Yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde รin kaynaklฤฑ fiyat baskฤฑlarฤฑ nedeniyle satฤฑล ve kรขrlฤฑlฤฑkta sorunla karลฤฑlaลan Erdemir ikinci รงeyrekle birlikte bu baskฤฑdan kฤฑsmen kurtulmuล durumda. ฤฐkinci รงeyrekten itibaren fiyatlarฤฑn daha iyi gittiฤini sรถyleyen Erdemir CEO’su Ali Pandฤฑr, “Yฤฑlฤฑn kalanฤฑnda daha iyi kรขr ve satฤฑล rakamlarฤฑnฤฑn olacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz” diyor. Pandฤฑr, ฤฐtalyan liva ลirketine teklifte bulunma konusunda henรผz karar vermediklerini sรถzlerine ekliyor.
Tรผrkiye’de aฤฤฑr sanayinin lokomotifi olan Erdemir, ilk รงeyrekte รin kaynaklฤฑ fiyat baskฤฑlarฤฑ nedeniyle satฤฑล ve kรขrlฤฑยญlฤฑkta sorunlarla karลฤฑlaลmฤฑลtฤฑ. Ancak Erยญdemir CEO’su Ali Pandฤฑr, ikinci รงeyยญrekten itibaren fiyatlarฤฑn daha iyi gittiยญฤini sรถylรผyor ve kรขrlฤฑlฤฑk rakamlarฤฑnda toparlanma beklediklerini ifade ediยญyor.
Erdemir, dรผnyada tam kapasiteyle รงalฤฑลan nadir demir-รงelik ลirketlerinยญden biri. Yeni yatฤฑrฤฑmlarla 9 milyon tonยญluk kapasitenin iyileลtirilmesi yรถnรผnยญde รงalฤฑลmalar devam ediyor. Ancak bu yatฤฑrฤฑmlar devreye girene kadar talebi karลฤฑlamakta zorlanฤฑyor. ลirket, talebe karลฤฑlฤฑk verebilme adฤฑna รถzellikle yurtยญdฤฑลฤฑnda satฤฑn almalara sฤฑcak bakฤฑyor. Bu amaรงla ลu sฤฑralarda ฤฐtalyan liva ile ilgileniyor. Ilva’da ihale sรผrecinin kaยญsฤฑm ayฤฑna sarktฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Ali Panยญdฤฑr, teklif verip vermeme konusunda kararlarฤฑnฤฑ henรผz vermedikleri aktarฤฑยญyor. Ali Pandฤฑr ile Erdemir’in satฤฑn alma, yatฤฑrฤฑm ve bilanรงo performansฤฑnฤฑ, straยญteji ve beklentilerini konuลtuk.
ฤฐtalyan รงelik รผreticisi llva’nฤฑn ihalesinde son durum nedir?
ฤฐhale sรผreci kasฤฑm ayฤฑna sarkยญtฤฑ. Biz de bu sรผreรงte ลirketi inceยญleyip teklif verip vermeme koยญnusunda karar vereceฤiz. llยญva’nฤฑn tam kapasiteyle รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ zamanlarda 12 milyon tonlara kadar รงฤฑkan bir kapasitesi vardฤฑ.
Son yฤฑllarda yaลadฤฑฤฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlarla bu raยญkam 4,5 milyon tona geriledi. Zaten รถzelleลtirme sรผreci tamamlanana kaยญdar ลirket kayyumun elinde. Erdemir Grubu olarak 9 milyon ton kapasiteยญmizin tamamฤฑnฤฑ kullanฤฑyoruz. ฤฐlave yaยญtฤฑrฤฑmlarฤฑmฤฑz var ancak iki yฤฑldฤฑr รถzellikยญle yurtdฤฑลฤฑnda satฤฑn alma arayฤฑลฤฑmฤฑz var. Dรผnyada korumacฤฑlฤฑk anlayฤฑลฤฑ gereฤi, satฤฑล yapฤฑlan bรถlgelerde รผretim tesisiยญnin olmasฤฑ bir avantaj.
Dรผnyada yaลanan korumacฤฑlฤฑkยญtan Erdemir ve Tรผrkiye nasฤฑl etkiยญleniyor?
ลu anda AB bazฤฑ รผrรผnlerde Tรผrkiยญye’nin de dahil olduฤu bazฤฑ รผlkelere bir soruลturma aรงmaya hazฤฑrlanฤฑyor. Bu soruลturmada baลta รin hedefleniยญyor. Tรผrkiye de รถnemli bir ihracatรงฤฑ olยญduฤu iรงin, รin ve Rusya gibi รผlkelerin olduฤu soruลturmaya dahil ediliyor. Dรผnyada koruma duvarlarฤฑ oluลturuยญlurken, bu yรถnde daha somut adฤฑmlar atฤฑlmasฤฑnฤฑ istiyoruz. Sektรถrde รถzellikยญle entegre iki tesis olan Kardemir ve Erdemir haricindeki ark ocaklฤฑ 25 รงeยญlik รผreticisi sฤฑkฤฑntฤฑ yaลฤฑyor. รรผnkรผ bu ลirketler ithal hurdayฤฑ eritip elektrik enerjisiyle รงelik รผretimi yapฤฑyor.
2015 ve 2016 ilk รงeyrek finanยญsal tablolarฤฑnฤฑza gรถre satฤฑลta ve kรขrยญlฤฑlฤฑkta dรผลรผล var. Bu durum neden kaynaklandฤฑ?
Geรงen yฤฑl ilk รงeyrekte 337 milyon TL olan kรขrฤฑmฤฑz bu yฤฑl ilk รงeyrekte 164 milyon TL’ye geriledi. รin’de 2014 yฤฑยญlฤฑnฤฑn ortalarฤฑndan bu yana frene basฤฑlยญmasฤฑ, รงelik sac fiyatlarฤฑnฤฑn 500-600 doยญlardan, kรขrlฤฑlฤฑk sฤฑnฤฑn olan 300 dolarฤฑn alยญtฤฑna, 250 dolara dรผลmesine neden oldu. Tรผrkiye olarak bu rakama biz inmedik, 300 dolarlar seviyeยญsinde kaldฤฑk, yine de bu fiyatยญlardan etkilendik. Ayrฤฑca ihraยญcata hฤฑz veren รin’in global paยญzarda da baskฤฑsฤฑ oldu.
2016’da fiyatlar nasฤฑl ลeยญkillendi?
2016 yฤฑlฤฑnฤฑn ocak ayฤฑnda fiyatta daha fazla inemeyen ve fiyatฤฑ yataylaลtฤฑran รin, ลubat ayฤฑndan itibaren ise fiyatlarฤฑ bir anda fฤฑrlatmaยญya baลladฤฑ. Her hafta 50 dolarlฤฑk arยญtฤฑลlarla nisan ayฤฑna kadar fiyatฤฑ 500 dolara kadar รงฤฑkardฤฑ. Nisanda ise bir kฤฑยญrฤฑlma ve dรผzeltme hareketine geรงilยญdi. ลu an dรผzeltmenin dibine gelinยญmiล durumda. รin’de bu dip nokta, 350-380 dolar arasฤฑnda deฤiลiyor. Tahยญminimiz, 300 dolarฤฑn altฤฑna indiฤinde zarar eden รin’in bir daha bu zararฤฑ yaลamamak iรงin dรผzeltmeyi 350 dolar civarฤฑnda stabilize etmesi. Bu rakam da bizim iรงin fiyatฤฑn 400 dolar olacaยญฤฤฑ anlamฤฑna geliyor. Bu da kรขrlฤฑ bir seviye.
2016 yฤฑlฤฑnฤฑn geri kalanฤฑ iรงin beklentileriniz neler?
2016 yฤฑlฤฑ ocak-mart dรถnemindeki satฤฑลlarฤฑmฤฑz, 300 dolarlฤฑk dip seviyeยญden yaptฤฑฤฤฑmฤฑz satฤฑลlardฤฑ. รรผnkรผ saยญtฤฑล ile sevkiyat arasฤฑnda iki aylฤฑk bir zaยญman dilimi bulunuyor. Bu nedenle ilk รงeyrek en kรถtรผ dรถnemimizdi diyebiยญlirim. Bir daha bu denli dรผลรผk bir perยญformans sergilemeyeceฤiz . En azฤฑnยญdan ลu anki trendle bu olmamalฤฑ. Niยญsan ayฤฑ satฤฑลlarฤฑmฤฑz daha yรผksek fiยญyatlardan yapฤฑldฤฑ. ฤฐkinci รงeyreฤin รงok daha iyi olacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz.
Yฤฑlฤฑn geri kalanฤฑ iรงin รถngรถrรผnรผz nedir?
Yฤฑlฤฑn geri kalanฤฑnda da TL bazฤฑnda satฤฑล bรผyรผklรผฤรผ aรงฤฑsฤฑndan geรงen yฤฑlki performansฤฑmฤฑza yakฤฑn sonuรงlar elde ederiz. Bizim iรงin en รถnemli nokta toยญnaj. Tonajฤฑmฤฑz bu yฤฑl da artฤฑล gรถsteriยญyor. Geรงen yฤฑl 7,4 milyon ton yassฤฑ maยญmul รผretimi, 1,5 milyon ton uzun maยญmul รผretimi ve bรถylece toplamda 8,9 milyon tonluk รผretim yaptฤฑk. 2016 beล aylฤฑk dรถnemde ise 4 milyon tona yaยญkฤฑn bir รผretime ulaลtฤฑk.
Erdemir’in toplam piyasa deยญฤeri 13,8 milyar TL. Yatฤฑrฤฑmcฤฑya ne gibi mesajlar vermek istersiniz?
Tรผrkiye’nin en bรผyรผk sanayi ลirkeยญti olarak, Tรผrkiye’ye paralel ลekilde bรผยญyรผyoruz. Bu nedenle her zaman saฤยญlam bir yatฤฑrฤฑm aracฤฑyฤฑz ve uzun dรถยญnemli temettรผ verimine de รถnem veยญren yatฤฑrฤฑmcฤฑ iรงin en gรผรงlรผ hisselerden biriyiz. Sรผrekli yatฤฑrฤฑm yaparak ve yรผkยญsek temettรผ vererek yatฤฑrฤฑmcฤฑmฤฑzฤฑ memnun ediyoruz. Kฤฑsa vadeli yatฤฑยญrฤฑmcฤฑ iรงin baลka fฤฑrsatlar olabilir ama biz daha รงok saฤlam ve uzun dรถnemli yatฤฑrฤฑm yapmak isteyen yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin doฤru ve Oyak gibi รถnemli bir hisseยญdar ile oldukรงa gรผvenli bir adresiz.
ALฤฐ PANDIR’DAN KRฤฐTฤฐK NOTLAR…
* Erdemir Grubu olarak รถnemli bir ลansฤฑmฤฑz kapasite sorunu yaลamamaยญmฤฑz. Yรผzde 100 kapasite kullanฤฑyoruz. รzellikle otomotiv รผrรผnlerinde sipariลleri geri รงevirmek durumunda kalabiliyoruz.
* Galvaniz รผretimi iรงin 330 bin tonluk bir tesisimiz var ve tamamฤฑ dolu. Bir o kadar kapasiteye sahip olacak ve 120 milyon dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑmฤฑmฤฑz 20l8’de devreye girecek. Bu aรงฤฑdan sadece galvaniz tesisi olan bir ลirketi satฤฑn alaยญbiliriz.
* รretim sรผrecimizin belli darboฤazlarฤฑnฤฑ giderici stratejik satฤฑn almalar yapabiliriz. Bunlar da kรผรงรผk satฤฑn almalar olur.
* 460 milyon dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm bรผtรงemiz var. รzellikle sฤฑcak sac aฤฤฑrlฤฑklฤฑ รผretimimizi soฤuk, galvanizli ya da baลka bir kaplamaya ve elimizdeki mevยญcut รผretim miktarฤฑnฤฑ katma deฤeri daha yรผksek รผrรผnlere รงevirecek yatฤฑrฤฑmยญlar planlฤฑyoruz.
(Talip Yฤฑlmaz/Ekonomist Dergisi)
