz. Nasฤฑl ki kendi รผlkemizdeki รผretim alanlarฤฑyla ilgili hassasiyetlerimiz varsa Rusya’nฤฑn da bu yรถndeki hassasiyetlerine saygฤฑ gรถsteriyoruz. Biz Rusya’ya ‘illaki domates, yaล sebze meyve satalฤฑm’ peลinde deฤiliz. Gerekiyorsa Rusya’da, yatฤฑrฤฑm anlamฤฑnda en cesur olan Tataristan’da yaล sebze ve meyve รผretilmesiyle ilgili Tรผrk yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn da oraya giderek รผretimi iรงin her tรผrlรผ desteฤi vermesi de dahil her tรผrlรผ desteฤi vermeye hazฤฑrฤฑz. Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑnฤฑn ลu anda domates, sebze, meyve รผretimiyle ilgili รถzel gayretleri var. Desteklediฤimizi bilmelerini isterim, Tรผrkiye ลu anda seracฤฑlฤฑkta รงok รถnemli tecrรผbelere sahip.”
โNEDEN RUSYA’DAKฤฐ ฤฐHALELER RUBLE ฤฐLE YAPILMASIN?’
Zeybekci, birรงok alanda รถnemli fฤฑrsatlar bulunduฤuna dikkati รงekerek, sรถzlerini ลรถyle tamamladฤฑ:
“Tรผrkiye ile Rusya arasฤฑnda milli paralarฤฑmฤฑzฤฑ kullanmayฤฑ her alanda yapabiliriz. Neden Rusya’daki ihaleler ruble ile yapฤฑlmasฤฑn? Neden oradaki Tรผrk ลirketleri bu ihalelere girip ruble ile ihale alarak, bunun ruble olarak tahsilatlarฤฑnฤฑn arkasฤฑnda Eximbank ve Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) olarak durmayalฤฑm? Biz Rusya’ya enerji ve diฤer ithalat รถdemelerimizi ruble yapmayalฤฑm? Neden รถnรผmรผzdeki dรถnemde daha รงok artmasฤฑnฤฑ istediฤimiz Rus turistler Tรผrkiye’ye geldiฤinde niye ruble ile, Tรผrk lirasฤฑ ile รถdeme yapmasฤฑn? Tรผm bunlarฤฑ ortak alanlarda geliลtirmemiz gerektiฤine inanฤฑyorum.”
