Gรถรง konusunda AB’den beklentilerinin sadece adil yรผk ve sorumluluk paylaลฤฑmฤฑndan ibaret olduฤunu dile getiren Erdoฤan, 18 Mart Mutabakatฤฑ’nฤฑn gรถรง yรถnetimine iliลkin boyutu gรผncellenmediฤi sรผrece bu alanda derinlikli bir iล birliฤinden sรถz etmenin mรผmkรผn olmayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, “Yine bu sรผreรงte geri itme hadiselerine ve gรถรงmenlere yรถnelik uluslararasฤฑ hukuku ayaklar altฤฑna alan uygulamalara da son verilmesi ลarttฤฑr. รzellikle basฤฑna da yansฤฑyan Ege’deki mรผessif olaylarla ilgili Avrupa’dan daha vicdanlฤฑ, daha yรผrekli sesler yรผkseltmesini bekliyoruz.” diye konuลtu.
18 Mart Mutabakatฤฑ’nฤฑn gรถรง alanฤฑnda iล birliฤinin yanฤฑnda Tรผrkiye-AB iliลkilerinde 5 alanda daha somut ilerleme saฤlamayฤฑ hedeflediฤine iลaret eden Erdoฤan, “รnรผmรผzdeki dรถnemde รถzellikle vize serbestisi ve Gรผmrรผk Birliฤi’nin gรผncellenmesi konularฤฑnda ilerleme kaydetmemiz gerekiyor. Vize serbestisi diyaloฤu kapsamฤฑnda kalan kriterler bakฤฑmฤฑndan รผzerimize dรผลenleri yerine getirmeye yรถnelik adฤฑmlarฤฑ zaten atฤฑyoruz. Bu รงerรงevede 72 kriterden kalan 6’sฤฑnฤฑn karลฤฑlanmasฤฑ hususunda รถnemli bir mesafe kat ettik.” dedi.
“Tรผrkiye-Avrupa iliลkilerinin sabote edilmesinin รถnรผne geรงilmelidir”
Vize serbestisinin, turizm ve ticaret yanฤฑnda Tรผrkiye’nin tam รผyeliฤi รถnรผndeki รถnyargฤฑlarฤฑn kฤฑrฤฑlmasฤฑna da katkฤฑ saฤlayacaฤฤฑna dikkati รงeken Erdoฤan, Gรผmrรผk Birliฤi’nin gรผncellenmesinin ise ortak menfaat olduฤunu vurguladฤฑ. Sรผrecin siyasi saiklerle engellenmesinin tรผm taraflara zarar verdiฤini ve mรผzakerelerin baลlatฤฑlmasฤฑnฤฑn birรงok konuda uzlaลmanฤฑn yolunu da aรงacaฤฤฑnฤฑ belirten Erdoฤan, “Avrupa Birliฤi’nin, 2022 yฤฑlฤฑnda stratejik miyopluktan kurtularak Tรผrkiye ile iliลkilerin geliลtirilmesinde daha cesur davranmasฤฑnฤฑ รผmit ediyoruz. Mevcut kฤฑsฤฑr yaklaลฤฑmฤฑn, birliฤin bรถlgesel ve kรผresel gรผรง olma iddiasฤฑna zarar verdiฤi ve hiรงbir sorunu รงรถzmediฤi ortadadฤฑr. Birlik iรงi dayanฤฑลma bahanesinin รถzellikle ardฤฑna sฤฑฤฤฑnฤฑlarak Tรผrkiye-Avrupa iliลkilerinin sabote edilmesinin รถnรผne geรงilmelidir. Bunun iรงin de bazฤฑ รผyelerin Tรผrkiye ile problemlerini birlik koridorlarฤฑnda รงรถzme รงabasฤฑndan vazgeรงmesi gerekiyor.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Geรงen yฤฑl Yunanistan ile diyalog mekanizmalarฤฑnฤฑn birรงoฤunu yeniden canlandฤฑrdฤฑklarฤฑnฤฑ ve gerilimin dรผลรผrรผlmesi iรงin bรผyรผk gayret gรถsterdiklerini dile getiren Erdoฤan, ekonomik ve ticari iliลkileri geliลtirmek amacฤฑyla pozitif gรผndem oluลturulmasฤฑ yรถnรผnde mutabฤฑk kalarak รงalฤฑลmalara baลladฤฑklarฤฑnฤฑ bildirdi.
ฤฐki komลu รผlke olarak doฤrudan ve yapฤฑcฤฑ diyalogla aralarฤฑndaki meseleleri halledebileceklerine samimiyetle inandฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan Erdoฤan, ลรถyle devam etti:
“Tรผrkiye’nin Kฤฑbrฤฑs meselesine iliลkin duruลu da nettir. Kฤฑbrฤฑs meselesinin รงรถzรผmรผne yรถnelik 50 yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผredir devam eden mรผzakere sรผreรงlerinin neden baลarฤฑya ulaลmadฤฑฤฤฑ hepinizin malumudur. Rumlar, kendilerini adanฤฑn tek sahibi olarak gรถren, Kฤฑbrฤฑs Tรผrklerini yok sayan zihniyetten bir tรผrlรผ kurtulamadฤฑ. Maalesef Avrupa Birliฤi, kรถrรผ kรถrรผne Rum tarafฤฑnฤฑn sรถzcรผlรผฤรผnรผ yaparken aynฤฑ coฤrafyanฤฑn ayrฤฑlmaz bir parรงasฤฑ olan Kฤฑbrฤฑs Tรผrklerinin hakkฤฑnฤฑ, hukukunu gรถrmezden geldi. Sergilenen รงifte standartlar artฤฑk hepimizi dรผnรผn gรผneลiyle bugรผnรผn รงamaลฤฑrlarฤฑnฤฑ kurutmaya รงalฤฑลmanฤฑn zaman kaybฤฑ olduฤu noktasฤฑna getirdi. Kฤฑbrฤฑs meselesinin, adadaki gerรงekler temelinde tรผm taraflarฤฑn yararฤฑna olacak ลekilde รงรถzรผme kavuลturulmasฤฑ iรงin Kuzey Kฤฑbrฤฑs Tรผrk Cumhuriyeti ile birlikte รงaba harcamaya devam ediyoruz. Kฤฑbrฤฑs Tรผrk halkฤฑnฤฑn egemen eลitliฤinin ve eลit uluslararasฤฑ statรผsรผnรผn tescil edilmesi รงรถzรผmรผn รถnรผnรผ aรงacaktฤฑr. Bรถyle bir รงรถzรผm, Doฤu Akdeniz’deki iล birliฤi ortamฤฑnฤฑn geliลmesine de katkฤฑ saฤlayacaktฤฑr.”
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, “Avrupa Birliฤi aรงฤฑsฤฑndan artฤฑk samimi bir muhasebe yapma vaktinin geldiฤini” sรถyleyerek “ลayet Avrupa Birliฤi รงรถzรผme gerรงekten katkฤฑ yapmak istiyorsa 2004’te verdiฤi taahhรผtleri yerine getirerek Kฤฑbrฤฑs Tรผrklerinin varlฤฑฤฤฑnฤฑ ve iradesini tanฤฑmalฤฑ, Cenevre’de sunulan รงรถzรผm รถnerisini deฤerlendirmelidir. Diฤer tรผrlรผsรผ yeni bir oyalama, รถzellikle de taktik olarak gรถrรผlecek, vakit ve enerji israfฤฑndan baลka bir anlam ifade etmeyecektir.” dedi.
“Avrupa Birliฤi bizim stratejik รถnceliฤimiz olmayฤฑ sรผrdรผrรผyor”
Tรผrkiye’nin yarฤฑm asฤฑrdan fazla bir sรผredir Avrupa Birliฤi’ne รผyelik iรงin รงaba harcadฤฑฤฤฑnฤฑ ve kendisinin 20 yฤฑla varan Baลbakanlฤฑฤฤฑ ve Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ dรถneminde รผyelik sรผrecinin tรผm ve veรงhelerine ayrฤฑntฤฑlarฤฑyla vakฤฑf olduฤunu sรถyleyen Erdoฤan, “Bu 20 yฤฑllฤฑk zaman diliminde Avrupa’da sayฤฑsฤฑz liderle, cumhurbaลkanฤฑyla, baลbakanla, bakanla, birlik temsilcisiyle gรถrรผลtรผm, konuลtum. Tam รผyelik yolunda attฤฑฤฤฑmฤฑz adฤฑmlarฤฑn nasฤฑl engellendiฤini, รผlkemizin nasฤฑl bir รงifte standarda maruz bฤฑrakฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ bizzat gรถrdรผm, yaลadฤฑm. Bu tecrรผbeler ฤฑลฤฑฤฤฑnda ลu gerรงekleri samimiyetle ifade etmek isterim; coฤrafi, tarihi ve beลeri olarak Avrupa kฤฑtasฤฑnฤฑn bir parรงasฤฑ olan Tรผrkiye elbette Avrupa Birliฤi tam รผyelik hedefine baฤlฤฑdฤฑr. Maruz kaldฤฑฤฤฑmฤฑz onca adaletsizliฤe raฤmen Avrupa Birliฤi bizim stratejik รถnceliฤimiz olmayฤฑ sรผrdรผrรผyor.” diye konuลtu.
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, bu yรถnde gayret gรถstermeye devam ettiklerini, 2021-2023 yฤฑllarฤฑnฤฑ kapsayan Avrupa Birliฤine Katฤฑlฤฑm ฤฐรงin Ulusal Eylem Planฤฑ rehberliฤinde รงalฤฑลmalara hฤฑz verdiklerini hatฤฑrlatarak “Kabul ettiฤimiz Yargฤฑ Reformu Stratejisi, ฤฐnsan Haklarฤฑ Eylem Planฤฑ, Kadฤฑna Yรถnelik ลiddetle Mรผcadele 4’รผncรผ Ulusal Eylem Planฤฑ ve รงฤฑkarฤฑlan 5 yargฤฑ paketi sรผrece iliลkin รถzellikle kararlฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn en somut gรถstergeleridir. Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑ’nฤฑ onayladฤฑk ve 2053 yฤฑlฤฑna yรถnelik net sฤฑfฤฑr emisyon hedefimizi ilan ettik. Avrupa Yeลil Mutabakatฤฑ Eylem Planฤฑ’mฤฑzฤฑ yรผrรผrlรผฤe aldฤฑk. Tรผrkiye-Avrupa Birliฤi iliลkilerinin en gรถrรผnรผr boyutlarฤฑndan biri olan mali iล birliฤine ve birlik programlarฤฑna katฤฑlฤฑma da bรผyรผk รถnem veriyoruz.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Son 20 yฤฑlda Tรผrkiye’ye tahsis edilen toplam 9,2 milyar avroluk Avrupa Birliฤi fonu sayesinde 900’e yakฤฑn bรผyรผk รถlรงekli proje gerรงekleลtirildiฤini ve bunlarฤฑn hepsinin de karลฤฑlฤฑklฤฑ yarara olan projeler olduฤuna iลaret eden Erdoฤan, “รnรผmรผzdeki yฤฑllarda birliฤin Tรผrkiye’ye katฤฑlฤฑm รถncesi mali yardฤฑm aracฤฑ kapsamฤฑndaki fon miktarฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑnฤฑn da ortak menfaatimize hizmet edeceฤi aลikardฤฑr. Tรผm bunlarla beraber yapฤฑlmasฤฑ gereken asฤฑl husus, Avrupa Birliฤi’nin Tรผrkiye’nin รผyelik sรผrecine dair samimi, adil ve ahde vefalฤฑ davranmasฤฑdฤฑr. Bunu baลardฤฑฤฤฑmฤฑzda รผyelik sรผrecimize asฤฑl ket vuran sorunlarฤฑn ortadan kalkacaฤฤฑna, รผlkemizin รงabalarฤฑnฤฑn meyvelerini vereceฤine inanฤฑyorum.” diye konuลtu.
Yakฤฑn coฤrafyadaki geliลmeler
Erdoฤan, yakฤฑn coฤrafyada vuku bulan hadiselerin, dฤฑล politika ve gรผvenlik alanฤฑnda iล birliฤini gรผรงlendirmenin ne kadar รถnemli, hatta hayati olduฤuna iลaret ettiฤini dile getirdi. Bu kapsamda Bosna Hersek’teki siyasi krizin รงรถzรผmรผ noktasฤฑnda yoฤun gayret gรถsterdiklerini anlatan Erdoฤan, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bรถlgenin 1990’larฤฑn olumsuz havasฤฑna dรถnme sinyalleri vermesinde AB’ye รผyelik perspektifinin sekteye uฤramasฤฑnฤฑn da etkisi bรผyรผktรผr. Azerbaycan’ฤฑn topraklarฤฑnฤฑ iลgalden azat etmesiyle Kafkasya’da yeni bir dรถneme girdik. Bu geliลmenin ardฤฑndan Ermenistan ile normalleลme sรผrecini baลlattฤฑk. Atฤฑlan adฤฑmlarฤฑn beklenen sonuรงlarฤฑ vermesi iรงin Ermenistan’ฤฑn bรถlgedeki barฤฑล fฤฑrsatฤฑnฤฑ iyi deฤerlendirip Azerbaycan ile olumlu bir iliลki kurmasฤฑ รถnem taลฤฑyor. Bรถlgemiz aรงฤฑsฤฑndan bir diฤer รถnemli konu da Suriye’dir. AB, Suriye meselesine sadece gรถรง perspektifinden yaklaลmak yerine, siyasi sรผrecin ivme kazanmasฤฑ iรงin somut gayret gรถstermelidir. Libya’da ise sรผkunetin muhafazasฤฑ รถncelikli hedefimiz olmalฤฑdฤฑr. Seรงimler de kalฤฑcฤฑ istikrar ve barฤฑลa katkฤฑ saฤlayacak ลekilde yapฤฑlmalฤฑdฤฑr. Bu yolda Tรผrkiye olarak gereken desteฤi vermeye devam ediyoruz.”
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, 3. Tรผrkiye-Afrika Ortaklฤฑk Zirvesi’ni 16-18 Aralฤฑk 2021’de salgฤฑn ลartlarฤฑna raฤmen ฤฐstanbul’da baลarฤฑlฤฑ bir ลekilde tamamladฤฑklarฤฑnฤฑ anฤฑmsattฤฑ.
Gelecek ay AB-Afrika Zirvesi’nin yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ bildiฤini ve bu coฤrafyada iล birliฤi potansiyellerinin yรผksek olduฤuna inandฤฑฤฤฑnฤฑ anlatan Erdoฤan, ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“Tรผrkiye 2022 yฤฑlฤฑnda da giriลimci ve insani dฤฑล politikasฤฑyla daha adil bir dรผnya hedefi yรถnรผnde gayretlerini sรผrdรผrecektir. Bu anlayฤฑลla mรผzakere eden aday รผlke olarak AB ile iล birliฤimizi ve diyaloฤumuzu gรผรงlendirmeye hazฤฑrฤฑz. รnyargฤฑlar veya korkular yerine uzun vadeli stratejik bir bakฤฑล aรงฤฑsฤฑyla hareket edilmesi ortak menfaatimizedir. Sizlerden gerek Brรผksel’e gerek baลkentlerinize yapacaฤฤฑnฤฑz yรถnlendirmelerle Tรผrkiye-AB mรผnasebetlerinde yeni bir sayfanฤฑn aรงฤฑlmasฤฑna destek olmanฤฑzฤฑ รถzellikle bekliyorum. Bu vesileyle bir รถnceki dรถnem baลkanฤฑ Slovenya’ya iliลkilerimizin geliลtirilmesi yรถnรผnde harcadฤฑฤฤฑ รงabalar iรงin teลekkรผr ediyorum. Yeni dรถnem baลkanฤฑ Fransa’ya ve mรผteakip dรถnem baลkanฤฑ รekya’ya ลimdiden baลarฤฑlar diliyorum.”
Toplantฤฑya Cumhurbaลkanฤฑ Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Fuat Oktay, Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Mevlรผt รavuลoฤlu, AK Parti Genel Baลkan Yardฤฑmcฤฑlarฤฑ รmer รelik ve Efkan Ala, TBMM AB Uyum Komisyonu Baลkanฤฑ Mehmet Gรผlpฤฑnar, TBMM Dฤฑลiลleri Komisyonu Baลkanฤฑ Akif รaฤatay Kฤฑlฤฑรง, Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ ฤฐletiลim Baลkanฤฑ Fahrettin Altun ve Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Sรถzcรผsรผ ฤฐbrahim Kalฤฑn ile AB Tรผrkiye Delegasyonu Baลkanฤฑ Nikolaus Meyer-Landrut da katฤฑldฤฑ.
