- Gรผncel olmayan yazฤฑlฤฑm kullanmak
- Zayฤฑf parola gรผvenliฤi
- Herkese aรงฤฑk Wi-Fi aฤฤฑ kullanmak
- Tฤฑklamadan รถnce dรผลรผnmemek
- Tรผm cihazlarda gรผvenlik kullanmamak
- Gรผvenli olmayan web sitelerini kullanmakย
- ฤฐล ve รถzel hayatฤฑnฤฑzฤฑ paylaลmak
- Telefonda bilgilerinizi paylaลmak
- Yedekleme yapmamak
- Akฤฑllฤฑ telefonunuzu korumamak
ฤฐyi bir gรผvenlik anlayฤฑลฤฑ, kimlik dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ ve maddi kayฤฑp riskinin azalmasฤฑ anlamฤฑna geliyor. Bu dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑklarฤฑn maliyeti, 2020 yฤฑlฤฑnda 56 milyar ABD dolarฤฑna ulaลtฤฑ ve dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑklarฤฑn รงoฤu รงevrimiรงi ortamda gerรงekleลti. Sorunun bรผyรผklรผฤรผnรผ anlayabilmek iรงin ABD Kimlik Hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑ Bilgi Merkezi verilerinin gรถz รถnรผne alฤฑnmasฤฑ gerekiyor. Verilere gรถre, ABDโdeki kimlik hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑ kurbanlarฤฑnฤฑn รผรงte biri dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk nedeniyle yiyecek almak veya faturalarฤฑnฤฑ รถdemek iรงin yeterince paralarฤฑnฤฑn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor. ESET uzmanlarฤฑ, 2022โde siber hijyenin artฤฑrฤฑlarak dikkatli davranฤฑlmasฤฑnฤฑ ve aลaฤฤฑda paylaลฤฑlan 10 kรถtรผ alฤฑลkanlฤฑฤฤฑn bฤฑrakฤฑlmasฤฑnฤฑ รถneriyor:ย
Gรผncel olmayan yazฤฑlฤฑm kullanmak
Bilgisayarฤฑnฤฑzdaki ve cihazlarฤฑnฤฑzdaki iลletim sistemlerinin, tarayฤฑcฤฑlarฤฑn ve diฤer yazฤฑlฤฑmlarฤฑn gรผvenlik aรงฤฑklarฤฑ, siber suรงlularฤฑn saldฤฑrabileceฤi en iyi yerlerdir. Otomatik gรผncelleme iลlevini etkinleลtirdiฤinizde ve istendiฤinde gรผncellemeyi onayladฤฑฤฤฑnฤฑzda, bu konu gรผnlรผk hayatฤฑnฤฑzฤฑ รงok fazla engellemez.ย
Zayฤฑf parola gรผvenliฤi
Parolalar, dijital dรผnyamฤฑzฤฑn kapฤฑsฤฑnฤฑn anahtarlarฤฑdฤฑr. Ne yazฤฑk ki bugรผnlerde hatฤฑrlamamฤฑz gereken รงok fazla parola olduฤundan, bu parolalarฤฑ yeterince gรผvenli ลekilde kullanmฤฑyoruz. Birden รงok hesap iรงin aynฤฑ parolayฤฑ kullanmak ve tahmin etmesi kolay giriล bilgileri belirlemek, bilgisayar korsanlarฤฑna oldukรงa fazla avantaj saฤlฤฑyor. Bu saldฤฑrganlar yazฤฑlฤฑm kullanarak zayฤฑf ลifrelemeleri kฤฑrar, yaygฤฑn olarak kullanฤฑlan varyantlarฤฑ dener ve ele geรงirilen parolalarฤฑ diฤer hesaplarda da kullanmaya รงalฤฑลฤฑr. Bunun yerine gรผรงlรผ ve benzersiz parolalarฤฑ veya giriล anahtarlarฤฑnฤฑ hatฤฑrlamak iรงin bir parola yรถneticisi kullanฤฑn. Ayrฤฑca mรผmkรผn olan tรผm hesaplarda iki faktรถrlรผ kimlik doฤrulamaya (2FA) geรงiล yapฤฑn.
Herkese aรงฤฑk Wi-Fi aฤฤฑ kullanmak
Bugรผnlerde daha fazla dฤฑลarฤฑ รงฤฑkmaya baลladฤฑk. Bu nedenle, herkese aรงฤฑk Wi-Fi aฤlarฤฑ daha fazla kullanฤฑlฤฑyor. Ancak bu riskli bir konu. Bilgisayar korsanlarฤฑ internet kullanฤฑmฤฑnฤฑz hakkฤฑnda bilgi edinmek, hesaplarฤฑnฤฑza eriลim saฤlamak ve kimliฤinizi รงalmak iรงin aynฤฑ aฤlarฤฑ kullanabilir. Gรผvende olmak iรงin ortak alanlardaki bu eriลim noktalarฤฑnฤฑ kullanmaktan kaรงฤฑnmalฤฑsฤฑnฤฑz. Kullanmak zorunda olduฤunuz durumlarda, genel aฤa baฤlฤฑyken รถnemli hesaplarฤฑnฤฑza giriล yapmayฤฑn.
Tฤฑklamadan รถnce dรผลรผnmemek
Kimlik avฤฑ, en รงok gelir saฤlayan dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk tรผrlerindendir. Sosyal mรผhendislik olarak bilinen bir teknik kullanฤฑlฤฑr. Sosyal mรผhendislikte saldฤฑrganlar, kurbanlarฤฑnฤฑ kandฤฑrarak kรถtรผ amaรงlฤฑ bir baฤlantฤฑya tฤฑklamasฤฑnฤฑ veya kรถtรผ amaรงlฤฑ yazฤฑlฤฑm yรผklรผ bir eki aรงmasฤฑnฤฑ saฤlamaya รงalฤฑลฤฑr. ฤฐรงimizdeki iyi niyetli duygulardan faydalanฤฑr ve acil bir durum olduฤuyla ilgili iletilerle hฤฑzlฤฑ bir ลekilde karar vermemizi saฤlamaya รงalฤฑลฤฑrlar. Bu saldฤฑrฤฑlarฤฑ bertaraf etmek iรงin uygulamamฤฑz gereken en รถnemli kural, dรผลรผnmeden tฤฑklamamaktฤฑr. Gelen e-postanฤฑn gerรงek olduฤundan emin olmak iรงin gรถnderen kiลiyi veya ลirketi iki kere kontrol edin. Acele hareket etmeyin.
Tรผm cihazlarda gรผvenlik kullanmamak
Gelir saฤlayan siber tehditlerin bulunduฤu bir รงaฤda bilgisayarlarฤฑnฤฑzda ve mobil cihazlarฤฑnฤฑzda saygฤฑn bir saฤlayฤฑcฤฑnฤฑn kรถtรผ amaรงlฤฑ yazฤฑlฤฑmlara karลฤฑ korumasฤฑnฤฑ kullanmalฤฑsฤฑnฤฑz. Ancak kaรงฤฑmฤฑz mobil cihazlarฤฑmฤฑzda ve tabletlerimizde aynฤฑ ลekilde gรผvenlik yazฤฑlฤฑmฤฑ kullanฤฑyoruz? Araลtฤฑrmaya gรถre, her yฤฑl bu cihazlarฤฑ neredeyse 5 bin saat kullanฤฑyoruz. Bu sรผre zarfฤฑnda kรถtรผ amaรงlฤฑ uygulamalarla ve web siteleriyle karลฤฑlaลma olasฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑz oldukรงa fazla. Cihazฤฑnฤฑzฤฑ hemen koruma altฤฑna alฤฑn.
Gรผvenli olmayan web sitelerini kullanmakย
HTTPS sitelerinde, web tarayฤฑcฤฑnฤฑzdan girdiฤiniz siteye giden trafiฤi korumak iรงin ลifreleme kullanฤฑlฤฑr. Bunun iki amacฤฑ vardฤฑr. Web sitesinin gerรงek olduฤunu, kimlik avฤฑ veya dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑkla ilgili bir web sitesi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ doฤrulamak; siber suรงlularฤฑn parolalarฤฑnฤฑzฤฑ ve finansal bilgilerinizi รงalmak รผzere iletiลimlerinize gรถzetlemediฤinden emin olmak. Gรผnรผmรผzde birรงok kimlik avฤฑ sitesi HTTPS kullandฤฑฤฤฑndan bu yรผzde 100 garanti yรถntem deฤildir ancak iyi bir baลlangฤฑรงtฤฑr. Her zaman kilit sembolรผnรผn olmasฤฑna dikkat edin.
ฤฐล ve รถzel hayatฤฑnฤฑzฤฑ paylaลmak
Bir รงoฤumuz son iki yฤฑlฤฑn bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ, iล ve รถzel hayatlarฤฑmฤฑzฤฑ birbirinden ayฤฑran keskin รงizginin kaybolduฤu, iki tarafฤฑn birbirine karฤฑลtฤฑฤฤฑ bir ลekilde yaลadฤฑk. ย Bu รงizgi belirsizleลtikรงe siber riskler de artฤฑyor. Tรผketici alฤฑลveriลine yรถnelik sitelere ve diฤer sitelere giriล yapmak iรงin iล e-postalarฤฑnฤฑn ve parolalarฤฑn kullanฤฑmฤฑnฤฑ dรผลรผnรผn. Bu sitelerdeki verilerin gรผvenliฤi ihlal edilirse ne olur? Bilgisayar korsanlarฤฑ, kurumsal hesaplarฤฑnฤฑzฤฑ ele geรงirebilir. Ayrฤฑca iล iรงin gรผvenli olmayan kiลisel cihazlarฤฑn kullanฤฑlmasฤฑ da riski artฤฑrฤฑr. ฤฐลinizi ve รถzel hayatฤฑnฤฑzฤฑ ayrฤฑ tutmak iรงin fazladan รงaba harcamalฤฑsฤฑnฤฑz.
Telefonda bilgilerinizi paylaลmak
Sesli kimlik avฤฑ olarak da bilinen sesli kimlik hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑ, e-posta ve SMS tabanlฤฑ kimlik avฤฑ hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑnda olduฤu gibi kullanฤฑcฤฑlarฤฑ kandฤฑrฤฑp bir ลeye tฤฑklamalarฤฑnฤฑ saฤlamak รผzere sosyal mรผhendisliฤi kullanฤฑr. Kurbanlarฤฑn kiลisel ve finansal bilgilerini elde etmek iรงin gittikรงe popรผlerleลen bir yoldur. Dolandฤฑrฤฑcฤฑlar, saldฤฑrฤฑyฤฑ gerรงek bir iletiลim gibi gรถstermek iรงin genellikle gerรงek numarayฤฑ gizler. Baลlฤฑca kural, telefonda hiรงbir hassas bilgiyi paylaลmamaktฤฑr. Kim olduklarฤฑna ve nereden aradฤฑklarฤฑna baฤlฤฑ olarak, arayan kiลinin verdiฤi numarayฤฑ kullanmadan ลirketi doฤrudan arayarak bilgileri kontrol edin.
Yedekleme yapmamak
Fidye yazฤฑlฤฑmฤฑ, her yฤฑl ลirketlere yรผz milyonlarca dolara mal oluyor. Dolayฤฑsฤฑyla, bazen tรผketicileri bekleyen birรงok varyant olduฤunu unutuyoruz. Aniden evdeki bilgisayarฤฑnฤฑzฤฑn kilitlendiฤini dรผลรผnรผn. Aile fotoฤraflarฤฑ ve รถnemli iล belgeleri dahil olmak รผzere bilgisayarฤฑnฤฑzdaki ve bรผyรผk ihtimalle bulut depolamadaki tรผm veriler sonsuza kadar kaybolabilir. Dรผzenli yedekleme, kรถtรผ durumlarla karลฤฑlaลmanฤฑz ihtimaline karลฤฑ iรงinizin rahat olmasฤฑnฤฑ saฤlar.
Akฤฑllฤฑ telefonunuzu korumamak
Avrupaโdaki evlerin neredeyse รผรงte biri sesli asistan, akฤฑllฤฑ televizyon ve gรผvenlik kameralarฤฑ gibi elektronik cihazlarla donatฤฑlmฤฑลtฤฑr. Ancak saฤladฤฑklarฤฑ baฤlanabilirlik ve makine zekasฤฑ รถzellikleri, bu cihazlarฤฑn suรงlular iรงin ilgi รงekici bir hedef haline gelmelerini de saฤlar. Diฤerlerine saldฤฑrmak รผzere botnetlere dรถnรผลtรผrmek iรงin ele geรงirilebilirler veya diฤer cihazlara ve verilere eriลim saฤlamak iรงin kullanฤฑlabilirler. Bu cihazlarฤฑ gรผvende tutmak iรงin, baลlangฤฑรงtaki varsayฤฑlan parolalarฤฑ deฤiลtirin. Ayrฤฑca, รผrรผnlerindeki bilinen gรผvenlik aรงฤฑklarฤฑnฤฑ onardฤฑฤฤฑna dair takip kaydฤฑ bulunan satฤฑcฤฑlarฤฑ seรงtiฤinizden ve elektronik bir cihaz almadan รถnce olasฤฑ gรผvenlik aรงฤฑklarฤฑnฤฑ araลtฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑzdan emin olun.
