Sabancฤฑ Holding Enerji Grubu Baลkanฤฑ Mehmet Gรถรงmen, Tรผrkiye’nin, enerji sektรถrรผnde รถnemli bir karar noktasฤฑnda olduฤunu belirterek, “Sektรถr ลu anda yerli bankalara 50 milyar dolardan fazla borรงlu ve bunun yarattฤฑฤฤฑ bir risk var. Son tรผketici fiyatฤฑnฤฑ artฤฑrmadan liberalizasyonu saฤlamak ve yatฤฑrฤฑm ortamฤฑnฤฑ iyileลtirilmek iรงin tรผm sektรถr paydaลlarฤฑnฤฑn birlikte รงalฤฑลmasฤฑ gereken bรผtรผnsel bir vizyona ihtiyaรง var.” dedi.
Gรถรงmen, yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Tรผrkiye’de yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarฤฑnฤฑn, dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑ azaltmak ve arz gรผvenliฤini saฤlamak iรงin รถnemli bir yere sahip olduฤunu sรถyledi.
Tรผrkiye’de yerli kรถmรผr rezervinin fazla olmasฤฑna raฤmen kalitesinin dรผลรผk olduฤunu anฤฑmsatan Gรถรงmen, “Bรถyle olunca buna yapฤฑlan รงevreci yatฤฑrฤฑmlarฤฑn maliyeti de รงok yรผksek oluyor. Kรถmรผrde, normal bir enerji santralinin bir birimi iรงin yapฤฑlan yatฤฑrฤฑmฤฑn yaklaลฤฑk iki misline yakฤฑn bir yatฤฑrฤฑm yapฤฑlฤฑyor. Bu yatฤฑrฤฑmlarฤฑn geriye dรถnebilmesi iรงin bugรผnkรผ fiyat seviyeleri uygun deฤil. Bu seviyenin 7 dolar/sentin รผzerinde olmasฤฑ lazฤฑm ki bu yatฤฑrฤฑmlar รถdenebilsin.” diye konuลtu.
Gรถรงmen, yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn kar edebilmesi iรงin kรถmรผrde kilovatsaat baลฤฑna fiyatฤฑn 8 sentin รผzerinde olmasฤฑ gerektiฤini vurgulayarak, “Bugรผnkรผ arz-talep dengesi bizi 4 dolar/sente getirdi. Gรผnรผmรผz piyasa fiyatlamalarฤฑ ile Tรผrkiye’de yerli kรถmรผre yatฤฑrฤฑm yapmak ya da yerli kรถmรผre yatฤฑrฤฑm yapanlarฤฑn fizibl olmasฤฑna imkan yok.” deฤerlendirmesinde bulundu.
– “Faiz aralฤฑฤฤฑ gibi elektrik fiyat aralฤฑฤฤฑ”
Enerji yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn รถnรผnรผn aรงฤฑlabilmesi iรงin gerรงekรงi bir fiyat mekanizmasฤฑna ihtiyaรง olduฤunu vurgulayan Gรถรงmen, sektรถrรผn รถnรผnรผ aรงacak yeni fiyat dinamiklerinin belirlenmesi gerektiฤini sรถyledi.
Elektrik fiyat aralฤฑฤฤฑnda Merkez Bankasฤฑ รถrneฤini veren Gรถรงmen, ลรถyle konuลtu:
“Merkez Bankasฤฑnฤฑn faiz aralฤฑฤฤฑ gibi Tรผrkiye’de de bir elektrik fiyat aralฤฑฤฤฑ tanฤฑmlanabilir. Bรผtรผn bu YEKDEM ve yerli kรถmรผr tartฤฑลmalarฤฑnฤฑ da bฤฑrakฤฑrฤฑz. Dolayฤฑsฤฑyla Tรผrkiye’de iki fiyat aralฤฑฤฤฑnda son mรผลteriye bunu yansฤฑtmayacak ama verimliliฤi de รถn plana รงฤฑkaracak bir model sektรถrรผn รถnรผnรผ aรงabilir. Sistemdeki mevcut verimsizlikler son mรผลteriye bir fiyat tarifesi olarak gidiyor. Verimsizliklerin รถnรผne geรงecek yeni kaynaklara yatฤฑrฤฑm yapฤฑldฤฑฤฤฑ taktirde, son mรผลterinin fiyatฤฑnฤฑ deฤiลtirmeden Tรผrkiye’nin yerli ve yenilenebilir kaynaklara dรถnebileceฤi bir modelin var olduฤunu biliyoruz.”
Bu tรผr bir fiyat mekanizmasฤฑ oluลturulmasฤฑnฤฑn รงok รถnemli olduฤunu anlatan Gรถรงmen, Tรผrk enerji sektรถrรผnรผn yerli bankalara ลu an 50 milyar dolardan fazla borรงlu olduฤunu ve bu durumun sektรถr รผzerinde ciddi baskฤฑ ve risk oluลturduฤunu ifade etti.
Sektรถrdeki tรผm paydaลlarฤฑn birlikte รงalฤฑลmasฤฑ gereken bรผtรผnsel bir vizyona ihtiyaรง olduฤunu dile getiren Gรถรงmen, Tรผrkiye’nin, bรผyรผyen bir รผlke olduฤu iรงin ‘verimli’ yatฤฑrฤฑmlara devam etmesi gerektiฤini belirtti.
Gรถรงmen, bugรผnkรผ fiyatlarฤฑn yeni yatฤฑrฤฑmcฤฑ iรงin uygun ortam oluลturamadฤฑฤฤฑna dikkati รงekerek, “Hem eski yatฤฑrฤฑmlarฤฑ รถdemekte zorlanan hem de yeni yatฤฑrฤฑmlarฤฑ yeterince รถzendiremeyen bir durumla karลฤฑ karลฤฑyayฤฑz. Zaten, Sayฤฑn Bakan’ฤฑn geldiฤi gรผnden beri bizleri de dahil ederek yaptฤฑฤฤฑ en รถnemli รงalฤฑลma, bu ortamฤฑn nasฤฑl iyileลtirilebileceฤi รผzerine oldu. Dolayฤฑsฤฑyla yerli kรถmรผrรผn de destek olmadan yatฤฑrฤฑma dรถnรผลmesi pek mรผmkรผn deฤil.” diye konuลtu.
Devletin kรถmรผr yatฤฑrฤฑmlarฤฑna alฤฑm garantisi verdiฤinde, Tรผrkiye Elektrik Ticaret Aล’nin (TETAล) elinde รถnemli bir miktar enerji birikeceฤine iลaret eden Gรถรงmen, ลรถyle konuลtu:
“Bir taraftan da son tarifeler eฤer liberal olacaksa, serbest tรผketici limitleri sฤฑfฤฑrlanacaksa TETAล bu malฤฑ nereye satacak? Dolayฤฑsฤฑyla bir tarafฤฑ dรผzeltmeye รงalฤฑลฤฑrken, diฤer yรถnde bir sฤฑkฤฑntฤฑ oluลabiliyor. O yรผzden bรผtรผnsellik iรงeren bir modele ihtiyacฤฑmฤฑz var ama รถnemli bir karar noktasฤฑndayฤฑz. Bรถyle bir dรถnemde aktif bir enerji yรถnetiminin olmasฤฑnฤฑ da ลans olarak deฤerlendiriyorum.”
– “ฤฐklim deฤiลikliฤi yanlฤฑล anlaลฤฑlฤฑyor”
Gรถรงmen, kรถmรผr denilince iklim deฤiลikliฤinin akla geldiฤini ama bu konunun da bรผyรผk oranda yanlฤฑล anlaลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
ฤฐklim deฤiลikliฤinin sadece sera gazฤฑ etkisinin azaltฤฑlmasฤฑ, yenilenebilir kaynaklarฤฑnฤฑn ve fosil dฤฑลฤฑ kaynaklarฤฑn daha fazla kullanฤฑlmasฤฑ olarak anlaลฤฑlmasฤฑnฤฑn eksik bir tanฤฑmlama olduฤuna iลaret eden Gรถรงmen, iklim deฤiลikliฤinde asฤฑl konunun verimliliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑ olduฤunu belirtti.
Gรถรงmen, Tรผrkiye’de รผretim, iletim ve daฤฤฑtฤฑm sektรถrรผnde ciddi bir verimsizlik olduฤunu dile getirerek, “Kullanฤฑcฤฑda da verimsizlik var. Enerji verimliliฤine Tรผrk sanayisi de uzun sรผredir yatฤฑrฤฑm yapmak istiyor. Bรผtรผn bunlarฤฑ beraber dรผลรผndรผฤรผmรผzde, Tรผrkiye arz gรผvenliฤini saฤlamak iรงin bir taraftan fosil yakฤฑta, bir taraftan da enerji verimliliฤine yatฤฑrฤฑm yaparak bir denge oluลturabilir ve Tรผrkiye Paris Anlaลmasฤฑ’nda verdiฤi sรถzรผ yerine getirebilir.” deฤerlendirmesinde bulundu.
ย
