Otomotiv Satฤฑล Sonrasฤฑ รrรผn ve Hizmetleri Derneฤi (OSS) Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Ziya รzalp, dรผzenlediฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda, sektรถrdeki geliลmelere iliลkin deฤerlendirmelerde bulundu.
Otomotivdeki dรถnรผลรผmle birlikte bazฤฑ parรงalarda elektrikli araรงlarฤฑn bu dรถnรผลรผmde olmasฤฑyla beraber azalma olacakken, bazฤฑ parรงalarda da artฤฑลฤฑn sรถz konusu olduฤunu belirten รzalp, elektrikli araรงlarฤฑn รผretim maliyetinin mevcut konvansiyonel araรงlara gรถre iki katฤฑ civarฤฑnda bulunduฤunu, bu nedenle pazarฤฑn 2035โe kadar bรผyรผk bir deฤiลim iรงerisinde olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Tรผrkiyeโde geรงen yฤฑl 7 binin biraz รผzerinde araรง satฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ anฤฑmsatan รzalp, bunun hala istenen seviyede olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Pazarฤฑn bรผyรผme iรงerisinde olduฤunu belirten รzalp, ลunlarฤฑ kaydetti:
“2021โe paralel olarak 2022โde tekrar yaklaลฤฑk yรผzde 18โlik bir bรผyรผme artฤฑลฤฑ olduฤunu sรถyleyebiliriz. Biz sadece bunu dรถviz bazฤฑnda yaptฤฑk. รรผnkรผ baktฤฑฤฤฑmฤฑz zaman biraz enflasyondan arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ลekilde gerรงek bรผyรผmeyi sรถylemeliydik ama biz kendi iรงimizde adetsel anlamda da bakฤฑyoruz rakamlara, acaba adetsel anlamda bรผyรผyebildik mi diye… Yaลanan tedarik zincirindeki bรผtรผn olumsuzluklara raฤmen yine en azฤฑndan 2 haneli rakamlar civarฤฑnda adetsel anlamda bรผyรผmenin olduฤunu sรถyleyebiliriz. รye yapฤฑmฤฑzฤฑn bir kฤฑsmฤฑ รผretici, bir kฤฑsmฤฑ daฤฤฑtฤฑcฤฑ… Aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak daฤฤฑtฤฑcฤฑ รผyelerimizde daha fazla bรผyรผme gรถrรผyoruz. Bizim iรงin istihdamฤฑ artฤฑrmak da รงok รถnemli.”
“Sektรถrde 3 sorun aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak รถn plana รงฤฑkฤฑyor”
Ziya รzalp, sektรถrdeki sorunlara iliลkin de deฤerlendirmelerde bulundu.
รzellikle temel anlamda 7-8 sorun olsa da 3 sorunun aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak รถn plana รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan รzalp, “Bunun baลฤฑnda, tedarik problemleri geliyor. Dรถviz kurlarฤฑndaki hareketlilik ve kargo maliyetleri… รip krizi bรผyรผk anlamda kฤฑsmi olarak รงรถzรผldรผ ama tam anlamฤฑyla รงรถzรผlemedi. รรผnkรผ sadece รผretimin olmamasฤฑyla deฤil, gรผnden gรผne araรงlardaki รงip sayฤฑsฤฑ, yedek parรงadaki รงip sayฤฑsฤฑ da artฤฑyor. Bunun iรงin ihtiyaรง hep artan grafikte devam ederken, geriden gelen talebi karลฤฑlayabilmek amacฤฑyla bรผtรผn krizi bir anda รงรถzebilmek mรผmkรผn deฤil. Bir รงip olmadฤฑฤฤฑ zaman arabanฤฑn bile teslim edilemediฤini gรถrdรผk. Araรงlarฤฑn bazฤฑlarฤฑ tek anahtarla teslim edildi. Diฤer anahtarฤฑ ise bir sene sonra teslim edeceklerdi. รรผnkรผ ‘รงip yok’ denildi ya da ‘bazฤฑ aksesuarlarฤฑ silmek zorundayฤฑz’ denildi. Bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, tedarik zinciri, uรงtan uรงa otomotiv sektรถrรผ iรงin รงok รถnemli bir nokta.” ลeklinde konuลtu.
“Tรผrkiye tedarik sanayi olarak 50 milyar dolarlฤฑk ihracat mรผmkรผn”
Tรผrkiye tedarik sanayi olarak 50 milyar dolarlฤฑk bir ihracat yapabilmenin mรผmkรผn olduฤunu aktaran รzalp, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bu, sadece dรผnyaya yedek parรงa satarak mรผmkรผn. Bunun iรงin de aรงฤฑkรงa sรถylemek gerekirse herhangi bir kamusal destek, herhangi bir destekten daha รงok sadece sektรถrรผn genel anlamdaki biraz konsolidasyonu, biraz bir araya gelmesi lazฤฑm. Burada STK’lerin รงok รถnemli bir rolรผ var. Otomotiv sektรถrรผnde sadece tedarik sanayinin 12 milyar dolardan 50 milyar dolara gelmesiyle ilgili formรผlleri tรผm kamu kuruluลlarฤฑna, tรผm STKโlere sunumlarฤฑmฤฑzla aktarmak iรงin hazฤฑrฤฑz. รzellikle bu noktada yatฤฑrฤฑm yapacak hem ulusal firmalarฤฑmฤฑz hem de uluslararasฤฑ firmalarฤฑmฤฑzla da gรถrรผลmeler halindeyiz.”
“Yabancฤฑlarฤฑn yatฤฑrฤฑmฤฑ konusunda gรถrรผลmeler var”
OSS Baลkanฤฑ Ziya รzalp, konuลmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan gazetecilerin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Tรผrkiye’de รผretim ve yatฤฑrฤฑm isteklerine iliลkin soru รผzerine รzalp, ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“Yabancฤฑlar, รถzellikle baลta Avrupa Birliฤi’ndeki รผlkeler olmak รผzere Tรผrkiye pazarฤฑnฤฑ yakฤฑndan takip ediyorlardฤฑ. Zaten tedarik noktalarฤฑnda birรงok รผreticiden mal alฤฑyorlardฤฑ. Biz maalesef รผretim noktasฤฑnda hala kendi markasฤฑnฤฑ oluลturmuล durumda deฤiliz ve Tรผrk markalarฤฑ, baลta Avrupa kutularฤฑnฤฑn iรงerisine girerek dรผnyada tanฤฑnฤฑr hale geldi. ฤฐnsanlar Mฤฑsฤฑrโda da aรงsa kutuyu, Fasโta da aรงsa Tรผrk markalarฤฑnฤฑ daha fazla tanฤฑr hale geldi ve bu noktada artฤฑk direkt รผreticilerimizden de bu รผlkedeki firmalar ve insanlar mal almaya baลladฤฑ. Avrupa’da daralan bir pazarฤฑ gรถrdรผฤรผmรผz zaman Tรผrkiye olmazsa olmaz bir nokta. Zaten aรงฤฑkรงa sรถylemek gerekirse sฤฑnฤฑrlarฤฑmฤฑza kadar gelmiลlerdi. Yani ลu anda Bulgaristan ve Yunanistanโa kadar birรงok รถnemli kuruluล, Amerikalฤฑ firmalar olsun, Avrupa’nฤฑn birรงok firmalarฤฑ, konsolidasyon baลlattฤฑ ve bรผyรผmelerini geniลlettiler. รzellikle Orta Doฤuโya baฤlantฤฑ iรงin de Tรผrkiye, aslฤฑnda bir merkez bu noktada. Birรงok yabancฤฑ firma, zaten Tรผrkiyeโde รผretici firma. Uluslararasฤฑ markalarฤฑn hepsi Orta Doฤu merkezlerini Tรผrkiyeโden yรถnetiyor. Yatฤฑrฤฑm konusunda gรถrรผลmeler var, sadece Avrupalฤฑ firmalardan deฤil, son dรถnemde Orta Doฤulu firmalar da bu noktada belli gรถrรผลmelere baลladฤฑ. รretim yapma anlamฤฑnda da var. Zaten bu noktada Orta Doฤulu firmalarฤฑn Tรผrkiyeโye รผretimlerini kaydฤฑrabilme gibi durumu da var. Tรผrkiyeโnin kabiliyetinden dolayฤฑ ama burada firma satฤฑn alma, bununla beraber bu pazarฤฑ Tรผrkiye pazarฤฑnda bรผyรผtebilme veya o Avrupa pazarฤฑyla birleลtirebilmek gibi planlarฤฑ var.”
EYT’nin sektรถre etkisi
Ziya รzalp, EYT’nin sektรถre muhtemel etiklerini de deฤerlendirdi.
EYT’nin otomotiv sektรถrรผ iรงin bรผyรผk bir sorun oluลturabileceฤine iลaret eden รzalp, sรถzlerini ลรถyle tamamladฤฑ:
“Bazฤฑ sektรถrler bunu anlamadฤฑ bile, EYT nedir bilmiyor bile… Ama bizim iรงin gerรงekten bรผyรผk bir sorun. รรผnkรผ otomotiv sektรถrรผndeki tecrรผbe, otomotiv sektรถrรผnde bulunan kiลi sayฤฑlarฤฑnฤฑn verimliliฤi belli bir yaล sonrasฤฑnda oluyor. Bugรผn bir boyacฤฑ bulmak, kaportacฤฑ bulmak, bir bakฤฑmcฤฑ bulmak รงok zor. Onun iรงin EYT รถncesinde de normal anlamda emekli olmuล tรผm รงalฤฑลanlarฤฑmฤฑzฤฑ elimizde tutmak iรงin รงok ciddi รงaba sarf ediyoruz. ลimdi bu noktada biraz daha fazla รงaba sarf edilmesi lazฤฑm. Firmalarฤฑmฤฑz zaten รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑn memnuniyetini artฤฑrmak iรงin sektรถrde รงok ciddi ลekilde hem รถzlรผk haklarฤฑ hem yan haklar olarak bunu geliลtirmeye รงalฤฑลฤฑyordu. Bu bizim iรงin รถnemli ve kritik bir konu. Kesinlikle ve kesinlikle bu insanlarฤฑ kaybetmememiz lazฤฑm. Zaten รผlkenin en bรผyรผk sorunu, bu noktadaki ustalฤฑk ve el iลleriyle ilgili olabilecek sorunlarฤฑn tamamฤฑndaki profilin yok olmasฤฑ, meslek liselerinin eskisi kadar cazibe merkezi olmamasฤฑ ve insanlarฤฑn artฤฑk dijital dรผnyayla beraber dijital รงรถzรผmler, masa baลฤฑ dediฤimiz iลlere daha fazla adapte olmasฤฑ. Otomotiv sektรถrรผ, tam anlamฤฑyla bunun iรงin hazฤฑr deฤil. Henรผz her ลeyiyle dijital deฤil.
Gelecekle ilgili bir telefon gรผncellemesi gibi arabalarฤฑn gรผncellemesinden bahsediliyor ama 20 milyonluk da bir geรงmiล satฤฑlmฤฑล araรง var. Bunlarฤฑn bakฤฑmฤฑ, onarฤฑmฤฑ, satฤฑล politikalarฤฑ รงok รงok รถnemli. Bu anlamda EYTโye karลฤฑ bizim bakฤฑล aรงฤฑmฤฑz, aรงฤฑkรงa sรถylemek gerekirse, zaten baลฤฑndan beri รงok pozitif deฤildi. Yani รผlkenin รงok da fazla faydasฤฑna olacak bir durum da deฤildi. รalฤฑลanlarฤฑn maฤduriyeti aรงฤฑsฤฑndan sรถylemiyoruz, onlarฤฑ maฤdur etmeden, onlarฤฑ sektรถr ya da iล dรผnyasฤฑ iรงinde tutarak รงรถzรผmler รผretilmesi cazip olurdu. Gerรงekten bu iล kaybฤฑnฤฑ yaลarsak, insanlar gerรงekten de รงok genรง yaลlarda emekliliฤine girerse bu nokta, gerรงekten birรงok sektรถrรผ zorda bฤฑrakฤฑr ki bunun baลฤฑnda otomotiv gelir.”
