Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, “Etiyopya, FETร’nรผn cani yรผzรผnรผ, insanlฤฑk iรงin teลkil ettiฤi bรผyรผk tehdidi gรถren dostlarฤฑmฤฑzdandฤฑr. Bu konuda el birliฤi iรงinde gereken adฤฑmlarฤฑ atฤฑyoruz. Sadece Etiyopya’dan deฤil, FETร urunu, sirayet ettiฤi diฤer bรถlge รผlkelerinden de temizleme konusunda kararlฤฑyฤฑz รงรผnkรผ bu bir urdur.” dedi.
Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Kรผlliyesi’nde, Erdoฤan ve Etiyopya Cumhurbaลkanฤฑ Mulatu Teshome Wirtu, baล baลa ve heyetler arasฤฑ gerรงekleลtirdikleri gรถrรผลmelerin ardฤฑndan ortak basฤฑn toplantฤฑsฤฑ dรผzenledi.
Burada konuลan Erdoฤan, sรถzlerine “Bugรผn รถzel bir misafiri Ankara’da aฤฤฑrlamanฤฑn bahtiyarlฤฑฤฤฑnฤฑ yaลฤฑyoruz. Zira Etiyopya Cumhurbaลkanฤฑ Sayฤฑn Wirtu, bu gรถrevinden รถnce รผlkemizde 2006-2013 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda bรผyรผkelรงi olarak gรถrev yapmฤฑล yakฤฑn bir dostumuzdur. Gerรงek bir Tรผrkiye dostudur, dolayฤฑsฤฑyla o dรถnemden tanฤฑลtฤฑฤฤฑmฤฑz iรงin bundan dolayฤฑ da benim iรงin de doฤrusu anlamlฤฑ bir dost.” diyerek baลladฤฑ.
Wirtu’nun son olarak kendisinin cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ devraldฤฑฤฤฑ tรถrene iลtirak etmek รผzere Tรผrkiye’ye geldiฤini hatฤฑrlatan Erdoฤan, tรถrene gelen cumhurbaลkanlarฤฑndan mรผstesna bir tanesi olduฤunu ifade etti.
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, kendisinin cumhurbaลkanฤฑ sฤฑfatฤฑyla Afrika’ya ilk ikili ziyaretini 2015 yฤฑlฤฑ Ocak ayฤฑnda Etiyopya’ya gerรงekleลtirdiฤini anฤฑmsatarak, bugรผn konuk Cumhurbaลkanฤฑ Wirtu ile ikili ve heyetler arasฤฑ gรถrรผลmeler yaptฤฑklarฤฑnฤฑ, ardฤฑndan da 4 anlaลma imzalandฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Kadim bir medeniyete sahip olan Etiyopya’nฤฑn, Tรผrkiye iรงin anlamฤฑ ve รถnemi bรผyรผk, kรถklรผ gรถnรผl baฤฤฑ olan bir Afrika รผlkesi olduฤunu dile getiren Erdoฤan, “Etiyopya ilk ezanฤฑ okuyan Hazreti Bilal-i Habeลi’nin, Peygamber Efendimiz’in gรถnderdiฤi sahabelere kucak aรงan, adil kral Necaลi’nin memleketidir. Bugรผn Etiyopya topraklarฤฑnda bulunan tarihi Harar kenti, 19. yรผzyฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda bir dรถnem Osmanlฤฑ yรถnetiminde kalmฤฑลtฤฑr. Bugรผn hala bu kentte Harar Tรผrklerine rastlamanฤฑz mรผmkรผndรผr. Osmanlฤฑ ฤฐmparatorluฤu’nun son konsolosluฤu 1912 yฤฑlฤฑnda Harar kentinde aรงฤฑlmฤฑลtฤฑr. Bu bakฤฑmdan da anlamlฤฑ. Cumhuriyetimizin Sahra Altฤฑ Afrika’daki ilk bรผyรผkelรงiliฤinin 1926 yฤฑlฤฑnda Addis Ababa’da aรงฤฑlmasฤฑ Etiyopya’ya atfettiฤimiz รถnemin de ayrฤฑca bir gรถstergesidir, yani diplomasimizde bรถyle bir yeri ve รถnemi var.” diye konuลtu.
Erdoฤan, Etiyopya’nฤฑn, Tรผrkiye’nin Afrika’daki en รถnemli stratejik ortaklarฤฑndan birisi olduฤunu vurgulayarak, ikili gรถrรผลmede bu konularฤฑ ele aldฤฑklarฤฑnฤฑ, bundan sonraki sรผreรงte ise nelerin yapฤฑlabileceฤini deฤerlendirme fฤฑrsatฤฑ bulduklarฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
– “Mรผzakerelere รงok kฤฑsa zamanda baลlatacaฤฤฑz”
Etiyopya’nฤฑn, stratejik coฤrafi konumu ve Afrika kฤฑtasฤฑnฤฑ ilgilendiren meselelerde รผstlendiฤi sorumlularla gerรงekten รถnemli bir rol oynadฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Erdoฤan, Addis Ababa’nฤฑn kฤฑtada dรผnyanฤฑn adeta bir merkez hareket noktasฤฑ olduฤunu sรถyledi.
Erdoฤan, Etiyopya’nฤฑn kฤฑta ile iลbirliฤinin geliลtirilmesinde Tรผrkiye’ye yol arkadaลlฤฑฤฤฑ yapmasฤฑnฤฑ arzu ettiklerini vurguladฤฑ. Bugรผnkรผ gรถrรผลmelerde birรงok farklฤฑ alanda benzer gรถrรผลler taลฤฑdฤฑklarฤฑna ลahit olunduฤuna iลaret eden Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, konuลmasฤฑna ลรถyle devam etti:
“ฤฐลbirliฤimizi geliลtirme konusunda her iki tarafta da gรผรงlรผ bir irade olduฤunu gรถrdรผm. ลu noktayฤฑ da รถzellikle ifade etmek istiyorum. 15 Temmuz darbe giriลiminin ardฤฑndan bizlere desteฤini ve dayanฤฑลmasฤฑnฤฑ ilk aรงฤฑklayan รผlkelerden biridir Etiyopya. Deฤerli dostum hemen anฤฑnda bu endiลelerini, endiลelerinin รถtesine geรงerek tabii ki 16-17 saat sonra durumun farklฤฑ bir ลekilde darbecilerin aleyhine dรถnรผลmesinin mutluluฤunu da bizimle paylaลtฤฑฤฤฑ iรงin bu bizlere de tabi aynฤฑ zamanda bรผyรผk memnuniyet dรผลรผncesi olmuลtur.
Etiyopya, FETร’nรผn cani yรผzรผnรผ, insanlฤฑk iรงin teลkil ettiฤi bรผyรผk tehdidi gรถren dostlarฤฑmฤฑzdandฤฑr. Bu konuda el birliฤi iรงinde gereken adฤฑmlarฤฑ atฤฑyoruz. Sadece Etiyopya’dan deฤil FETร urunu, sirayet ettiฤi diฤer bรถlge รผlkelerinden de temizleme konusunda kararlฤฑyฤฑz รงรผnkรผ bu bir urdur.”
Erdoฤan, Tรผrkiye’nin, Sahra Altฤฑ Afrika’daki 6 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn, 2 buรงuk milyar dolardan fazlasฤฑnฤฑn Etiyopya’da bulunduฤunu bildirdi. ฤฐkili ticaret hacminin 439 milyon dolar olduฤunu belirten Erdoฤan, ilk etapta bu rakamฤฑ 1 milyar dolara รงฤฑkarmayฤฑ hedeflediklerini aรงฤฑkladฤฑ.
รte yandan perลembe gรผnรผ ฤฐstanbul’da iล adamlarฤฑyla yapฤฑlacak toplantฤฑnฤฑn yeni bir sรผrecin baลlamasฤฑna da vesile olmasฤฑna inandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Erdoฤan, ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“ฤฐnลallah bu hedef doฤrultusunda tercihli ticaret anlaลmasฤฑ mรผzakerelerini รงok kฤฑsa zamanda baลlatacaฤฤฑz. Yap-iลlet-devret ve kamu รถzel ortaklฤฑฤฤฑ gibi modeller vasฤฑtasฤฑyla kazan-kazan temelli ortaklฤฑklara imza atabileceฤimize inanฤฑyorum. รzellikle de hidroelektrik santraller konusunda ciddi bir deneyimimiz var. Etiyopya da su kaynaklarฤฑ konusunda ciddi bir potansiyele sahip. Dolayฤฑsฤฑyla burada hidroelektrik enerjiler noktasฤฑnda Etiyopya ciddi bir enerji kaynaฤฤฑna sahip olma fฤฑrsatฤฑnฤฑ Tรผrk giriลimcilerle, mรผteลebbislerle paylaลabilir diye dรผลรผnรผyorum.”
