Fitch, “TL’de deฤer kaybฤฑ (2021 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk 5 ayฤฑnda dolara karลฤฑ %13) Tรผrk bankalarฤฑnฤฑn kredi profillerine iliลkin riskleri artฤฑrฤฑyor. Ayrฤฑca sektรถrรผn tam hedge olmadฤฑฤฤฑ ortamda dรถviz kredilerinin yรผksekliฤi (2021 ilk รงeyrek sonunda toplamฤฑn %35’i) nedeniyle sรผreรง aynฤฑ zamanda varlฤฑk kalitesi risklerini de yรผkseltiyor.
Sektรถrรผn 2. kademe kredilerinin (toplamฤฑn %11’i civarฤฑnda) de bรผyรผk bรถlรผmรผ dรถviz cinsi kredilerden oluลuyor. Bu krediler inลaat, gayrimenkul, enerji ve turizm sektรถrรผnรผn sorunlu ลirketlerinden kaynaklanฤฑyor. รte yandan bazฤฑ noktalarda dรถviz kredileri uzun vadeli ve yavaล amortismana sahip kredilerden oluลtuฤundan sorunlu kredileri sadece kademeli olarak artฤฑrabilir.
Buna ek olarak bazฤฑ proje finansman yรผkรผmlรผlรผkleri dรถvize gรถre belirlenmiล devlet tarife destekleri, borรง ve gelir garantilerinden destek saฤlฤฑyor.
TL’nin deฤer kaybฤฑ aynฤฑ zamanda bankalarฤฑn karlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ da varlฤฑk kalitesi baskฤฑlarฤฑ ve iลlem kayฤฑp/artฤฑลlarฤฑ รผzerinden etkiliyor.
Para biriminde deฤer kaybฤฑ hรผkรผmetin teลviklerinin azalmakta olduฤu ve regรผlasyon kurallarฤฑnda Haziran sonunda tamamlanacak tolerans dรถneminin biteceฤi zamana denk geldi. Tolerans dรถnem bankalarฤฑn varlฤฑk kalitelerini ve sermaye yeterlilik oranlarฤฑnฤฑ desteklemiลti. Bununla birlikte sermaye oranlarฤฑ TL’de deฤer kaybฤฑna karลฤฑ dรถviz cinsi risk aฤฤฑrlฤฑk varlฤฑklarฤฑn enflasyonu nedeniyle hassas. Ayrฤฑca TL’de zayฤฑflama ve piyasa volatilitesi yatฤฑrฤฑmcฤฑ gรผvenine olan baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑ nedeniyle Tรผrk bankalarฤฑnฤฑn refinansman risklerini artฤฑrdฤฑ” ifadelerini kullandฤฑ.
Tรผrkiye bankalarฤฑnฤฑn karlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑn halihazฤฑrda baskฤฑ altฤฑna girmiล durumda olduฤunu ifade eden Fitch ekibi, bankalarฤฑn yรผkรผmlรผlรผklerinin varlฤฑklarฤฑndan daha hฤฑzlฤฑ yeniden fiyatlanmasฤฑ nedeniyle bu trendin en azฤฑndan kฤฑsa vadede devam edeceฤini รถngรถrdรผ.
Kuruluล, “TL faizlerde yรผkseliล bankalarฤฑn TL cinsi borรง kabiliyetleri รผzerindeki baskฤฑyฤฑ da artฤฑrarak bankalarฤฑn varlฤฑk kalitesi risklerini de yรผkseltiyor. Bununla birlikte perakende kredilerin genel olarak sabit faizli olmasฤฑ bu riskleri azaltฤฑyor.
Yรผkselen TL faizleri aynฤฑ zamanda krediler iรงin talebi de azaltabilir, bu yolla iลletme hacimlerini ve gelirlerini etkileyebilir. Bankalarฤฑn refinansman riskleri de TL’de deฤer kaybฤฑ, piyasa volatilitesi ve politika yรถnรผ belirsizliฤi nedeniyle artabilir, bununla birlikte bankalarฤฑn son aylarda dฤฑล borรง รงevirmelerine devam ettikleri de dikkat รงekiyor.
Ekonomik toparlanma (Fitch 2021’de %6,7 bekliyor) ve enflasyon baskฤฑlarฤฑ ile piyasa volatilitesini azaltฤฑcฤฑ para politikasฤฑ kararlarฤฑ bankalarฤฑn kredi profilleri aรงฤฑsฤฑndan destekleyici olabilir” ifadelerini kullandฤฑ. TCMB Baลkanฤฑ deฤiลikliฤinin politika tahmin edilebilirliฤini, enflasyonu indirme beklentilerini azaltฤฑrken Fitch’in รถnceki makroekonomik senaryolarฤฑna dair aลaฤฤฑ yรถnlรผ riskleri artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Fitch, bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn sermaye รถlรงรผtlerinin halihazฤฑrda regรผlasyon tarafฤฑ esnekliklerinden fayda saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatฤฑrken, bunlarฤฑn arasฤฑnda sermaye yeterlilik oranฤฑ hesaplamasฤฑnda 252 gรผnlรผk hareketli kur oranฤฑ ortalamasฤฑnฤฑn kullanฤฑlmasฤฑnฤฑn da yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Fitch, “Bankalarฤฑn sermayelendirmeleri aynฤฑ zamanda sorunlu kredi rezervlerinin genel olarak makul seviyede olmasฤฑ, 2 yฤฑldฤฑr ertelenen temettรผler ile makul dรผzeydeki bozulma รถncesi kar taponlarฤฑndan da destek saฤlฤฑyor. Bรผyรผk Tรผrk bankalarฤฑ genel olarak, sermaye yeterliliฤi iรงin temel riskleri oluลturan, kayda deฤer kredi zararlarฤฑnฤฑ ve potansiyel TL deฤer kayฤฑplarฤฑnฤฑ emebilecek yeterli sermaye tamponlarฤฑna sahip. Bununla birlikte faaliyet ortamฤฑ volatilitesi, TL’de deฤer kaybฤฑna karลฤฑ hassasiyet (TL’de %10 deฤer kaybฤฑnฤฑn sektรถrรผn CET1 oranฤฑnฤฑ 50 baz puan civarฤฑnda azaltacaฤฤฑnฤฑ hesaplฤฑyoruz) ve varlฤฑk kalitesi baskฤฑlarฤฑ nedeniyle bankalarฤฑn sermaye oranlarฤฑna iliลkin riskler yรผksek. TL’de sert deฤer kaybฤฑ halinde zayฤฑf รงekirdek sermaye tamponlarฤฑna sahip bankalar sermaye gรผรงlendirme tedbiri almak ya da sermayelerini kaldฤฑraรง รผzerinden optimize etmek durumunda kalabilirler” yorumu yaptฤฑ.
Tรผrkiye bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde mevduat dolarizasyonunun yรผksek (2021 1. รงeyrek sonu toplam mevduatlarฤฑn %55’i) olduฤunu vurgulayan kuruluล “Bu durum orta vadede artan piyasa volatilitesi ve TL’de deฤer kaybฤฑ deฤerlendirildiฤinde daha da artabilir” belirlemesinde bulundu.
Fitch, Tรผrk Lirasฤฑ mevduatta stopajฤฑn dรผลรผrรผlmesinin dรถviz mevduattan TL mevduata fฤฑrsat geรงiลlerine muhtemelen katkฤฑ yaptฤฑฤฤฑnฤฑ da aktardฤฑ. “Bu durum her ne kadar kฤฑsa vadede dolarizasyon baskฤฑlarฤฑnฤฑ azaltsa da bankalarฤฑn daha pahalฤฑ mevduatlara yรถnelmesi nedeniyle bankalarฤฑn marj oranlarฤฑna yansฤฑyabilir” uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Fitch, sorunlu ve yapฤฑlandฤฑrฤฑlmฤฑล kredilerin 2021-2022 dรถneminde hรผkรผmet teลviklerinin azalmasฤฑ ile yรผkselmesinin beklendiฤini belirtti.
2021 yฤฑlฤฑ sonunda sorunlu kredi oranฤฑnฤฑ (bazฤฑ ฤฑlฤฑmlฤฑ sorunlu kredi satฤฑลlarฤฑ ve varlฤฑk deฤer zararlarฤฑ dahil) %6-6,5 tahmin eden Fitch, “Bununla birlikte biz sorunlu kredi oranฤฑnฤฑn tรผm varlฤฑk kalitesi risklerini yansฤฑttฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmรผyoruz. Bizim deฤerlendirmemiz 2. aลama ve yapฤฑlandฤฑrฤฑlmฤฑล kredileri de iรงermeye devam edecek” aรงฤฑklamasฤฑ yaptฤฑ.
Fitch, 2. aลama kredilerin 1. รงeyrek sonu itibarฤฑyla sektรถr kredileri toplamฤฑnฤฑn %11 civarฤฑnda olduฤunu tahmin ederken oranฤฑn yarฤฑsฤฑnฤฑn yeniden yapฤฑlandฤฑrฤฑlmฤฑล kredilerden olduฤunu vurguladฤฑ. Kurum,
“Tรผrkiye’nin iyileลen bรผyรผme gรถrรผnรผmรผ bankalarฤฑn varlฤฑk kalitesi ve kredi geri toplama kabiliyetlerini ฤฑlฤฑmlฤฑ ลekilde olumlu etkileyebilir. Bizim gรถrรผลรผmรผze gรถre piyasa koลullarฤฑ zorlu kalmaya devam ederse regรผlasyon esnekliklerinde daha fazla uzama mรผmkรผn olabilir” ifadelerini kullandฤฑ.
