Tรผrkiye Ziraatรงฤฑlar Derneฤi (TZD) Genel Baลkan Hรผseyin Demirtaล, ekim ayฤฑnda tavuk eti fiyatฤฑnฤฑn yรผzde 64, ayรงiรงeฤi yaฤฤฑnฤฑn yรผzde 60.8, margarinin yรผzde 53.8, mercimeฤin yรผzde 41.8, sรผt ve yoฤurdun yรผzde 35, nohudun yรผzde 34.4, ekmeฤin yรผzde 26.4 zamlandฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayarak โBu tablo, รถnรผmรผzdeki dรถnemde de gฤฑda ve tarฤฑm รผrรผnlerinin bu oranda zamlanacaฤฤฑnฤฑ gรถstermekteโ dedi.
ฤฐthal รผrรผnle rekabet edemeyen รผreticilerin รผretimden รงekilmesinin hฤฑzlandฤฑฤฤฑnฤฑ, tarฤฑmsal nรผfusun yรผzde 7โye kadar dรผลtรผฤรผne dikkat รงeken Hรผseyin Demirtaล, Cumhuriyetโten ลehriban Kฤฑraรงโa รงiftรงinin sorunlarฤฑnฤฑ ve gฤฑda fiyatlarฤฑndaki fahiล zamlar hakkฤฑnda deฤerlendirmelerde bulundu.
Demirtaล, hangi รผrรผnlerde zam dalgasฤฑ beklediฤini ลรถyle aรงฤฑkladฤฑ:
โรlkemizde genel enflasyonun itici gรผcรผ โgฤฑda enflasyonuโdur. Enflasyonun geleceฤini tahmin etmek iรงin en saฤlam yรถntem ise รFE oranฤฑna (รretici Fiyatlarฤฑ Endeksi) bakmaktฤฑr. รรผnkรผ fiyatlar รผretim bazฤฑnda artฤฑyorsa, bu artฤฑล kฤฑsa bir sรผre sonra tรผketicilere de yansฤฑyacaktฤฑr. TรฤฐKโin aรงฤฑklamasฤฑna gรถre ekim ayฤฑnda TรFE yรผzde 2.39, Yฤฐ-รFE yรผzde 5.24 oranฤฑnda artmฤฑล; yurtiรงi รFE, Aralฤฑk 2020โye gรถre yรผzde 37.34, geรงen yฤฑlฤฑn ekim ayฤฑna kฤฑyasla yรผzde 46.31 artฤฑล gรถstermiลtir. Ekim ayฤฑ sonu itibarฤฑyla รFEโdeki 12 aylฤฑk ortalama artฤฑล yรผzde 36.2 olmuลtur. Aynฤฑ dรถnemde tavuk eti yรผzde 64, dana eti yรผzde 23, ayรงiรงeฤi yaฤฤฑ yรผzde 60.8, margarin yรผzde 53.8, yumurta yรผzde 49.3, mercimek yรผzde 41.8, zeytinyaฤฤฑ yรผzde 39.4, sรผt ve yoฤurt yรผzde 35, nohut yรผzde 34.4, ekmek yรผzde 26.4 oranฤฑnda artmฤฑลtฤฑr. Bu tablo, รถnรผmรผzdeki dรถnemde de gฤฑda ve tarฤฑm รผrรผnlerinin aลaฤฤฑ yukarฤฑ bu oranda bir artฤฑล olacaฤฤฑnฤฑ gรถstermekte. Bu yฤฑl รถzellikle hububat, bakliyat ve yaฤlฤฑk bitkiler alanฤฑnda kuraklฤฑฤa baฤlฤฑ rekolte dรผลรผลlerinin yanฤฑ sฤฑra hayvancฤฑlฤฑk ve sรผt รผretiminde yaลanan sorunlar gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda et, sรผt, ekmek, makarna, bitkisel yaฤ gibi temel gฤฑda maddelerinin zam dalgasฤฑnda baลฤฑ รงekeceklerini sรถyleyebiliriz.โ
Demirtaล, iktidarฤฑn tarฤฑm sektรถrรผndeki destekleriyle ilgili olarak da ลunlarฤฑ kaydetti:
โDesteklemede asฤฑl sorun, Tarฤฑm Yasasฤฑโnฤฑn รถngรถrdรผฤรผ asgari miktar olan GSMHโnin yรผzde biri oranฤฑnda desteฤin bu kanunun รงฤฑktฤฑฤฤฑ 2006 yฤฑlฤฑndan bu yana verilmemiล olmasฤฑdฤฑr. รrneฤin, 2021 yฤฑlฤฑ bรผtรงesinden ayrฤฑlmasฤฑ gereken miktar Tarฤฑm Yasasฤฑ uyarฤฑnca 43 milyar TL civarฤฑnda olmasฤฑ gerekirdi.
Ancak bรถyle olmamฤฑล; tarฤฑm destekleri, 2020โde olduฤu gibi 2021โde de 22 milyar lira olarak belirlenmiลtir. 2022 yฤฑlฤฑ merkezi yรถnetim bรผtรงesinde ise tarฤฑmsal destekleme รถdemeleri iรงin 25 milyar 834 milyon lira ayrฤฑlmฤฑลtฤฑr. Bu rakam, yasaya gรถre verilmesi zorunlu asgari miktarฤฑn yarฤฑsฤฑndan daha azdฤฑr. 2020โden bu yana tarฤฑmsal desteklemelerde 3 milyar lira artฤฑล olmuล, ancak salt 2021 yฤฑlฤฑnda mazota gelen zam, รงiftรงinin bรผtรงesinden 6 milyar TLโden fazlasฤฑnฤฑ gรถtรผrmรผลtรผr. Genel bรผtรงeyi artฤฑrmadan destekleme iรงinde kaynaklarฤฑ bir รผrรผnden diฤerine ya da bir girdiden diฤerine aktararak sorunu รงรถzmek mรผmkรผn deฤildir.โ
