Tรผrkiye 16 Nisanโda yapฤฑlacak anayasa referandumuna hazฤฑrlanฤฑrken anketler genรงlerin yรผksek katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑn sandฤฑktan รงฤฑkacak sonucu belirlemede etkili olacaฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
ฤฐlyas 19 yaลฤฑnda (isim deฤiลtirilmiลtir)โฆ Bir mantฤฑcฤฑda garsonluk yapฤฑyor. Referandumda oy kullanฤฑp kullanmamaya henรผz karar vermemiล. “Bakalฤฑm, gรถreceฤizโ diyor. Uzmanlara gรถre, onun ve akranlarฤฑnฤฑn oy kullanฤฑp kullanmama kararฤฑ referandum sonucunu etkileyen รถnemli faktรถrlerden biri olacak.
MetroPoll araลtฤฑrma ลirketinin ลubat ayฤฑ iรงinde yaptฤฑฤฤฑ ve DW Tรผrkรงe ile paylaลtฤฑฤฤฑ son ankete gรถre, Tรผrkiye genelinde sandฤฑฤa gitmeme oranฤฑ yรผzde 18 iken 18-24 yaล arasฤฑnda bu oran yรผzde 46’ya รงฤฑkฤฑyor.
MetroPoll’รผn sahibi Prof. รzer Sencar”Tรผrkiye genelinde katฤฑlฤฑm yรผzde 83 civarฤฑnda gรถrรผnรผyor. Eฤer bu seviyede kalฤฑrsa โevet’ ve โhayฤฑr’ oylarฤฑnฤฑn ลansฤฑ eลit. Ancak katฤฑlฤฑm yรผzde 85’in รผzerine รงฤฑkarsa โhayฤฑr’ รงฤฑkma ลansฤฑ daha gรผรงlรผโ analizini yapฤฑyor.
Ankete gรถre, bรผtรผn yaล gruplarฤฑnda รผniversite mezunlarฤฑnฤฑn “evetโ deme oranฤฑ 26 iken “hayฤฑrโ oranฤฑ yรผzde 59. Sencar bu tablo ฤฑลฤฑฤฤฑnda “รzellikle eฤitimli genรงlerin referanduma katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑn artmasฤฑ, sonucu โhayฤฑr’ yรถnรผnde etkileyebilirโ diyor.
Sonuรง belli intibasฤฑ
Sencar’a gรถre genรงlerin sandฤฑฤa gitmeme nedenlerinden biri de sonucun belli olduฤu izlenimi. Kendi oylarฤฑnฤฑn bir fark yaratmayacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorlar. “Referandumun sonucu ne olur?โ sorusuna genรงlerin yรผzde 56’sฤฑ “Evet รงฤฑkarโ, yรผzde 31’i ise “Hayฤฑr รงฤฑkarโ yanฤฑtฤฑnฤฑ veriyor.
Sosyal medyada bรผyรผk veri davranฤฑล analizi yapan ฤฐstanbul Ekonomi Araลtฤฑrma’nฤฑn Genel Mรผdรผrรผ Can Selรงuki bunu “Evet veya hayฤฑr kampฤฑnda oluลan bir intiba, mesela nasฤฑl olsa kaybedileceฤi veya seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑn adil รถlรงรผlmeyeceฤi senaryolarฤฑ รผzerine yazฤฑlan yazฤฑlar, ana haber kaynaฤฤฑ sosyal medya olan genรง seรงmen รผzerinde etkisini รงok kuvvetli ลekilde gรถsteriyorโ diye aรงฤฑklฤฑyor.
ฤฐลsizlik nasฤฑl etkiliyor?
Tรผrkiye genรง iลsizliฤinin yรผzde 22.6’ya yรผkseldiฤi bir dรถnemde referanduma gidiyor. Sencar “ฤฐลsizlik oy verme davranฤฑลฤฑnฤฑ ya olumsuz ya da sandฤฑฤa gitmeme ลeklinde etkilerโ yorumunu yapฤฑyor.
Sokakta ise hayatฤฑnฤฑ kazanmak iรงin mรผcadele veren genรงlerin referanduma yaklaลฤฑmlarฤฑ birbirinden farklฤฑ.
21 yaลฤฑndaki Hasibe (isim deฤiลtirilmiลtir), bir iล gรถrรผลmesine girmeden รถnce DW Tรผrkรงe’nin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlฤฑyor. Kadrolu bir sekreterlik iลi aradฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor. Referandumda oylanacak deฤiลiklikleri araลtฤฑrmamฤฑล ancak “evetโ yรถnรผnde oy kullanmaya karar vermiล. “รzel bir nedeni yok, ailem de bรถyle oy kullanacak, partiyle ilgili bir kararโ diyor.
19 yaลฤฑndaki Harun ฤฐ. lise รถฤrencisi. Her hafta sonu Sultanbeyli’deki evinden Kadฤฑkรถy’e gelerek gรผnde 10 saat broลรผr daฤฤฑtฤฑyor. Gรผnlรผk yevmiyesi 46 TL. Tรผrkiye’deki yaลam koลullarฤฑnฤฑ deฤerlendirirken “Bilmem, herhalde parasฤฑ olana gรผzeldirโ diyor. “Hayฤฑr” deme eฤiliminde. Kadฤฑkรถy’de dรผzenlenen “hayฤฑrโ etkinlikleri vesilesiyle bu kararฤฑ aldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
Genรงlerde kutuplaลma var
MetroPoll’รผn anketine gรถre, 18-24 yaล grubunda “evetโ diyenler yรผzde 37.5, “hayฤฑrโ diyenler ise yรผzde 43. Kararฤฑnฤฑ vermiล olan bu genรงlerin aรงฤฑklamalarฤฑ toplumdaki kutuplaลmanฤฑn onlara da sirayet ettiฤini gรถsteriyor.
Ali (21) lise mezunu. Ailesinin otoparkฤฑnฤฑ iลletiyor. Referandumda oy kullanฤฑp kullanmayacaฤฤฑ sorulunca “Vatan sรถz konusu olunca tabii ki sandฤฑฤa gideceฤiz ve โevet’ diyeceฤizโ yanฤฑtฤฑnฤฑ veriyor. Kararฤฑnฤฑ “Gรถrรผnen kรถy kฤฑlavuz istemez, yapฤฑlan iล ortada, kiลiler ortada, Tรผrkiye iรงin her ลey daha iyi olacakโ diye aรงฤฑklฤฑyor. “Zaten hayฤฑr diyenlerin hepsi hapiste. Hepsi vatan haini!โ diyor.
รzge ร. (18) lise son sฤฑnฤฑf รถฤrencisi. Bu yฤฑl รผniversite sฤฑnavฤฑna girecek. Astronot olmak istediฤi iรงin matematik bรถlรผmรผnรผ seรงecek. “Araลtฤฑrdฤฑm, bu sistemle neler yaลarฤฑz ya da neler yaลayamayฤฑz anlamaya รงalฤฑลtฤฑm, รงok saรงma geldi, ben โhayฤฑr’ diyorumโ diyor. รnerilen deฤiลikliklerin Cumhuriyet’le รงeliลtiฤini dรผลรผnรผyor ve “Cumhuriyet adฤฑna hayฤฑr diyeceฤimโ ลeklinde konuลuyor
MetroPoll’รผn anketine gรถre, Ali ve รzge’nin aksine, 18-24 yaล arasฤฑndakilerin yรผzde 19.5’i hala kararsฤฑz. Sencar bu kesim “muhtemelen aynฤฑ zamanda sandฤฑฤa da gitmeyecek olanlarโ diyor. ลimdi 16 Nisan’da onlarฤฑn ne karar vereceฤi merak ediliyor. (Deutsche Welle Tรผrkรงe)
