“Merkez bankalarฤฑnฤฑn merkez bankasฤฑ” adฤฑyla anฤฑlan Bank for International Settlements (BIS) foreksin kurallarฤฑnฤฑ baลtan yazan 55 maddelik yeni prensip yรถnetmeliฤi kamuyla paylaลtฤฑ.
ฤฐki yฤฑl sรผren รงalฤฑลmalardan sonra nihai halini alan prensipler, foreks piyasasฤฑnฤฑn daha saฤlam, adil, likit, aรงฤฑk ve ลeffaf olmasฤฑnฤฑ amaรงlฤฑyor.
Son yฤฑllarda bรผyรผk yatฤฑrฤฑm bankalarฤฑnฤฑn foreks piyasasฤฑna yรถnelik suรงlamalar karลฤฑsฤฑnda รถdediฤi cezalar 10 milyar dolarฤฑ aลmฤฑล, Tรผrkiye ve Fransa baลta olmak รผzere birรงok รผlkede kaldฤฑraรงlฤฑ iลlem ayaฤฤฑ regรผlatรถrler tarafฤฑndan kฤฑsฤฑtlanmฤฑลken, yeni yรถnetmeliฤin piyasada gรผveni hem dรผzenleyici kurumlar hem de yatฤฑrฤฑmcฤฑlar nezdinde yeniden inลa etmesi bekleniyor.Bankalararasฤฑ iletiลimin ลeffaflaลmasฤฑ, mรผลteri emir bilgilerinin iลlemci รงฤฑkarฤฑna kullanฤฑmฤฑnฤฑn ve piyasa manipรผlasyonun engellenmesi yรถnetmeliฤin ana amaรงlarฤฑ arasฤฑnda.
Prensip yรถnetmeliฤin uygulamasฤฑ hem merkez bankalarฤฑ hem de รถzel sektรถr tarafฤฑndaki รงalฤฑลma gruplarฤฑ tarafฤฑndan denetlenecek. Piyasa katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn faaliyet gรถsterdikleri รผlkelerde mevcut hiรงbir yasayฤฑ deฤiลtirmediฤi vurgulanan belgede katฤฑlฤฑm gรถnรผllรผlรผk esasฤฑna dayalฤฑ olsa da sektรถrde geniล รถlรงekte kabul almฤฑล durumda.
Merkez bankalarฤฑnฤฑn uygulamada da politika fonksiyonlarฤฑ ve yasal gรถrevlerini engellemediฤi sรผrece destek olmalarฤฑ bekleniyor. Hazฤฑrlฤฑk sรผresi 6-12 ay arasฤฑnda รถngรถrรผlรผyor.
Kabul belgesinde ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ ve New York Fed’in yanฤฑ sฤฑra 3 sayfaya yayฤฑlan imza listesinde HSBC, Deutsche Bank, BNP Paribas, Barclays, Citi, JP Morgan ve Blackrock ile Rolls Royce gibi devlerin imzasฤฑ bulunuyor.
6 BAลLIKTA 55 MADDE
78 sayfalฤฑk belgede yer alan 55 madde, รถzetle ลu 6 baลlฤฑkta gruplanฤฑyor:
1) Etik: Piyasa katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn forekste adalet ve dรผrรผstlรผฤรผ รถne รงฤฑkarmak iรงin etik ve profesyonelliฤe uygun hareket etmeleri.
2) Emirler: Emir iletimi ve gerรงekleลmede ลeffaflฤฑk ve likitliฤe dikkat edilmesi.
3) Bilgi Paylaลฤฑmฤฑ: Piyasa katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn gรผvene odaklanarak iletiลimlerinde aรงฤฑk ve doฤruluฤu esas almasฤฑ.
4) Risk Yรถnetimi: Foreks piyasasฤฑ iลlemleriyle ilgili risklerin gรผรงlรผ takibi ve raporlama.
5) Yรถnetim: Sorumluluk alanlarฤฑ aรงฤฑkรงa belirlenerek, efektif yรถnetim prosedรถrรผ ile tรผm foreks piyasasฤฑ iลlemlerinin takibi.
6) Takas ve saklama iลlemleri: Foreks iลlemi sonrasฤฑ doฤru, รถngรถrรผlebilir ve hฤฑzlฤฑ takas kayฤฑtlarฤฑ.
TAM OLARAK NE OLACAK
BIS’in global foreks yรถnetmeliฤi, kur sabitleme iลlemlerinden banka hazinelerinde dรถviz traderlarฤฑnฤฑn iletiลim ortamlarฤฑna kadar birรงok dรผzenleme getirirken bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn sorularฤฑnฤฑn yoฤunlaลtฤฑฤฤฑ alanlarฤฑ da dรผzenliyor.
Forekste tezgah รผstรผ piyasanฤฑn doฤal koลullarฤฑna baฤlฤฑ olarak ani-hฤฑzlฤฑ hareketlerde alฤฑm/satฤฑm emirlerinin yazฤฑlan seviyelerde gerรงekleลmediฤi durumlar sฤฑklฤฑkla aracฤฑ kurum ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlar arasฤฑnda tartฤฑลma konusu.
BIS, bu noktada stop-loss ve kar al emirlerinin daha รถnceden mรผลteriye aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ bir politikaya baฤlฤฑ belirlenecek “referans oran” kฤฑlavuz alฤฑnarak gerรงekleลtirilmesini รถneriyor. Slipaj durumunda oluลabilecek oranlarฤฑn da yine รถnceden belirlenmesi ve senaryolarฤฑn aรงฤฑklanmasฤฑ isteniyor. Bu ลekilde gri alanlarฤฑn netleลmesi amaรงlanฤฑyor.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlara farklฤฑ spread verilmesinde tek kriterin hacim olmasฤฑ doฤru uygulama kabul ediliyor.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ emirleri toplanarak bir pakette piyasaya gรถnderildiฤinde dealerฤฑn kendi iรง sฤฑralamasฤฑnฤฑ kesinlikle takip etmiล olmasฤฑ bekleniyor.
Pozisyonlarฤฑn kฤฑsmi hedge edilmesi iลleminin ise yalnฤฑzca slipaj gibi bir ek maliyet yansฤฑtmamak iรงin mรผลteri lehine olduฤunda tercih edilmesi รถneriyor.
