Prof. Dr. Hakan Kara, โDiฤer รผlkeler kamu kaynaklarฤฑnฤฑ pandemide halkฤฑna destek iรงin kullanฤฑrken, biz dรถviz borcunu artฤฑrarak var olan kaynaฤฤฑ heba ettikโ dedi.
Uluslararasฤฑ Para Fonu’na (IMF) gรถre, Covid-19 salgฤฑnฤฑndan en รงok etkilenen รผlkeler ayฤฑn zamanda kamu borcu en รงok artan รผlkeler arasฤฑnda yer alฤฑyor. Tรผrkiye de 2020 yฤฑl ortasฤฑ itibarฤฑyla Estonya’dan sonra bir yฤฑl iรงinde kamu borรง stoku en รงok artan OECD รผlkesi konumunda.
Sรถzcรผ’den Mehtap รzcan Ertรผrk’e konuลan Merkez Bankasฤฑ eski baล ekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara bu olaฤanรผstรผ artฤฑลฤฑn kur artฤฑลฤฑ ve dรถvizli borรงlanmadan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtirken, โKamu kaynaklarฤฑ gerรงek ihtiyaรง sahiplerine deฤil dรถviz varlฤฑk tutanlara aktarฤฑldฤฑโ yorumunu yaptฤฑ.
Tรผrkiye’de 10 yฤฑl boyunca yatay seyreden genel yรถnetim borรง stoku beล yฤฑl iรงinde รผรง katฤฑna รงฤฑktฤฑ. 2020’de ise kamu borcunun milli gelire oranฤฑ 10 puan birden yรผkseldi.Kamu borรง stokunun gayri safi yurtiรงi hasฤฑlaya (GSYH) oranฤฑ yรผzde 42.6’ya ulaลฤฑrken, bu seviye son olarak 2009 yฤฑlฤฑnยญda gรถrรผlmรผลtรผ.. Geรงen yฤฑl nominal olarak toplam merkezi yรถnetim borcunun 485 milyar lira arttฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Kara, โMilli gelire oranla kabaca 10 puanlฤฑk artฤฑลa tekabรผl ediyor. Maalesef bu borรง pandemide ihtiyaรง sahiplerine destek verdiฤimiz iรงin artmadฤฑ. 4 puanฤฑ kur etkisinden 3 puanฤฑ da yabancฤฑ para cinsi ilave borรงlanmadan kaynaklandฤฑ. Yani bu on puanฤฑn yedisi dรถviz kurundaki artฤฑลtan geldi diyebilirizโ dedi.
โBu borcu pandemiye destekten รงok hesapsฤฑz bir portfรถy yรถnetim stratejisi nedeniyle artฤฑrdฤฑkโ diyen Kara, kamunun ลu anda hem yรผksek faiz hem de yรผksek kur farkฤฑ รถdediฤini sรถyledi. Kara, toplam borcun neredeyse รผรงte ikisinin kura duyarlฤฑ hale geldiฤine iลaret ederek ลรถyle devam etti: โBu nedenle dรถviz kurundaki artฤฑลlar artฤฑk kamu borรง yรผkรผnรผ hฤฑzlฤฑ bir ลekilde sฤฑรงratฤฑyor. Diฤer รผlkeler kamu kaynaklarฤฑnฤฑ pandemide halkฤฑna bolca destek vermek iรงin kullanฤฑrken, biz kendi elimizle dรถviz borcumuzu ve kuru artฤฑrarak var olan kaynaฤฤฑ bir anlamda heba etmiล olduk.โ
Kamunun borcunun yรผzde 57’si dรถviz
2018 sonlarฤฑndan itibaren kamunun dรถviz cinsi iรง borcu da artฤฑrฤฑldฤฑ. Merkezi yรถnetim borรง stoku Mart 2021 istatistiklerine gรถre, iรง borรง stokunun yรผzde 25’ini dรถviz ve altฤฑn cinsinden iรง borรงlanma oluลturuyor. Mart itibarฤฑyla dฤฑล borรง stoku 838.8 milyar TL (100.5 milyar dolar) olan merkezi yรถnetimin, iรง borรง stokunun da 281 milyar TL’lik (33.6 milyar dolar) tutarฤฑ dรถviz ve altฤฑn cinsi borรงlanmadan kaynaklandฤฑ. Dรถviz borcunun toplam borรง iรงindeki payฤฑ ise mart itibarฤฑyla yรผzde 57 oldu.
