Goldman Sachs‘a gรถre ฤฐsrail-Hamas savaลฤฑ, enerji fiyatlarฤฑndaki baskฤฑlar kontrol altฤฑna alฤฑnmadฤฑฤฤฑ takdirde Euro bรถlgesinde ekonomik bรผyรผme ve enflasyon รผzerinde รถnemli bir etki yaratabilir.
Europe Economics Analisti Katya Vashkinskaya รarลamba gรผnรผ yayฤฑnladฤฑฤฤฑ bir araลtฤฑrma notunda, devam eden รงatฤฑลmalarฤฑn Avrupa ekonomilerini daha dรผลรผk bรถlgesel ticaret, daha sฤฑkฤฑ finansal koลullar, daha yรผksek enerji fiyatlarฤฑ ve daha dรผลรผk tรผketici gรผveni yoluyla etkileyebileceฤini vurguladฤฑ.
Ekonomistler arasฤฑnda, ฤฐsrail Gazze’yi bombalamaya devam ederken ฤฐsrail ve Lรผbnan’ฤฑn karลฤฑlฤฑklฤฑ fรผze atฤฑลlarฤฑ yapmasฤฑ, bรผyรผk sivil kayฤฑplara ve derinleลen bir insani krize yol aรงarak รงatฤฑลmanฤฑn Orta Doฤu’ya sฤฑรงrayabileceฤine dair endiลeler artฤฑyor.
Gerilimler Orta Doฤu ile ticaretin azalmasฤฑ yoluyla Avrupa’nฤฑn ekonomik faaliyetlerini etkileyebilecek olsa da Vashkinskaya, Euro bรถlgesinin ฤฐsrail ve komลularฤฑna GSYH’nin yaklaลฤฑk %0,4’รผnรผ ihraรง ettiฤi, ฤฐngiltere’nin ise GSYH’nin %0,2’sinden daha azฤฑnฤฑ ihraรง ettiฤi dรผลรผnรผldรผฤรผnde kฤฑtanฤฑn maruz kaldฤฑฤฤฑ risklerin sฤฑnฤฑrlฤฑ olduฤunu vurguladฤฑ.
Goldman, daha sฤฑkฤฑ finansal koลullarฤฑn bรผyรผme รผzerinde baskฤฑ yaratabileceฤini ve hem Euro bรถlgesi hem de Birleลik Krallฤฑk’taki yรผksek faiz oranlarฤฑnฤฑn ekonomik faaliyet รผzerindeki mevcut baskฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrabileceฤini belirtti.
Vashkinskaya, gerginliklerin Avrupa ekonomisine yayฤฑlabileceฤi en รถnemli ve potansiyel olarak etkili yolun petrol ve gaz piyasalarฤฑ olduฤunu sรถyledi.ย Vashkinskaya “Mevcut รงatฤฑลmanฤฑn patlak vermesinden bu yana emtia piyasalarฤฑnda dalgalanma arttฤฑ; Brent ham petrolรผ ve Avrupa doฤal gaz fiyatlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla yaklaลฤฑk %9 ve %34 artฤฑลla zirve yaptฤฑ” dedi.
Goldman’ฤฑn emtia ekibi, petrol arz ลokunun ลiddetine baฤlฤฑ olarak petrol fiyatlarฤฑnฤฑn temel seviyenin %5 ila %20 รผzerine รงฤฑkabileceฤi bir dizi aลaฤฤฑ yรถnlรผ senaryoyu deฤerlendirdi.
Vashkinskaya, “%10’luk kalฤฑcฤฑ bir petrol fiyatฤฑ artฤฑลฤฑ genellikle Euro bรถlgesi reel GSYH’sini bir yฤฑl sonra yaklaลฤฑk %0,2 oranฤฑnda azaltฤฑr ve bu sรผre zarfฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑ neredeyse 0,3 puan artฤฑrฤฑr; benzer etkiler Birleลik Krallฤฑk’ta da gรถzlemlenmiลtir” dedi ve sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Ancak bu etkinin ortaya รงฤฑkabilmesi iรงin petrol fiyatlarฤฑnฤฑn sรผrekli olarak yรผksek seyretmesi gerekiyor ki Brent ham petrol fiyatฤฑnฤฑn Ekim sonunda neredeyse รงatฤฑลma รถncesi seviyelere geri dรถnmesiyle bu durum zaten sรถz konusu.”
Gaz fiyatlarฤฑndaki geliลmelerin daha ciddi bir sorun teลkil ettiฤini belirten Vashkinskaya, fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn ฤฐsrail gaz sahalarฤฑndan yapฤฑlan kรผresel LNG (sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤal gaz) ihracatฤฑndaki azalmadan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ ve mevcut gaz piyasasฤฑnฤฑn olumsuz arz ลoklarฤฑna daha az yanฤฑt verebildiฤini ifade etti.
Vashkinskaya, “Emtia ekibimizin tahminleri 102-200 EUR/MWh aralฤฑฤฤฑnda bir arz dรผลรผลรผ senaryosunun gerรงekleลmesi halinde Avrupa doฤal gaz fiyatlarฤฑnda bรผyรผk bir artฤฑลa iลaret etse de, bu tรผr risklerin gerรงekleลmesi halinde mevcut enerji maliyeti destek politikalarฤฑnฤฑn devam ettirilmesi ile bu sorunun krize dรถnรผลmeceฤini dรผลรผnรผyoruz” dedi.
ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Andrew Bailey Perลembe gรผnรผ CNBC’ye yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, รงatฤฑลmanฤฑn enerji piyasalarฤฑ รผzerindeki zincirleme etkilerinin merkez bankasฤฑnฤฑn enflasyonu dizginleme รงabalarฤฑ iรงin potansiyel bir risk oluลturduฤunu sรถyledi.
CNBC’den Joumanna Bercetche’ye konuลan Bailey, “ลu ana kadar enerji fiyatlarฤฑnda belirgin bir artฤฑล gรถrmediฤimizi sรถyleyebilirim ve bu tabii ki iyi bir ลey. Ancak bu bir risk. ฤฐleriye dรถnรผk bir risk olduฤu aรงฤฑk.” ifadelerini kullandฤฑ.
Hamas’ฤฑn 7 Ekim’de ฤฐsrail’e saldฤฑrฤฑ baลlatmasฤฑndan bu yana petrol fiyatlarฤฑ dalgalฤฑ bir seyir izliyor ve Dรผnya Bankasฤฑ Pazartesi gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ รผรง aylฤฑk gรผncellemede รงatฤฑลmanฤฑn tฤฑrmanmasฤฑ halinde ham petrol fiyatlarฤฑnฤฑn varil baลฤฑna 150 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Wall Street bankasฤฑna gรถre genel tรผketici gรผveni, yayฤฑlma etkileri iรงin son potansiyel kanalย ve Vashkinskaya, Rusya’nฤฑn Mart 2022’de Ukrayna’yฤฑ iลgal etmesinin ardฤฑndan Euro bรถlgesinde รถnemli bir bozulma yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Aynฤฑ etki tarihsel olarak ฤฐsrail ve Hamas arasฤฑndaki gerilimin arttฤฑฤฤฑ dรถnemlerde gรถzlemlenmedi ancak Goldman’ฤฑn haber bazlฤฑ รงatฤฑลma kaynaklฤฑ belirsizlik รถlรงรผmรผ Ekim ayฤฑnda rekor seviyelere ulaลtฤฑ.
