Tรผrkiye’de en yรผksek gelire sahip yรผzde 20’lik grubun toplam gelirden aldฤฑฤฤฑ pay, bir รถnceki yฤฑla gรถre 0.7 puan artarak yรผzde 47.2’ye yรผkseldi. En dรผลรผk gelire sahip yรผzde 20’lik grubun aldฤฑฤฤฑ pay ise 0.1 puan artarak yรผzde 6.2 oldu.
Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK), 2016 yฤฑlฤฑna iliลkin Gelir ve Yaลam Koลullarฤฑ Araลtฤฑrmasฤฑ sonuรงlarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Hane halkฤฑ kullanฤฑlabilir gelirinin, hane halkฤฑ bรผyรผklรผฤรผ ve kompozisyonu dikkate alฤฑnarak hesaplanan eลdeฤer hane halkฤฑ bรผyรผklรผฤรผne bรถlรผnmesiyle elde edilen ‘eลdeฤer hane halkฤฑ kullanฤฑlabilir fert gelirine’ gรถre, en yรผksek gelire sahip yรผzde 20’lik grubun toplam gelirden aldฤฑฤฤฑ pay geรงen seneye kฤฑyasla 0.7 puan artarak yรผzde 47.2 ve en dรผลรผk gelire sahip yรผzde 20’lik grubun payฤฑ 0.1 puan artarak yรผzde 6.2 oldu.
Toplumun en zengin yรผzde 20’sinin gelirinin, en yoksul yรผzde 20’sinin gelirine oranฤฑ 7.6’dan 7.7’ye รงฤฑktฤฑ.
GELฤฐR EลฤฐTSฤฐZLฤฐฤฤฐ BฤฐR รNCEKฤฐ YILA GรRE 0.007 PUAN ARTTI
Gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑ eลitsizliฤi รถlรงรผtlerinden olan ve sฤฑfฤฑra yaklaลtฤฑkรงa gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑnda eลitliฤi, 1’e yaklaลtฤฑkรงa gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑnda bozulmayฤฑ ifade eden Gini katsayฤฑsฤฑ, 2016’da bir รถnceki yฤฑla gรถre 0.007 puan artฤฑลla 0.404 olarak tahmin edildi.
Tรผrkiye’de ortalama yฤฑllฤฑk eลdeฤer hane halkฤฑ kullanฤฑlabilir fert geliri, 2016’da bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 15.9 artarak 16 bin 515 liradan 19 bin 139 liraya รงฤฑktฤฑ. Buna gรถre, Tรผrkiye’de ortalama yฤฑllฤฑk eลdeฤer hane halkฤฑ kullanฤฑlabilir fert geliri, geรงen yฤฑl bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 15.9 arttฤฑ ve 16 bin 515 liradan 19 bin 139 liraya ulaลtฤฑ.
Toplam eลdeฤer hane halkฤฑ kullanฤฑlabilir fert gelirleri iรงerisinde en yรผksek pay, yรผzde 49.7 ile maaล-รผcret gelirine aitken, ikinci sฤฑrayฤฑ yรผzde 19.8 ile mรผteลebbis gelirleri, รผรงรผncรผ sฤฑrayฤฑ ise yรผzde 19.6 ile sosyal transfer gelirleri aldฤฑ. Mรผteลebbis gelirlerinin yรผzde 74.7’sini tarฤฑm dฤฑลฤฑ gelirler, sosyal transferlerin ise yรผzde 91.8’ini emekli ve dul-yetim aylฤฑklarฤฑ oluลturdu.
NรFUSUN YรZDE 14.3’ร YOKSULLUK SINIRININ ALTINDA KALDI
Eลdeฤer hane halkฤฑ kullanฤฑlabilir fert medyan (ortanca) gelirinin yรผzde 50’si dikkate alฤฑnarak belirlenen yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑna gรถre, yoksulluk oranฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre 0.4 puan dรผลรผลle yรผzde 14.3 olarak gerรงekleลti. Medyan gelirin yรผzde 60ฤฑ dikkate alฤฑnarak belirlenen yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑna gรถre ise yoksulluk oranฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre 0.7 puan azalarak yรผzde 21.2 oldu.
Tek kiลilik hane halklarฤฑnฤฑn yoksulluk oranฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre 0.8 puan artฤฑลla yรผzde 8,9, baฤฤฑmlฤฑ รงocuฤu olmayan hane halklarฤฑnฤฑn yoksulluk oranฤฑ 0,8 puan dรผลรผลle yรผzde 4, baฤฤฑmlฤฑ รงocuฤu olan hane halklarฤฑnฤฑn yoksulluk oranฤฑ ise 0.2 puan dรผลรผลle yรผzde 17.9 olarak gerรงekleลti.
Okur-yazar olmayanlarฤฑn yรผzde 26.2’si, bir okul bitirmeyenlerin yรผzde 24.1’i yoksulken, bu oran lise altฤฑ mezunlarda yรผzde 12.5, lise ve dengi mezunlarda yรผzde 6.2 oldu. Yรผksekรถฤretim mezunlarฤฑ yรผzde 1.7 ile yoksulluk oranฤฑnฤฑn en dรผลรผk gรถzlendiฤi grup olarak belirlendi.
‘SรREKLฤฐ YOKSULLUK’ ORANI YรZDE 14.6
Eลdeฤer hane halkฤฑ kullanฤฑlabilir fert medyan gelirinin yรผzde 60’ฤฑna gรถre, son yฤฑlda yoksul olan ve aynฤฑ zamanda รถnceki 3 yฤฑldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsayan ve dรถrt yฤฑllฤฑk panel veri kullanฤฑlarak hesaplanan ‘sรผrekli yoksulluk’ oranฤฑ, 2015’te yรผzde 15.8 iken geรงen yฤฑl yรผzde 14.6 olarak hesaplandฤฑ.
Geรงen yฤฑlฤฑn sonuรงlarฤฑna gรถre, nรผfusun yรผzde 42.2’si konutunda ‘izolasyondan dolayฤฑ ฤฑsฤฑnma’ sorunu yaลarken, yรผzde 38.1’i ‘sฤฑzdฤฑran รงatฤฑ, nemli duvarlar, รงรผrรผmรผล pencere รงerรงevesi’ ve yรผzde 24.5’i ‘trafik veya endรผstrinin neden olduฤu hava kirliliฤi, รงevre kirliliฤi veya diฤer รงevresel sorunlar’ ile karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑ.
TAKSฤฐT รDEMELERฤฐ VEYA BORรLARI OLANLARIN ORANI YรZDE 68
Nรผfusun, yรผzde 68’i konut alฤฑmฤฑ ve konut masraflarฤฑ dฤฑลฤฑnda taksit รถdemeleri veya borรงlarฤฑ olduฤunu, yรผzde 65.4’รผ yฤฑpranmฤฑล ve eskimiล mobilyalarฤฑnฤฑ yenileme ihtiyacฤฑnฤฑ ekonomik nedenlerle karลฤฑlayamadฤฑฤฤฑnฤฑ ve yรผzde 17.4’รผ konut masraflarฤฑnฤฑn hanelerine รงok yรผk getirdiฤini beyan etti.
Finansal sฤฑkฤฑntฤฑyla karลฤฑ karลฤฑya olan nรผfusun oranฤฑ olarak tanฤฑmlanan ve beklenmedik harcamalar, evden uzakta bir haftalฤฑk tatil, รถdeme zorluฤu, iki gรผnde bir et, tavuk, balฤฑk iรงeren yemek, evin ฤฑsฤฑnma ihtiyacฤฑ, รงamaลฤฑr makinesi, renkli televizyon, telefon, otomobil sahipliฤi olarak belirlenen 9 maddeden en az 4’รผnรผ karลฤฑlayamayanlarฤฑn durumunu ifade eden ‘ciddi maddi yoksunluk’ oranฤฑ, geรงen yฤฑl yรผzde 32.9 olarak tespit edildi. Bu oran 2015’te yรผzde 30.3 dรผzeyindeydi.
