Tรผrkiye ฤฐลรงi Sendikalarฤฑ Konfederasyonu Tรผrk-ฤฐล, Mart ayฤฑnda gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn aylฤฑk yรผzde 3,89, yฤฑllฤฑk yรผzde 16,44 oranฤฑnda arttฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Tรผrk-ฤฐล’in รงalฤฑลmasฤฑna gรถre, aynฤฑ ayda aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ 2.345,24 TL, yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑ 7.639,22 TL oldu.
Ayrฤฑntฤฑlar ลu ลekilde:
“Etkisi ve yaygฤฑnlฤฑฤฤฑyla kรผresel halk saฤlฤฑฤฤฑ sorununa dรถnรผลen Koronavirรผs (Kovid-19) sosyal yaลamฤฑn yanฤฑ sฤฑra ekonominin birรงok alanฤฑnฤฑ da olumsuz etkilemektedir. Virรผsle mรผcadele รงerรงevesinde bir dizi รถnlem uygulamaya konulmuลtur.
Yaลanan bu sรผreรงte temel gฤฑda maddelerine eriลim de รถnem kazanmฤฑลtฤฑr. รalฤฑลanlarฤฑn iล koลullarฤฑnฤฑn saฤlฤฑklฤฑ olmasฤฑ yanฤฑ sฤฑra istihdam ve gelir gรผvencesinin sรผrdรผrรผlebilirliฤini de saฤlamak gerekmektedir. รalฤฑลanlarฤฑn aileleriyle birlikte, baลta gฤฑda harcamasฤฑ olmak รผzere temel ihtiyaรงlarฤฑnฤฑn karลฤฑlanabilmesi, รงรถzรผme kavuลturulmasฤฑ gereken temel sorunlar arasฤฑnda yer almaktadฤฑr.
TรRK-ฤฐล (Tรผrkiye ฤฐลรงi Sendikalarฤฑ Konfederasyonu) รงalฤฑลanlarฤฑn geรงim ลartlarฤฑnฤฑ otuz รผรง yฤฑldan bu yana aralฤฑksฤฑz olarak her ay dรผzenli olarak yaptฤฑฤฤฑ โaรงlฤฑk ve yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑโ araลtฤฑrmasฤฑyla ortaya koymaktadฤฑr. รalฤฑลmada kullanฤฑlan gฤฑda fiyatlarฤฑ market-pazarlar dolaลฤฑlarak yerinde tespit edilmektedir. Ancak ilk defa bu ay sanal marketler de izlenerek gฤฑda fiyatlarฤฑndaki geliลim deฤerlendirilmiลtir. รalฤฑลmada ilk gรถzlem, semt pazarlarฤฑ ve marketlerde alฤฑลveriล yapanlarฤฑn yoฤunluฤunun azalmฤฑล olmasฤฑ ve gฤฑda fiyatlarฤฑnda, รถzellikle yaล sebze-meyvede, gรถrรผlen artฤฑลtฤฑr.
TรRK-ฤฐล Araลtฤฑrmasฤฑnฤฑn 2020 Mart ayฤฑ sonucuna gรถre:
Dรถrt kiลilik bir ailenin saฤlฤฑklฤฑ, dengeli ve yeterli beslenebilmesi iรงin yapmasฤฑ gereken aylฤฑk gฤฑda harcamasฤฑ tutarฤฑ (aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ) 2.345,24 TL,
Gฤฑda harcamasฤฑ ile birlikte giyim, konut (kira, elektrik, su, yakฤฑt), ulaลฤฑm, eฤitim, saฤlฤฑk ve benzeri ihtiyaรงlar iรงin yapฤฑlmasฤฑ zorunlu diฤer aylฤฑk harcamalarฤฑnฤฑn toplam tutarฤฑ ise (yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑ) 7.639,22 TL,
Bekar bir รงalฤฑลanฤฑn โyaลama maliyetiโ ise aylฤฑk 2.847,14 TL olarak hesaplandฤฑ. Dรถrt kiลilik bir ailenin aylฤฑk gฤฑda harcamasฤฑ (mutfak masrafฤฑ) tutarฤฑ bir รถnceki aya gรถre 88 TL, temel ihtiyaรงlar iรงin yapฤฑlmasฤฑ gereken toplam harcama ise 286 TL daha fazla olmuลtur. Son bir yฤฑl itibariyle artฤฑล tutarฤฑ ise (aile bรผtรงesine gelen ek harcama gereฤi) gฤฑdada 331 TL ve toplamda 1.079 TLโdir. รcret geliri elde eden รงalฤฑลan ve emeklilerinin satฤฑn alma gรผcรผnde meydana gelen/gelecek olan kaybฤฑn รงeลitli desteklerle giderilmesi gereฤi ortaya รงฤฑkmaktadฤฑr.
TรRK-ฤฐลโin verileri temel alฤฑndฤฑฤฤฑnda โmutfak enflasyonuโndaki deฤiลim 2020 Mart ayฤฑ itibariyle ลu ลekilde olmuลtur:
Ankaraโda yaลayan dรถrt kiลilik bir ailenin โgฤฑda iรงinโ yapmasฤฑ gereken asgari harcama tutarฤฑ bir รถnceki aya gรถre yรผzde 3,89 oranฤฑnda arttฤฑ. Yฤฑlฤฑn ilk รผรง ayฤฑ itibariyle fiyatlardaki artฤฑล yรผzde 8,44 oranฤฑnda oldu. Gฤฑda enflasyonunda son on iki ay itibariyle artฤฑล oranฤฑ yรผzde 16,44 oldu. Yฤฑllฤฑk ortalama artฤฑล oranฤฑ ise yรผzde 14,58 olarak hesaplandฤฑ.
2020 Mart ayฤฑ itibariyle TรRK-ฤฐล hesaplamasฤฑna temel alฤฑnan gฤฑda รผrรผnlerinin fiyatlarฤฑnda gรถzlenen deฤiลim ลu ลekilde olmuลtur:
Sรผt, yoฤurt, peynir grubunda peynir fiyatฤฑnda artฤฑล dikkati รงekti, sรผt ve yoฤurt fiyatฤฑnda รถnemli bir deฤiลiklik belirlenmedi.
Et, tavuk, balฤฑk, sakatat, bakliyat รผrรผnlerinin bulunduฤu grupta dana kฤฑyma ile kuลbaลฤฑ etin fiyatฤฑnda bu ay yine artฤฑล sรถz konusu oldu. Tavuk kilogram fiyatฤฑ ise deฤiลmedi, balฤฑk fiyatฤฑ da genelde aynฤฑ kaldฤฑ. Hesaplamada -her zaman olduฤu gibi- fiyatฤฑ nispeten ucuz, tezgahta รงok bulunan ve satฤฑlan balฤฑklar dikkate alฤฑndฤฑ. Sakatat รผrรผnlerinin fiyatฤฑ aynฤฑ kaldฤฑ. Yumurtanฤฑn fiyatฤฑ deฤiลmedi. Bakliyat รผrรผnlerinden (kuru fasulye, kฤฑrmฤฑzฤฑ-yeลil mercimek, nohut, barbunya vb.) kuru fasulye ve kฤฑrmฤฑzฤฑ mercimek fiyatฤฑ arttฤฑ ve fakat diฤer รผrรผnlerin fiyatฤฑ deฤiลmedi.
Mutfak harcamasฤฑ, yine yaล sebze-meyve fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn etkisiyle daha fazlaartฤฑล gรถsterdi. Meyve-sebze ortalama kilogram fiyatฤฑ bu ay yรผzde 6,17 oranฤฑnda arttฤฑ. Bรถylece geรงen ay 6,65 TL olarak hesaplanan fiyat bu ay 7,06 TL oldu. Sebze ortalama kilogram fiyatฤฑ geรงen ay 7,08 TL iken bu ay yรผzde 3,25 oranฤฑnda artฤฑลla 7,31
TLโye yรผkseldi. Ancak meyve ortalama kilogram fiyatฤฑndaki artฤฑล oranฤฑ yรผzde 13,01 oldu ve 5,69 TL olan kilogram fiyatฤฑ bu ay 6,43 TL olarak hesaplandฤฑ. Hesaplamada bu ay 18 sebze ve 7 meyve olmak รผzere toplamda
25 รผrรผn dikkate alฤฑndฤฑ. Hesaplama yapฤฑlฤฑrken -her zaman olduฤu gibi- pazarda yaygฤฑn bulunan mevsim รผrรผnleri esas alฤฑndฤฑ. Araลtฤฑrmada รผrรผnlerin tek tek aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yerine harcama sepetindeki meyve-sebze tรผketiminin toplam miktarฤฑndan hareket edildi.
Ekmek, pirinรง, un, makarna, bulgur, irmik gibi รผrรผnlerin bulunduฤu grupta ekmek fiyatฤฑ aynฤฑ kaldฤฑ. Makarna en fazla satฤฑlan รผrรผnler arasฤฑnda yer olmasฤฑna karลฤฑn raflarda yerini korudu ve fiyatฤฑ genelde aynฤฑ kaldฤฑ. Un fiyatฤฑ arttฤฑ, bu gruptaki diฤer รผrรผnlerin fiyatฤฑ deฤiลmedi.
Son grup iรงinde yer alan gฤฑda maddelerinden tereyaฤฤฑ zeytinyaฤฤฑ ve ayรงiรงek yaฤฤฑ fiyatฤฑ aynฤฑ kalฤฑrken margarin fiyatฤฑ arttฤฑ. Siyah ve yeลil zeytin ortalama fiyatฤฑ bu ay yine yรผkseldi. Yaฤlฤฑ tohum (ceviz, fฤฑndฤฑk, fฤฑstฤฑk, ayรงekirdeฤi vb.) รผrรผnlerinin fiyatฤฑ genelde artฤฑล gรถsterdi. Ihlamur fiyatฤฑ ile baharat (kimyon, nane, karabiber vb.) fiyatlarฤฑ da aynฤฑ kaldฤฑ, รงay fiyatฤฑ biraz arttฤฑ. ลeker fiyatฤฑnda da artฤฑล tespit edilirken tuz, bal, reรงel, pekmez ve salรงa fiyatฤฑ deฤiลmedi.”
