Rusya‘nฤฑn doฤal gaz arzฤฑnฤฑ kesmeye baลlamasฤฑyla gaz tรผketimlerini dรผลรผrmeyi planlayan Avrupa Birliฤi (AB) รผlkelerinde kรถmรผr tรผketiminin bu yฤฑl yรผzde 7 artmasฤฑ bekleniyor.
AB’nin Rusya-Ukrayna savaลฤฑ sonrasฤฑnda uygulamaya baลladฤฑฤฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn รถnemli kฤฑsmฤฑ Rus enerji sektรถrรผnรผ hedef aldฤฑ.
Bu kapsamda, Rusya’dan Avrupa’ya deniz yoluyla petrol ithalatฤฑ yasaฤฤฑnฤฑn yฤฑl sonuna kadar devreye girmesi planlanฤฑyor. รte yandan yaptฤฑrฤฑmlar, Rusya’dan kรถmรผr ve diฤer katฤฑ fosil yakฤฑtlarฤฑn satฤฑn alฤฑnmasฤฑnฤฑ da kapsฤฑyor. AB’nin kรถmรผr yaptฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn 10 Aฤustos’ta yรผrรผrlรผฤe girmesi bekleniyor.
Kรถmรผr ithalatฤฑnฤฑn bรผyรผk รงoฤunluฤunu Rusya’dan gerรงekleลtiren AB รผlkeleri, yasaฤฤฑn baลlamasฤฑ รถncesinde gerekli รถnlemleri almaya รงalฤฑลฤฑyor.
Avrupa ฤฐstatistik Ofisi’nin son aรงฤฑklanan verilerine gรถre, AB’nin taล kรถmรผrรผ ithalatฤฑnฤฑn yรผzde 55,6’sฤฑ Rusya’dan yapฤฑlฤฑyor. Rusya’yฤฑ yรผzde 17,2 ile ABD ve yรผzde 15,3 ile Avustralya takip ediyor. Kolombiya, Gรผney Afrika, Endonezya ve Kanada ise diฤer รถnemli tedarikรงiler arasฤฑnda yer alฤฑyor.
Elektrik ve ฤฑsฤฑnmada kullanฤฑlan termal kรถmรผrde AB’nin Rusya’dan yaptฤฑฤฤฑ ithalat yรผzde 70 seviyesinde bulunuyor. Demir ve รงelik รผretiminde kullanฤฑlan metalurjik kรถmรผrde de AB’nin Rusya’dan ithalatฤฑ yรผzde 30 olarak hesaplanฤฑyor.
รzellikle Avrupa’nฤฑn baลat ekonomisi Almanya ile Polonya’nฤฑn Rus termal kรถmรผrรผne baฤฤฑmlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑn yรผksek olmasฤฑ dikkat รงekiyor.
Almanya’nฤฑn Rusya’dan termal ve metalurjik kรถmรผr ithalatฤฑ 14,3 milyon ton, Polonya’nฤฑn ise 9,5 milyon ton olarak biliniyor. Almanya, termal kรถmรผr ithalatฤฑnฤฑn yรผzde 67’sini, Polonya ise yรผzde 80,7’sini Rusya’dan gerรงekleลtiriyor.
Kรถmรผrden elektrik รผretimi artฤฑyor
AB, iklim deฤiลikliฤiyle mรผcadele hedefleri kapsamฤฑnda son yฤฑllarda kรถmรผrden elektrik รผretimini kฤฑsmaya รงalฤฑลsa da geรงen yฤฑl salgฤฑn sonrasฤฑ talepte yaลanan artฤฑล ve gaz yerine kรถmรผrรผn daha fazla kullanฤฑlmasฤฑyla kรถmรผrden elektrik รผretimi yรผkseliลe geรงti.
Avrupa Elektrik Gรถrรผnรผmรผ raporuna gรถre, kรถmรผrรผn AB’nin geรงen yฤฑlki elektrik รผretimindeki payฤฑ yรผzde 15’e tฤฑrmandฤฑ. Sรถz konusu oranฤฑn bu yฤฑl daha da artmasฤฑ bekleniyor.
Rusya’nฤฑn Avrupa’ya doฤal gaz sevkiyatฤฑnda kesintiye gitmesi, pek รงok AB รผyesi รผlkenin elektrik รผretimi iรงin doฤal gaz yerine daha fazla kรถmรผr kullanฤฑlmasฤฑna yol aรงฤฑyor.
Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ verilerine gรถre, geรงen yฤฑl yรผzde 6 artan kรผresel kรถmรผr tรผketimi bu yฤฑl yรผzde 0,7 yรผkselerek 8 milyar tonu bulacak. Bรถylece dรผnyanฤฑn kรถmรผr tรผketimi son 10 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyelerine ulaลacak.
AB รผlkelerinin kรถmรผr tรผketiminin ise bu yฤฑl yรผzde 7 artฤฑล gรถstermesi รถngรถrรผlรผyor.
AB’de kรถmรผr tรผketimindeki artฤฑล, savaลฤฑn ardฤฑndan arz sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yaลanan gazฤฑn yerine kรถmรผrรผn giderek daha fazla kullanฤฑlmasฤฑndan ve elektrik รผretiminde talep artฤฑลฤฑndan kaynaklanฤฑyor. Kฤฑล aylarฤฑnda olasฤฑ bir enerji krizine hazฤฑrlฤฑk yapan Avrupa รผlkeleri kรถmรผre daha fazla yรถneliyor.
รlkedeki tรผm kรถmรผr santrallerini 2030’a kadar kapatmayฤฑ planlayan Almanya’nฤฑn Ekonomi ve ฤฐklimi Koruma Bakanฤฑ Robert Habeck haziranda yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, gelecek dรถnemde kรถmรผr santrallerinin daha fazla kullanฤฑlmasฤฑ gerekeceฤini duyurmuลtu.
Rusya’nฤฑn Kuzey Akฤฑm’dan gaz akฤฑลฤฑnฤฑ yรผzde 20 seviyesine kadar dรผลรผrmesiyle harekete geรงen Almanya, kฤฑลa hazฤฑrlฤฑk iรงin toplam 21 kรถmรผr santralini yeniden aรงmaya veya kapatmasฤฑ planlananlarฤฑn faaliyetini uzatmaya karar verdi. Bu รงerรงevede รผlke, bu ayฤฑn baลฤฑnda Mehrum Kรถmรผr Santrali’ni faaliyete geรงirdi.
Avusturya hรผkรผmeti de olasฤฑ bir enerji krizini รถnlemek iรงin atฤฑl durumda bulunan bir kรถmรผr santralini yeniden kullanฤฑma aรงacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Hollanda’da kรถmรผr santrallerinin en fazla yรผzde 35 kapasitede รงalฤฑลmasฤฑnฤฑ gerektiren yasalarฤฑnฤฑ 2024’e kadar kaldฤฑrdฤฑ.
Fransa ve ฤฐtalya da eski termik santrallerini aรงma plan ve hazฤฑrlฤฑklarฤฑ yapฤฑyor.
Bununla birlikte, kรถmรผre talebin artmasฤฑ bu รผrรผnรผn fiyatlarฤฑnฤฑ da tฤฑrmandฤฑrฤฑyor.
Geรงen yฤฑl bu dรถnemde 110 avro civarฤฑnda seyreden kรถmรผrรผn ton fiyatฤฑ bugรผn itibarฤฑyla yaklaลฤฑk 350 avro seviyesinde iลlem gรถrรผyor. Kรถmรผr fiyatlarฤฑ 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn aynฤฑ dรถneminde ise 40 avro seviyesinde bulunuyordu.
Kรถmรผr fiyatlarฤฑ geรงen yฤฑla oranla 2 kattan fazla, 2 yฤฑl รถncesine gรถre ise 8 kat artฤฑล gรถsterdi.
