Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk kalay ihracatรงฤฑsฤฑ olan Gรผneydoฤu Asya รผlkesi Endonezya, metal cevherlerini iลleme sektรถrรผne yatฤฑrฤฑmlarฤฑ desteklemek iรงin yine bir โyasakโ planlฤฑyor. Daha รถnce aldฤฑฤฤฑ nikel cevheri ihracat yasaฤฤฑ kararฤฑyla nikel cevherini iลleme tesisleri kurulmasฤฑna bรผyรผk yatฤฑrฤฑmlar รงeken รผlke, bu kez kalay iรงin benzer bir adฤฑm atma aลmasฤฑnda. Endonezya, kalay รผretiminin yalnฤฑzca yรผzde 5’ini iลleyebilirken topraklarฤฑndan รงฤฑkardฤฑฤฤฑ kalayฤฑn yรผzde 95โini yรผksek saflฤฑkta kรผlรงeler olarak yurtdฤฑลฤฑna satฤฑyor. Endonezya Madencilik Bakanlฤฑฤฤฑโndan รผst dรผzey bir yetkili geรงtiฤimiz gรผnlerde, รผlkedeki kalay endรผstrisine ihracat yasaฤฤฑna hazฤฑrlฤฑklฤฑ olmalarฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑ yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Endonezya’nฤฑn metal ihracatฤฑnฤฑ ne zaman durduracaฤฤฑ konusunda net aรงฤฑklama yapฤฑlmazken, yakฤฑnda yasaฤฤฑn devreye girebileceฤi belirtiliyor. รlkenin nikel cevheri yasaฤฤฑ sektรถre bรผyรผk yatฤฑrฤฑm รงekmiล ve Baลkan Joko Widodo, bu politikayฤฑ boksit ve kalay iรงin tekrarlamak istediฤini defalarca sรถylemiลti. Amaรง yatฤฑrฤฑm รงekmek Endonezya, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ รผretim tesisleri kurmaya ve rafine kalayฤฑ baลka รผrรผnlere dรถnรผลtรผrmek ลekilde geliลtirmeye teลvik etmek istiyor. Endonezya, 2014 sonundan itibaren kalay cevheri ihracatฤฑnฤฑ yasaklayarak halihazฤฑrda yรผksek saflฤฑkta rafine kalay ihraรง ediyor. Ticaret bakanlฤฑฤฤฑ verilerine gรถre, kalay รงubuklarฤฑ, lehim รงubuklarฤฑ ve teller ihracatฤฑ yapฤฑlฤฑyor. Yasak, Endonezya’nฤฑn nikel, kalay, bakฤฑr ve boksit gibi maden kaynaklarฤฑnฤฑ ucuz hammaddeler olarak satmak yerine daha yรผksek katma deฤerli รผrรผnleri ihraรง etme planฤฑnฤฑn bir parรงasฤฑ. Yรถnetim bu kapsamda kalay ลekillendirme endรผstrilerine ve kalay kimyasal รผretimine yatฤฑrฤฑm aramaya odaklanabilirler. Hรผkรผmet verilerine gรถre, Endonezya’nฤฑn zaten kalay ve kalay kaplama รผretim tesisleri var, ancak kalay veya kalay tozu gibi รผrรผnler iรงin baลka ลekillendirme tesisleri yok.
Yฤฑllฤฑk ihracatฤฑ 2.4 milyar $
Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre Uluslararasฤฑ Kalay Birliฤi tarafฤฑndan saฤlanan verilere gรถre, Endonezya’nฤฑn en bรผyรผk kalay madencisi ve izabe tesisi PT Timah, 2021’de 26.500 ton yani kรผresel รผretimin yรผzde 7โsi miktarฤฑnda rafine kalay รผretti. ลirketin รผretimi รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 42 dรผลtรผ. Bu yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda da รผretim 8.805 tona indi. Ticaret bakanlฤฑฤฤฑ verilerine gรถre Endonezya 2021’de 2.42 milyar dolar deฤerinde 74.671 ton kalay metali ihraรง etti. Bu yฤฑl Ocak-Eylรผl aylarฤฑ arasฤฑnda, geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 11 artฤฑลla 58.178 ton kalay metali ihraรง etti.
Fiyatlar 18 bin dolara kadar geriledi
Londraโda kalay vadeli iลlemleri kรผresel durgunluk, daha sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ ve รin’de koronavirรผs kaynaklฤฑ kalฤฑcฤฑ karantina korkularฤฑ ile birlikte Aralฤฑk 2020’den bu yana gรถrรผlmeyen bir seviye olan ton baลฤฑna 20.000 dolarฤฑn altฤฑna dรผลtรผ. 3 ay vadeli kalayฤฑn fiyatฤฑ rekor fiyatlarฤฑn yรผzde 60 altฤฑna indi ve 18 bin 400 dolarฤฑ test etti. Son 1 yฤฑllฤฑk kayฤฑp yรผzde 51 civarฤฑnda. Yine de kalaydaki dรผลรผล elektronik sektรถrรผnden gelen artan talep sayesinde sฤฑnฤฑrlฤฑ. Ayrฤฑca kรผresel รผretim, bรผyรผk madencilerin yatฤฑrฤฑm eksikliฤi nedeniyle son 10 yฤฑlda durgunlaลฤฑrken, daha yakฤฑn zamanda, koronavirรผs salgฤฑnlarฤฑ, รถzellikle Endonezya ve Malezya’da รผretimi kesintiye uฤrattฤฑ. Sucden Financial analisti Geordie Wilkes konuyla ilgili deฤerlendirmesinde, รinli alฤฑcฤฑlarฤฑn Endonezya’nฤฑn olasฤฑ ihracat yasaฤฤฑna karลฤฑ temkinli olarak kalay ithalatฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ, bunun fฤฑyatlarฤฑ yukarฤฑ itebileceฤini ifade ediyor. Ancak analist yine de resesyonun fiyatlarฤฑ baskฤฑ altฤฑnda tutabileceฤini uyarฤฑsฤฑ yapฤฑyor.
Tรผrkiye รถnemli alฤฑcฤฑlar arasฤฑnda
รin, bu yฤฑlki sevkiyat verilerine gรถre Endonezya kalay รงubuklarฤฑnฤฑn en bรผyรผk ithalatรงฤฑsฤฑ. Bu รผlkeyi Singapur, Hindistan ve Gรผney Kore izliyor. Diฤer alฤฑcฤฑlar arasฤฑnda Hollanda, Belรงika ve Tรผrkiye bulunuyor.
