Son dรถnemde yaลanan akaryakฤฑt krizi nedeniyle tรผketicilerin elektrikli araรงlara ilgisi artarken, piyasaya รงฤฑkan yeni modeller ve dรผลen maliyetler satฤฑลlara da olumlu yansฤฑyor.
Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ (IEA) verilerine gรถre, 2015 yฤฑlฤฑnda 86 olan elektrikli araรง modeli sayฤฑsฤฑ 2020’de 368’e รงฤฑktฤฑ. En fazla modele ve en bรผyรผk pazara sahip รผlke รin olurken, bunu model sayฤฑsฤฑnฤฑn iki katฤฑna รงฤฑktฤฑฤฤฑ Avrupa takip etti.
Daha fazla model รงeลitliliฤi elektrikli araรง satฤฑลlarฤฑnฤฑ da olumlu yรถnde etkiledi. Kรผresel otomotiv veri ve pazar eฤilimleri alanฤฑnda araลtฤฑrmalar yapan JATO Dynamics’in verilerine gรถre, aฤustosta Avrupa’da satฤฑlan elektrikli ve hibrit araรงlarฤฑn sayฤฑsฤฑ ilk defa dizel araรงlarฤฑn sayฤฑsฤฑnฤฑ aลtฤฑ.
Otomobil รผreticilerinin batarya yarฤฑลฤฑ
Elektrikli araรงlarฤฑn kullanฤฑmฤฑnฤฑn yaygฤฑnlaลmasฤฑnda รถnemli altyapฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑndan biri olan batarya รผretiminde ise dรผnyanฤฑn en bรผyรผk otomobil รผreticileri arasฤฑnda yoฤun bir rekabet yaลanฤฑyor.
Japon ลirket Toyota 2030โa kadar batarya รผretimi iรงin 13,5 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yapacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklarken, ABD’nin en bรผyรผk otomobil รผreticilerinden Ford, Gรผney Koreli ortaฤฤฑ SK Innovation ile ABD’de 3 batarya fabrikasฤฑ ve elektrikli kamyonet montaj tesisi kurmak iรงin toplamda 11,4 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm planladฤฑklarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Chrysler, Jeep ve Ram dahil 14 alt markaya sahip รงok uluslu otomotiv ลirketi Stellantis de 2030’a kadar ABD’deki araรง satฤฑลlarฤฑnฤฑn yรผzde 40’ฤฑnฤฑn elektrikli olmasฤฑ hedefiyle batarya fabrikasฤฑ yatฤฑrฤฑmฤฑ yapacaklarฤฑnฤฑ duyurdu. Bunun iรงin Gรผney Koreli batarya รผreticisi LG Energy Solutions ile lityum-iyon bataryalarฤฑn รผretimine baลlayacak ลirket, elektrikli araรงlar iรงin 2025โe kadar toplamda 35,5 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yapmaya hazฤฑrlanฤฑyor.
Alman otomotiv รผreticisi Daimler bรผnyesinde bulunan Mercedes Benz ise geรงen ay Avrupa’da elektrikli araรงlar iรงin batarya รผreten ortak giriลim Automotive Cells Company’nin (ACC) yรผzde 33 hissesini satฤฑn alacaฤฤฑnฤฑ duyurdu.
ABD’li General Motors, ortaฤฤฑ LG Energy Solutions ile ABD’de kuracaฤฤฑ iki batarya รผretim fabrikasฤฑ iรงin 4,6 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yapmaya hazฤฑrlanฤฑrken, 2025โe kadar toplamda 35 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm gerรงekleลtirecek.
Teknoloji ลirketleri de pazara giriyor
Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk otomobil รผreticileri elektrikli araรง ve batarya yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑrken, Apple, Sony, Xiaomi ve Foxconn gibi teknoloji ลirketleri de pazardaki yarฤฑลa dahil olmaya baลladฤฑ.
รinli teknoloji ลirketi Xiaomi, martta yenilenen markasฤฑyla akฤฑllฤฑ elektrikli araรงlara gelecek 10 yฤฑl boyunca 10 milyar dolar yatฤฑrฤฑm yapacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Xiaomi’nin Kurucusu, Baลkanฤฑ ve รst Yรถneticisi Lei Jun, yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada 2024 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda kendi araรงlarฤฑnฤฑn seri รผretimine baลlayacaklarฤฑnฤฑ duyurdu.
Apple’ฤฑn tedarikรงisi olarak bilinen Tayvan merkezli elektronik imalat hizmetleri saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ Foxconn, 18 Ekim’de 3 farklฤฑ modele sahip ilk elektrikli aracฤฑnฤฑ tanฤฑtฤฑrken, ลirketin gelecek 5 yฤฑl iรงinde sektรถre 35 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yapmasฤฑ planlanฤฑyor.
ฤฐlk elektrikli otomobil modelini geรงen yฤฑl tanฤฑtan Sony seri รผretime geรงme planlarฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ duyururken, Apple’ฤฑn yฤฑllardฤฑr รผzerinde รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ sรผrรผcรผsรผz aracฤฑnฤฑ 2024 yฤฑlฤฑnda tanฤฑtmasฤฑ bekleniyor.
“Elektrikli araรงlara yรถnelik algฤฑ deฤiลiyor”
Rystad Energy Kฤฑdemli Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Marius Kluge Foss, AA muhabirine, son 10 yฤฑlda lityum-iyon bataryalarda sรผregelen maliyet dรผลรผลlerinin elektrikli araรงlarฤฑ her gรผn daha makul hale getirdiฤini sรถyledi.
Bazฤฑ elektrikli araรง modellerinin iรงten yanmalฤฑ motorlu araรงlarla neredeyse eลit fiyatlara geldiฤini ifade eden Foss, โรzellikle Avrupaโdaki Kovid-19 toparlanma planlarฤฑnฤฑn da elektrikli araรงlara yรถnelik yeni politika desteklerini iรงermesi ve bunun da maliyetleri iรงten yanmalฤฑ araรงlara kฤฑyasla makul hale getirmesi elektrikli araรงlarฤฑn yayฤฑlฤฑmฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑran bir faktรถr oldu.” dedi.
Foss, elektrikli araรง modellerindeki istikrarlฤฑ artฤฑลฤฑn eriลilebilir bir pazar yarattฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Her yeni modelin pazara girmesi, piyasadaki diฤer modellerin de genel รถzelliklerinin geliลmesini teลvik ediyor. Bunlarฤฑn baลฤฑnda artan menziller ve ลarj hฤฑzlarฤฑ geliyor. Tรผm bu geliลmeler, elektrikli araรงlara yรถnelik genel algฤฑyฤฑ da deฤiลtiriyor รงรผnkรผ fiyat, menzil ve ลarj konularฤฑ insanlarฤฑn elektrikli araรงlara geรงiลte karลฤฑlaลtฤฑklarฤฑ en bรผyรผk engeller.โ diye konuลtu.
Gelecek dรถnemde elektrikli araรงlarฤฑn kรผresel pazar payฤฑna iliลkin รถngรถrรผlerini aktaran Foss, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Dรผnyada bu yฤฑlฤฑn 2’nci รงeyreฤinde elektrikli araรงlarฤฑn pazar payฤฑ yรผzde 9โa ulaลtฤฑ ve bu payฤฑn 3’รผncรผ รงeyrekte yรผzde 10โu geรงmesini bekliyoruz. Bu bรผyรผmenin baลat aktรถrleri Avrupa ve รin olurken, ABD arkalarฤฑndan takip ediyor. 2021 iรงin yฤฑllฤฑk ortalamanฤฑn ise yรผzde 8-9 seviyesinde gerรงekleลmesini bekliyoruz. 2025โte de bu oranฤฑn yรผzde 23 ila 29 arasฤฑnda olacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz. รin ve Avrupa elektrikli araรง satฤฑลlarฤฑnda baลฤฑ รงekiyor ve tahminen bu devam edecek. รte yandan, ABD ve Japonyaโnฤฑn geride kalacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz. Japonya hala yakฤฑt hรผcreli elektrikli araรงlara odaklanmฤฑล vaziyette ve hangi teknolojiyi takip edeceฤine henรผz karar vermiล gรถrรผnmรผyor. ABDโdeki tรผketiciler ise genel olarak daha bรผyรผk ve daha uzun menzilli araรงlar tercih ediyor. Bu da elektrikli araรงlarฤฑn yaygฤฑnlaลmasฤฑnฤฑ geciktiren bir durum.”
Foss, iรงten yanmalฤฑ motorlu araรงlarla elektrikli araรงlar arasฤฑndaki fiyat farkฤฑnฤฑn kapanmasฤฑ iรงin gelecekte daha fazla desteฤe ihtiyaรง olacaฤฤฑnฤฑ ifade ederek, elektrikli araรงlarฤฑn toplum iรงin daha cazip hale gelmesinde ลarj altyapฤฑsฤฑnฤฑn geliลtirilmesinin รถnemli olduฤunu sรถzlerine ekledi.
