Teknoolji devi Google, günümüz dünyasında çevrimiçi bilgiye erişimin temel aracı haline gelerek dizüstü bilgisayarlardan akıllı telefonlara, hatta otomobillere kadar her alanda yer aldı. Ancak birçok devlet ve düzenleyici kurumlarla başı dertten kurtulmuyor.
ABD hükümeti, Google’ın devasa bu başarının adil olmayan yollarla sağlandığını öne sürdü. 2023 yılından itibaren iki federal yargıç ve bir jüri, şirketin arama motoru, çevrimiçi reklamcılık ve uygulama mağazası üzerinden yasadışı tekel oluşturduğuna karar verdi. Şirket, bu kararları temyiz etmek için harekete geçti.
Google’ın arama motorunda elde ettiği hakimiyet
Google, 2000’li yıllardan itibaren gerçekleştirdiği satın almalar ve ürün lansmanlarıyla YouTube, Chrome ve Android gibi platformlarla dijital ekosistemin merkezine yerleşti. Arama sonuçlarında bağlantı sayısına göre sıralama yapan algoritması, onu rakiplerinden ayırarak kısa sürede liderliğe taşıdı. Apple ile iPhone’da varsayılan arama motoru olmak için milyarlarca dolarlık anlaşmalar yaptı. Android cihazlara ise önceden yüklenmiş olarak geldi.
ABD Adalet Bakanlığı ve ülkedeki birçok eyalet, bu anlaşmaların rekabeti engellediğini öne sürdü. Yargıç Amit Mehta, geçen yıl verdiği kararda şirketin arama pazarında “tekelleştiğini” belirtti. ABD Adalet Bakanlığı (DOJ) şimdi, şirketin Chrome ve Android’i birbirinden ayırmasını istiyor.
Şirket ise, bu davaların geri adım atmak anlamına geleceğini savundu. Şirket, tarayıcı ayarlarında yılda bir kez değişiklik yapılabilmesini önerdi. Güvenlik, Ar-Ge yatırımları ve diğer işletmeler üzerindeki etkiler nedeniyle mevcut entegrasyonun korunması gerektiğini belirtti.
Reklamcılıkta Elde Ettiği Güçlü Pozisyon
Arama motorunun yaygınlığı sayesinde teknoloji devi şirket, reklamcılıkta da büyük gelir elde etti. 2025’in ilk çeyreğinde 66,9 milyar dolar gelir bildirdi. Şirket, markaların reklam satın almasını ve yayıncıların reklam alanı satmasını sağlayan bir teknoloji altyapısı kurdu. Ancak Nisan ayında Yargıç Leonie Brinkema, şirketin reklam sunucusu ile yayıncı borsasını birleştirerek “tekeli koruduğuna” hükmetti. DOJ, reklam işinin iki bölümünün satılmasını talep etti.
Yapay Zeka Rekabeti ve Etkileri
Öte yandan yapay zekanın yükselişi, Google‘ın temel iş alanlarını tehdit etmeye başladı. Pazar araştırmaları şirketi Gartner, geleneksel arama motorlarının 2026’ya kadar %25 düşeceğini öngördü. Apple’dan bir yetkili, Google sorgularının azaldığını ifade etti. OpenAI’nin ChatGPT’si ciddi bir rekabet unsuru haline gelirken, Google’ın Gemini adlı yapay zekasının kullanıcı büyüme oranı, rakibinin %10’u seviyesinde kaldı.
