Suriye’de yaลananlarฤฑn arkasฤฑnda Batฤฑ’nฤฑn, รถzellikle de ABD’nin bulunduฤunu belirten Esad, Suudi Arabistan ve Tรผrkiye gibi รผlkelere de Suriye politikalarฤฑ nedeniyle sert eleลtirilerini sรผrdรผrdรผ.
‘Tรผrkiye,ย ABD izin verdiฤi iรงin Cerablus’a girdi’
Cerablus harekรขtฤฑnฤฑ da eleลtiren Esad, “Tรผrkiye, ABD izin verdiฤi iรงin Cerablus’a girdi” dedi:
“(โฆ) Suudi Arabistan ve Tรผrkiye Amerika’ya hizmet eden devletler. Emri o (Amerika) veriyor ve onlar bunu gerรงekleลtiriyor. Erdoฤan yฤฑllarca Suriye’ye mรผdahale etmek istedi ancak buna izin verilmedi. ลimdi Cerablus’a girdi รงรผnkรผ ona bunun iรงin izin verildi.”
Derginin “Neden izin verildi?” sorusuna Esad ลu cevabฤฑ veriyor:
“Amerikalฤฑlarฤฑn her zaman durumu karmaลฤฑklaลtฤฑrmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ iรงin buna izin verildiฤine inanฤฑyorum. Ne zaman ki durum karmaลฤฑklaลฤฑr รงeliลkilerden faydalanabilirler. Tรผrk-Kรผrt karลฤฑtlฤฑฤฤฑ, Tรผrkiye’yi, Kรผrtleri Amerika’ya ลikรขyet etmeye yรถnlendirecektir. Kรผrtler de Tรผrklerle ilgili, onlara destek verdiฤi iรงin Amerika’ya ลikรขyette bulunacaktฤฑr. Ve bir Kรผrt-Arap anlaลmazlฤฑฤฤฑ olduฤunda ikisi de Amerikalฤฑlara gidecektir. Bu, Amerikan mantฤฑฤฤฑdฤฑr: Bรถl ve fethet”.
‘Akan kanฤฑ durdurmak iรงin her ลey yapฤฑlabilir’
Rรถportajฤฑ yapan kiลinin, “Ancak son darbe giriลiminin Amerika tarafฤฑndan desteklendiฤini ve Amerika’nฤฑn bunu telafi etmek iรงin Cerablus’la Tรผrkiye’ye bir imtiyaz verdiฤini sรถyleyenler var” sรถzleri รผzerine Esad “Bu bir tahlil” dedi ve devam etti:
“Kesin bir bilgi yok. Fakat Amerikan mantฤฑฤฤฑyla bunlar olur, รงรผnkรผ Amerika’nฤฑn ilkeleri yoktur. (โฆ) Bu, olasฤฑlฤฑk dฤฑลฤฑ deฤil ama bunun gerรงek olup olmadฤฑฤฤฑndan emin olamayฤฑz”.
Esad, derginin Tรผrkiye Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, ABD Baลkanฤฑ Barack Obama ve Suudi yetkililerden bahsettikten sonra sorduฤu, “Eฤer bu insanlar konumlarฤฑnฤฑ deฤiลtirirse, onlarla, Suriye’nin geleceฤi iรงin bir mรผzakere sรผrecine girme olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผr mรผsรผnรผz” sorusuna verdiฤi cevabฤฑn baลฤฑnda “Bizim iรงin รถncelikli hedef Suriye’de kanฤฑn akmasฤฑnฤฑ รถnlemektir” dedi.
Esad sรถzlerini bu amaรง iรงin herkesle gรถrรผลรผleceฤini vurgulayarak sรผrdรผrdรผ:
“Bundan dolayฤฑ, bu baลlฤฑk altฤฑnda, bu kanฤฑn akmasฤฑnฤฑ durduracak her ลeyi, duygulara bakmaksฤฑzฤฑn yapacaฤฤฑz. ฤฐlkelere bakmaksฤฑzฤฑn diyemem. รรผnkรผ akan kanฤฑ durdurmak bir ilkedir ve en รถnemli ilkedir, en bรผyรผk ilkedir.
“Bir terรถristle muhatap olmak iyi bir ลey deฤildir ancak terรถristle muhatap olmak akan kanฤฑ durduracak ve en bรผyรผk ilkeye ulaลฤฑlacaksa, bunu takip etmelisiniz.
‘รncelikli olan Tรผrkiye ve Suriye halklarฤฑnฤฑn iliลkisi’
“(โฆ) Diฤer yandan her zaman, devletler ve halklar arasฤฑnda bir ayrฤฑm yapmamฤฑz gerekiyor. Aslฤฑnda Tรผrk halkฤฑ, Erdoฤan ve Kรถrfez รผlkelerine sadฤฑk medya tarafฤฑndan kendilerine sunulan tรผm yalanlara raฤmen Suriye’ye karลฤฑ dรผลmanca bir tutum takฤฑnmadฤฑ.
“Zaman zaman yetkililerin, parlamenterlerin ve kamuya mal olmuล kiลilerin Erdoฤan’ฤฑ eleลtirdiฤini, ona saldฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ ve onu Suriye krizinden sorumlu tuttuฤunu duyuyoruz. Dolayฤฑsฤฑyla bir yetkiliyle gรถrรผลtรผฤรผmรผzde bu, bu yetkilinin hatฤฑrฤฑ iรงin gรถrรผลtรผฤรผmรผz anlamฤฑna gelmez. Bundan ziyade onunla gรถrรผลรผrรผz รงรผnkรผ o, halkla gรถrรผลmek iรงin doฤal kanaldฤฑr.
“Dolayฤฑsฤฑyla, Tรผrk-Suriyeli iliลkisinin evvela halklar katฤฑnda olmasฤฑ hedefine sahip olmalฤฑyฤฑz. Yetkililer gelir gider ama halka dair iliลkileri korumalฤฑyฤฑz ve devletler arasฤฑndaki dรผลmanlฤฑฤฤฑ halklar arasฤฑndaki dรผลmanlฤฑฤa taลฤฑma hatasฤฑna dรผลmemeliyiz.”
‘Tรผrkiye etkili bir รผlke’
Esad, babasฤฑ Hafฤฑz Esad’ฤฑn siyasi mirasฤฑ ve Suriye-ฤฐran iliลkilerine dair bir soruyu cevaplarken de bir noktada Tรผrkiye-Suriye iliลkilerine deฤindi:
“ฤฐran’ฤฑ bir tarafa koyalฤฑm, beni Tรผrkiye’yle ilgili iliลkide harekete geรงiren – Cumhurbaลkanฤฑ Hafฤฑz Esad gรผnlerinde olmayan bir iliลkiydi – aynฤฑ mantฤฑktฤฑr. Tรผrkiye negatif ve pozitif olarak etkili bir รผlkedir. Onunla iyi bir iliลki kurarsanฤฑz fayda saฤlarsฤฑnฤฑz ve 2004 ile 2011 arasฤฑndaki dรถnemde bรถyle oldu. Erdoฤan bu iliลkiyi negatif bir yรถne doฤru รงevirmeye karar verince bรผyรผk bir bedel รถdedik.
“Dolayฤฑsฤฑyla devlet baลkanlarฤฑndan baฤฤฑmsฤฑz olarak bir stratejik vizyona sahip olmalฤฑyฤฑz. Cumhurbaลkanฤฑ Hafฤฑz Esad gitti ve benim de gideceฤim bir gรผn olacak. Ancak devletler arasฤฑnda iliลkilerin duygular รผzerine kurulu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ bilmeliyiz. Bu, gerรงekler รผzerine kurulu olmalฤฑdฤฑr.
“ฤฐran etkili bir รผlkeyse onunla iliลkiye ihtiyacฤฑnฤฑz vardฤฑr. Allah korusun ฤฐran’ฤฑn bir gรผn Tรผrkiye’nin yaptฤฑฤฤฑ gibi negatif bir rol oynayacaฤฤฑnฤฑ varsayalฤฑm, bu durumda ฤฐran’la diyaloฤa girmeliyiz. Ancak iyi ki ฤฐran pozitif bir rol oynuyor ve Tรผrkiye’yi ฤฐran’la benzer bir rol oynamaya getirmeliyiz”.
ย
