Ekonominin dรผmeninde kim var? Bu soruya รงok farklฤฑ yanฤฑtlar verebiliriz. Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤanโdan baลlayarak, Baลbakan Binali Yฤฑldฤฑrฤฑm, Ekonomiden Sorumlu Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลek isimlerini sayabiliriz. Biz ise daha farklฤฑ bir yรถnden bakma tarafฤฑndayฤฑz. ฤฐddialฤฑ olacak ama ekonominin dรผmeninde 546 bin รงek sahibi var.
Bu tanฤฑmlamayฤฑ kim yapฤฑyor?
Boฤaziรงi รniversitesi Teknopark’ta faaliyet gรถsteren fintech start upโฤฑ E2B Finansal Teknolojileri ลirketinin kurucusu Mรผrsel Karabฤฑyฤฑk…
Haftalฤฑk Ekonomist dergisinde yer alan habere gรถre Mรผhendis kรถkenli Karabฤฑyฤฑk, Tรผrkiye’de yeni nesil bir รถdeme aracฤฑ olarak elektronik รงek รผrรผnlerinin kullanฤฑlacak duruma geldiฤini sรถylรผyor. Son derece de iddialฤฑ ve ekonominin elektronik รงekle daha farklฤฑ bir yรถn bulacaฤฤฑnฤฑ savunuyor.
Dergide yer alan haberin devamฤฑ ise ลรถyle:
รek, ticari yaลamฤฑn vazgeรงilmez รถdeme aracฤฑ.
Yapฤฑlan araลtฤฑrmaya gรถre, kayฤฑtlฤฑ sistemde dolaลan รงek tutarฤฑ 800 milyar lira civarฤฑnda. Ya kayฤฑt altฤฑnda olmayan รงeklerin sayฤฑsฤฑ, tutarฤฑ? Kesin bir rakam bilinmiyor. Ancak, Mรผrsel Karabฤฑyฤฑk, araลtฤฑrmalarฤฑna gรถre her bir รงek ortalama beล kez el deฤiลtiriyor. Dolayฤฑsฤฑyla neredeyse ekonomideki bรผyรผklรผฤรผ aลan bir hacimden bahsedebiliriz.
โKarekodโlu รงek uygulamasฤฑnฤฑn yetersiz kaldฤฑฤฤฑnฤฑ ve ticari kesimin ihtiyaรงlarฤฑna tam anlamฤฑyla karลฤฑlฤฑk veremediฤini savunan Mรผrsel Karabฤฑyฤฑk, 6493 sayฤฑlฤฑ Kanun รงerรงevesinde รงekin artฤฑk bir รถdeme aracฤฑ olarak tanฤฑmlanmasฤฑ gerektiฤi gรถrรผลรผnde. Mรผrsel Karabฤฑyฤฑk, รงรถzรผm olarak Tรผrk ticari yaลamฤฑndaki alฤฑลkanlฤฑklara kulak vermek gerektiฤini anฤฑmsatฤฑyor ve sรถzlerine ลรถyle devam ediyor: “Sorunlarฤฑ รงรถzebilmek iรงin ciro edilebilen, vadeli dรผzenlenebilen,
teminata verilebilen ve banka mรผลterisi olmayanlara da ciro edilebilen bir sistem geliลtirilmelidir.”
Mรผrsel Karabฤฑyฤฑk, keลideciye sฤฑnฤฑrsฤฑz haklar veren รงeklerin kontrol altฤฑna alฤฑnmasฤฑ gerektiฤini sรถylรผyor, Kontrol nasฤฑl olacak? “Bu kontrol keลideciye sฤฑnฤฑrsฤฑz รงek tutarฤฑ dรผzenlenmesini engellemek รผzerine kurulmalฤฑdฤฑr. รzellikle Tรผrkiye’de ticaret hayatฤฑnฤฑn alฤฑลkanlฤฑklarฤฑ arasฤฑnda yer alan vadeli ticaret ve alacak hakkฤฑnฤฑn ciro edilmesi kฤฑrฤฑlmasฤฑ zor bir dirence sahip iki รถzelliktir. Bu nedenle bu topraklarฤฑn alฤฑลkanlฤฑklarฤฑnฤฑ eleลtirmek yerine onlarฤฑn sesine kulak vererek รงรถzรผm รผretmeliyiz” diyor.
Peki, nasฤฑl bir sistem รถneriyor, Mรผrsel Karabฤฑyฤฑk, รถnerilerini ลรถyle sฤฑralฤฑyor:
- Kullanฤฑmฤฑ kolay, anlaลฤฑlabilir, takip edilebilir bir รงek sistemi olmalฤฑ,
- รeke yazฤฑlan tutar kayฤฑt altฤฑnda olmalฤฑ,
- รeke yazฤฑlan vade kayฤฑt altฤฑnda olmalฤฑ,
- Vadeli รงek, ciro sayฤฑsฤฑ verilerine daha saฤlฤฑklฤฑ ve etkin eriลim saฤlanmalฤฑ,
- ฤฐflas eden, kapanan ลirketlerin kullanฤฑlmamฤฑล รงek koรงanlarฤฑnฤฑn bankaya iade edilmesi saฤlanmalฤฑ (fatura koรงanlarฤฑnda olduฤu gibi),
- Sahte รงeki ortadan kaldฤฑran gรผvenlik doฤrulama sistemleri uygulanmalฤฑ,
- Karลฤฑlฤฑksฤฑz รงekin yรถnetilebilir hale gelebilmesi iรงin รงeklere yazฤฑlan tutarlar kayฤฑt altฤฑnda olmalฤฑ,
- รekler geรงmiล verilerle deฤil online doฤrulamalarla sorgulanmalฤฑ,
- รek sistemine sigorta sistemi getirilmeli,
- Ekonominin รถnemli bรผyรผklรผฤรผnรผ yรถneten ve bankalar tarafฤฑndan verilen รงekler kayฤฑt dฤฑลฤฑ ekonominin aracฤฑ olmamalฤฑ.
Dรผnyada bir ilki gerรงekleลtirdik
Mรผrsel Karabฤฑyฤฑk, ลirket olarak da faaliyetleri hakkฤฑnda ลunlarฤฑ sรถylรผyor: “Tรผrk ticaret hayatฤฑnฤฑn รถdeme alฤฑลkanlฤฑklarฤฑna uygun milli รถdeme sistemleri รผzerinde รงalฤฑลan bir Teknopark ลirketiyiz. ‘รekte vade olmaz, “รงek ciro edilemez’, ‘Amerika’da, Avrupa’da รงeke vade uygulanmฤฑyor’ gibi kliลeleลmiล yorumlarฤฑ tamamen ortadan kaldฤฑracak, dรผnyada bir ilk olan elektronik รงek projemizi geliลtirdik. Bunun yanฤฑnda elektronik senet ve vadeli alacakla borรง รถdeme sistemleri รผzerinde de รงalฤฑลmaktayฤฑz.”
