ITC Tรผrkiye Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ da olan Kantur, AA muhabirine, TOBB bรผnyesinde bu yฤฑl iรงinde kurulan Tรผrkiye Atฤฑk ve Geri Dรถnรผลรผm Sanayi Meclisi’ne iliลkin deฤerlendirmede bulundu.
Atฤฑk ve geri dรถnรผลรผm sektรถrรผnรผn bรผyรผk รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ ve bu รถnemin her geรงen gรผn biraz daha ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ aktaran Kantur, bu nedenle TOBB bรผnyesinde bรถyle bir meclis kurulduฤunu sรถyledi.
Kantur, atฤฑk ve geri dรถnรผลรผm alanฤฑnฤฑn, Tรผrkiye’deki tรผm sektรถrleri ilgilendirdiฤine dikkati รงekerek, รผretilen her รผrรผnรผn aynฤฑ zamanda bir atฤฑฤฤฑ olduฤunu ifade etti.
Ekonomik aรงฤฑdan doฤru iลleri yaparken bu iลlerin รงevresel aรงฤฑdan da doฤru olmasฤฑ gerektiฤine iลaret eden Kantur, รถncelikli olarak sektรถrde envanter รงฤฑkararak, sektรถrรผn durumunu rakamlarla ortaya koymak istediklerini bildirdi. Kantur, atฤฑk envanteriyle aynฤฑ zamanda bรผtรผn sektรถrlerde kullanฤฑlma ihtimali olan geri dรถnรผลรผm malzemelerini de ortaya koyacaklarฤฑnฤฑ belirterek, “Hangi sektรถrde ne kadar atฤฑk รงฤฑkacaฤฤฑ, bunun ne kadarฤฑnฤฑn geri dรถnรผลรผme tabi tutulacaฤฤฑ ve geri dรถnรผลรผme tabi tutulmasฤฑ iรงin tesislerde olmasฤฑ gereken kriterler ortaya konacak.” diye konuลtu.
Tรผm sektรถrlerin artฤฑk รผretim yaparken geri dรถnรผลtรผrรผlmรผล ham madde kullanฤฑmฤฑna yรถneldiฤine vurgu yapan Kantur, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Mesela tekstil sektรถrรผ artฤฑk kumaลฤฑn ve ipliฤin belli bir oranฤฑnฤฑn geri dรถnรผลmรผล malzemeden yapฤฑlmasฤฑnฤฑ istiyor. Dรผnyaca รผnlรผ markalar bile kumaลฤฑn yรผzde 30’unun geri dรถnรผลรผm malzemesi olmasฤฑnฤฑ talep ediyor. ฤฐleride bu oranlar artacak. Belki de ileride ‘geri dรถnรผลtรผrรผlmรผล ham madde yoksa bu malzemeyi sizden almayacaฤฤฑz’ denecek. Artฤฑk bu farkฤฑndalฤฑk var. Sektรถrlerin geri dรถnรผลtรผrรผlebilir ham maddeye talebi artฤฑyor, buna hazฤฑrlฤฑklฤฑ olmamฤฑz lazฤฑm. Tรผm sektรถrlerde bu talep artacak. Sektรถrlerin tamamฤฑnda, otomotivden kozmetiฤe kadar atฤฑk ham madde kullanan ve kullanacak sektรถrler var. Tekstilde zaten talep artฤฑyor. Bu ลekilde gidiล bekliyoruz. Bunun iรงin de hem kendi geri dรถnรผลรผm miktarฤฑmฤฑzฤฑ artฤฑrmalฤฑ hem de belli kriterlere gรถre atฤฑk ithalatฤฑnฤฑ planlamamฤฑz lazฤฑm. “
“Atฤฑฤฤฑ en az bedelle dรถnรผลtรผrmemiz lazฤฑm”
Kantur, รผlke iรงin รถnem taลฤฑyan bir diฤer konunun da evsel atฤฑklarฤฑn bertarafฤฑ olduฤuna dikkati รงekerek, sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Evsel atฤฑklar geri dรถnรผลtรผrรผlebilir malzemeler gibi deฤil, bunun tamamฤฑ atฤฑk. Bu atฤฑklarฤฑ ilave yatฤฑrฤฑm yapmadan sisteme sokmak mรผmkรผn deฤil. Evsel atฤฑฤฤฑn yok edilmesi iรงin bedel harcanmalฤฑ. Atฤฑk toplanacak, yatฤฑrฤฑm yapฤฑlacak, bu atฤฑฤฤฑn elektriฤe dรถnรผลtรผrรผlรผp bir deฤer yaratmak aynฤฑ zamanda รถnemli bir maliyet. Kendi atฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn niteliฤine gรถre mรผmkรผn olan az giderlerle dรถnรผลtรผrebilmemiz lazฤฑm. Atฤฑk mรผmkรผn olan ayrฤฑลtฤฑrmalar yapฤฑldฤฑktan sonra depolanmak zorunda kalฤฑnฤฑrsa, doฤru ลekilde depolanmasฤฑ saฤlanmalฤฑ. Biyobozunur da dediฤimiz organik kฤฑsฤฑmlarฤฑn fermente edilerek iรงindeki metanฤฑn alฤฑnmasฤฑnฤฑ ve onun da enerjiye dรถnรผลmesini saฤlฤฑyoruz. Geri kalan kullanฤฑlamayacak nitelikte olanlarฤฑn ise mรผmkรผnse atฤฑktan tรผretilmiล yakฤฑt gibi รผrรผnlere dรถnรผลtรผrรผp รงimento fabrikalarฤฑnda deฤerlendirilmesini saฤlamaya รงalฤฑลฤฑyoruz. Fabrikalar bunu yakฤฑp kรผlรผnรผ de รงimentonun iรงine katฤฑyor. Geri kalanฤฑ da yakma tesislerinde yakarak yine enerjiye รงevirmeyi planlฤฑyoruz. Ancak bu iลlemler pahalฤฑ iลlemler. Tรผrkiye’de nerelerde yakma tesisleri kurulmalฤฑ, bunlar planlanmalฤฑ. Ancak bรผyรผkลehirlerde evsel atฤฑk mรผmkรผn olduฤu kadar yakฤฑlarak elektrik รผretimine yรถnelinmeli. Atฤฑฤฤฑn baลlฤฑ baลฤฑna bertarafฤฑ insanlฤฑฤa katkฤฑ, yeter ki yok etmeyi doฤru ลekilde yapalฤฑm.”
Hayvansal ve bitkisel atฤฑklarฤฑn da yakmak yerine gรผbreye dรถnรผลtรผrรผlmesi gerektiฤini ifade eden Kantur, bu tรผr gรผbrelerin normal gรผbrelere gรถre daha az kimyasal iรงerdiฤini sรถyledi. Kantur, bu tรผr bir dรถnรผลรผmle gรผbre ham maddesi ithalatฤฑnฤฑ dรผลรผrmenin mรผmkรผn olacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Kantur, “Sฤฑfฤฑr Atฤฑk Projesi”nin รถnemine de iลaret ederek, “Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑnฤฑn bu iลi ele almฤฑล olmasฤฑ ve oradan yรถnlendirilmesi inanฤฑlmaz farkฤฑndalฤฑk oluลturdu. O farkฤฑndalฤฑฤฤฑn da bรผyรผk faydasฤฑ var. Bu konu hiรง bu kadar konuลulmamฤฑลtฤฑ. ฤฐnsanlar artฤฑk bir ลeyi atarken iki kere dรผลรผnรผyor.” dedi.
Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ olduฤu ITC Tรผrkiye bรผnyesinde 11 ilde 14 entegre atฤฑk geri dรถnรผลรผm tesisini kurup iลlettiklerini belirten Kantur, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Bizim tesislerimizde Ankara’nฤฑn gรผnde 5 bin 500 ton evsel atฤฑk toplanarak ayrฤฑลtฤฑrฤฑlฤฑyor, geri dรถnรผลรผm malzemesi ayฤฑklanฤฑyor, organik maddeler fermente edilip enerji รผretiliyor, kalan kฤฑsmฤฑ kompost oluyor, รงimento sektรถrรผnde de kullanฤฑlฤฑyor. 5 bin 500 ton atฤฑktan 500 ton kรผl kalacak ลekilde iลleniyor.”
