Cumhurbaลkanฤฑ ve AKP Genel Baลkanฤฑย Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑ destekleyecek adฤฑmlarฤฑ sonrasฤฑ yฤฑl sonunun da yaklaลmasฤฑyla bankalar TL mevduat faizlerini bu hafta 3-4 puan artฤฑrฤฑrken, fonlama maliyetleri yรผkselen bankalar TCMB faiz indirimiyle zaten dรผลmeyen kredi faizlerinini daha da artฤฑrฤฑyor.
Reuters’ฤฑn haberine gรถre; Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn politika faizini son dรถrt ayda yรผzde 19’dan yรผzde 14’e dรผลรผrmesine raฤmen aynฤฑ dรถnemde tahvil, ticari kredi gibi birรงok piyasa faizi artฤฑล gรถstermiลti. Erdoฤan’ฤฑn yatฤฑrฤฑmlarฤฑn รถnรผnรผ aรงmak, daha รงok istihdam yaratmak iรงin istediฤi dรผลรผk kredi faizi ortamฤฑ oluลmamฤฑลtฤฑ.
Bu hafta ise TL’yi destekleme adฤฑmlarฤฑyla mevduat ve ticari kredilerde artฤฑลlar daha da belirginleลti. Zararlarฤฑ Hazine tarafฤฑndan telafi edilen kamu bankalarฤฑnฤฑn verdiฤi krediler hariรง piyasa faizlerinde yรผkseliล bir sรผredi zaten gรถrรผlรผyordu. Hazine’nin gรถsterge 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi yฤฑl baลฤฑndaki yรผzde 12 civarฤฑndan yรผzde 24’e yaklaลmฤฑล durumda.
Bankacฤฑlฤฑk kaynaklarฤฑ bu durumun, dรผลรผk politika faizi ortamฤฑnda oluลan yรผksek dolarizasyon ve TL likidite sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑ sรผrecinde, yฤฑl sonu yaklaลฤฑrken bankalarฤฑn bilanรงolarฤฑnฤฑ korumak iรงin TL’ye daha yรผksek faiz vermesi yarฤฑลฤฑ ve bunun sonucu artan fonlama maliyetlerinin kredi faizlerine yansฤฑmasฤฑndan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Kredi faizleri, enflasyon oranฤฑ ile paralel
Bankalarda bir yandan yฤฑl sonuda bilanรงo kapama dรถneminin yaklaลmasฤฑ, bir yandan da kur korumalฤฑ yeni รผrรผnรผn devreye girmesiyle artan rekabet, mevduat faiz oranlarฤฑnฤฑ yรผzde 20’nin รผzerine taลฤฑrken, yรผkselen fonlama maliyetleri kredi faizlerine yansฤฑdฤฑ. Bazฤฑ bankalarda KOBฤฐ kredi faizleri yรผzde 30’un รผzerine รงฤฑktฤฑ.
Bu oranlar Erdoฤan’ฤฑn, TCMB’de รงok sayฤฑda baลkanฤฑn deฤiลmesine neden olan dรผลรผk faiz isteฤi sonucu, yรผzde 14’e kadar dรผลen politika faiziyle รงeliลse de yรผzde 30’a รงฤฑkmasฤฑ beklenen enflasyon oranฤฑ ile paralel gidiyor.
“Kimse TL mevduat kaybetmek istemiyor”
Reuters’a konuลan bir bankacฤฑlฤฑk kaynaฤฤฑ, “Kimse TL mevduat kaybetmek istemiyor. Yฤฑl sonu yaklaลฤฑrken bilanรงolarฤฑn sarsฤฑlmamasฤฑ lazฤฑm. Bu da rekabeti artฤฑrdฤฑ ve mevduat faizlerinde son bir haftada artฤฑล gรถrdรผk” dedi.
Bir diฤer bankacฤฑlฤฑk kaynaฤฤฑ da, “Bankalarฤฑn TL mevduata ihtiyacฤฑ var. ลu anda TL ihtiyacฤฑ artฤฑyor. Bankalarฤฑn TL mevduatlarฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑ iรงin de TL mevduatlarฤฑ cazip hale getirmesi gerekiyor. Bu da faizleri artฤฑrฤฑyor” dedi.
Bankacฤฑlฤฑk kaynaklarฤฑnฤฑn verdiฤi bilgiye gรถre geรงen hafta yรผzde 17-18 olan mevduat faizleri bu hafta kademeli artฤฑลla yรผzde 20’nin รผzerine รงฤฑktฤฑ.
KOBฤฐ kredi faizleri yรผzde 30’un aลtฤฑ
Mevduat faizlerindeki artฤฑล bankalarฤฑn kredi faizlerini de kademeli olarak yukarฤฑ taลฤฑdฤฑ. Bazฤฑ รถzel bankalarda yรผzde 30’u aลan kredi faizleri kamu bankalarฤฑnda da TCMB’nin yรผzde 14 olan politika faizine karลฤฑlฤฑk oranlarฤฑ yukarฤฑ รงekti. Bir bankacฤฑlฤฑk kaynaฤฤฑ kamu bankalarฤฑnda ticari kredi faizlerinin yรผzde 18-19’a kadar yรผkseldiฤini sรถyledi.
Konuyla ilgili Reuters’ฤฑn sorusuna, Halkbank, Vakฤฑfbank ve Ziraat Bankasฤฑ’ndan dรถnรผล olmadฤฑ.
“Yatฤฑrฤฑm ortamฤฑnฤฑn iyileลmesini beklerken faizler daha da arttฤฑ”
Tekstil sektรถrรผnde faaliyet gรถsteren ve kumaล imalatฤฑna yรถnelik 30 milyon euroluk yatฤฑrฤฑm planlayan Sadฤฑrlar Alliance Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑย Selรงuk Sadฤฑr, “Yatฤฑrฤฑm planฤฑ hazฤฑr bekliyoruz. Hem dรผลรผk faiz, hem uzun vade ihtiyacฤฑmฤฑz var. 1,5 aydฤฑr bekliyoruz. TCMB faiz indirdi, ben yatฤฑrฤฑm ortamฤฑnฤฑn iyileลmesini beklerken faizler daha da arttฤฑ” dedi.
Faiz oranlarฤฑnฤฑn yรผzde 22’den yรผzde 27-28’lere geldiฤini kaydeden Sadฤฑr, “Yatฤฑrฤฑm iรงin iki ลey gerekli. Birincisi faizin uygun seviyelerde olmasฤฑ, ikincisi yatฤฑrฤฑmฤฑn finansmanฤฑnฤฑn uzun vadeli olmasฤฑ. Uzun vadeli kredi bulamฤฑyoruz. Bankalar fiyatlayamฤฑyoruz, biraz bekleyelim diyorlar” diye konuลtu.
Gelecek aylarda yรผzde 30’lu seviyelere yรผkselmesi beklenen enflasyona karลฤฑlฤฑk, TCMB’nin faiz indirimleri sonucu dolar/TL 18.4 ile tarihi zirvesini gรถrmรผลtรผ.
Ancak Erdoฤan’ฤฑn Pazartesi gรผnรผ TL’yi destekleyici adฤฑmlarฤฑ aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan, kฤฑsmen TL lehine deฤiลse de dolar/TL’de yฤฑlbaลฤฑndan beri kayฤฑp yรผzde 57’den yรผzde 30’un altฤฑna doฤru geriledi.
