BTK, dolandฤฑrฤฑcฤฑlarฤฑn kullandฤฑฤฤฑ numara kopyalama yรถntemi CLI sisteminin, 15 Temmuz darbe giriลiminden sonra ciddi sonuรงlara yol aรงabileceฤi ihtimaline karลฤฑ Tรผrkiyeโdeki GSM ลirketlerini uyardฤฑden en geรง 3 ay iรงinde sorunu รงรถzmesini istedi.
Baลbakan Binali Yฤฑldฤฑrฤฑmโฤฑn medya temsilcileriyle yaptฤฑฤฤฑ toplantฤฑda, Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลekโin telefonu รงalmฤฑล, telefonun ekranฤฑnda gรถrรผnen, โBaลbakan arฤฑyorโ ifadesinin doฤru olmadฤฑฤฤฑ ortaya รงฤฑkmฤฑลtฤฑ.
ฤฐlk etapta siber saldฤฑrฤฑ ya da dolandฤฑrฤฑcฤฑlarฤฑn kullandฤฑฤฤฑ yรถntem olan CLI (aranan hat bilgisi) manipรผlasyonu, daha basit anlatฤฑmla numara kopyalama akฤฑllara gelmiลti. Daha sonra bunun Bakan ลimลekโin, Hazineโnin numarasฤฑnฤฑ sehven โBaลbakanโ olarak kaydetmesinden kaynaklandฤฑฤฤฑ anlaลฤฑlmฤฑลtฤฑ. รankaya Kรถลkรผโndeki toplantฤฑda yaลanan bu olay, CLI manipรผlasyonu tehdidinin yol aรงabileceฤi tehlikeleri gรถzler รถnรผne serdi. Bilgi Teknolojileri ve ฤฐleti- ลim Kurumu (BTK), dolandฤฑrฤฑcฤฑlarฤฑn yoฤun olarak kullandฤฑฤฤฑ CLI (arayan hat bilgisi) manipรผlasyonu yรถnteminin, 15 Temmuz darbe giriลiminden sonra daha ciddi ve telafisi mรผmkรผn olmayan sonuรงlara yol aรงabileceฤi ihtimaline karลฤฑ harekete geรงti.
โGSM OPERATรRLERฤฐ รNLEMELฤฐโ
BTK, 11 Haziranโda Yetkilendirme Yรถnetmeliฤiโnde deฤiลiklik yaptฤฑ, arayan hat bilgisi (CLI) kullanฤฑmฤฑna iliลkin usul ve esaslarฤฑ dรผzenledi. Kurum, mevzuatta yaptฤฑฤฤฑ deฤiลikliฤi GSM operatรถrlerine bildirdi; GSM operatรถrleriyle gerekli altyapฤฑnฤฑn kurulmasฤฑ yรถnรผnde gรถrรผลmeler gerรงekleลtirdi. Yeni yรถnetmelikte, istisnalar dฤฑลฤฑnda, โArayan hat bilgisi, boล ve eksik biรงimde oluลturulmuล yurtiรงi kaynaklฤฑ รงaฤrฤฑlar transit ve รงaฤrฤฑyฤฑ sonlandฤฑran iลletmeci tarafฤฑndan engellenecektir. Alfanรผmerik karakterli CLIโya sahip yurtiรงi kaynaklฤฑ ses รงaฤrฤฑlarฤฑ transit ve รงaฤrฤฑyฤฑ sonlandฤฑran iลletmeci taraFฤฑndan engellenecektirโ hรผkmรผ yer aldฤฑ.
Yurtdฤฑลฤฑ kaynaklฤฑ รงaฤrฤฑlarda usule uygun olmayan CLIโnฤฑn engellenmesi ise ลรถyle dรผzenleniyor: โBir mobil elektronik haberleลme iลletmecisinin รงaฤrฤฑnฤฑn baลlatฤฑldฤฑฤฤฑ esnada uluslararasฤฑ dolaลฤฑm (roaming) hizmeti almayan abonesinin numarasฤฑnฤฑn CLI olarak kullanฤฑldฤฑฤฤฑ yurtdฤฑลฤฑ kaynaklฤฑ ve iลletmecinin kendi ลebekesinde sonlandฤฑrฤฑlacak รงaฤrฤฑlar, sรถz konusu mobil elektronik haberleลme iลletmecisi tarafฤฑndan engellenecektir.โ
1 YIL SรRE ฤฐSTEDฤฐLER
Sรถz konusu yรถnetmelikle tรผm GSM operatรถrlerinin altyapฤฑlarฤฑnฤฑ buna gรถre kurmasฤฑ gerekiyordu ancak GSM ลirketleri en az 1 yฤฑl sรผre istedi. BTK ise gerekli altyapฤฑnฤฑn en geรง 3 ay iรงinde tamamlanmasฤฑ konusunda ฤฑsrarlฤฑ, konu sadece dolandฤฑ- rฤฑlฤฑcฤฑlฤฑkla sฤฑnฤฑrlฤฑ deฤil, bรผyรผk bir gรผvenlik meselesi de var. Halihazฤฑrda operatรถrler kendi abonelerinden giden รงaฤ- rฤฑlarฤฑ kontrol ediyor, ancak baลka operatรถrden gelen รงaฤrฤฑlara yรถnelik bir kontrol mekanizmasฤฑ bulunmuyor. Halbuki, operatรถrรผn, โBu รงaฤrฤฑ, benim ลebekemden gelmiyorโ diye engellemesi gerekiyor. BTK, bir an รถnce operatรถrlerden bu altyapฤฑnฤฑn kurulmasฤฑnฤฑ istiyor. Gerekรงe sadece dolandฤฑ- rฤฑcฤฑlฤฑkla sฤฑnฤฑrlฤฑ deฤil, tehdit daha bรผyรผk. รrneฤin, โhava kuvvetleri komutanฤฑnฤฑ arayan baลbakan, โลurayฤฑ vurunโ diye bir emir verebilir. Aranan komutan, telefonda baลbakanฤฑn aradฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrse de aslฤฑnda arayan baลka bir numara veya baลka bir kiลi. Yani bu darbeci de olabilir, kรถtรผ niyetli baลka bir kiลi de…
CLI NEDฤฐR?
โTelefonunuz รงalฤฑyor, ekranda arayanฤฑn bir yakฤฑnฤฑnฤฑz (eลiniz, babanฤฑz, kardeลiniz ya da tanฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑz biri) olduฤunu gรถrรผyorsunuz. Dolandฤฑrฤฑcฤฑlar, โEลinizi rehin aldฤฑk, ลuraya ลu kadar para yatฤฑrฤฑnโ diyerek sizi dolandฤฑrฤฑyor. Bu sistem, yรผzde 90 telefonunuza gelen, bir SMS doฤrulatma mesajฤฑyla kuruluyor.โ (Gazete Habertรผrk)







