Cumhuriyet yazarฤฑ รiฤdem Toker, AKP’ye yakฤฑn ลirketlerin davet usรปlรผ ile katฤฑldฤฑฤฤฑ Gayrettepe metro ihalesinin Hazine garantรถrlรผฤรผnde Euro รผzerinden gerรงekleลtiฤine dikkat รงekerek “Dolar bozdurma konusunun milliyetรงiliฤe tahvil edildiฤi o en ateลli gรผnlerde, bu รถlรงekteki bir ihalenin avro รผzerinden yapฤฑlmasฤฑnฤฑ sorgulayan pek olmadฤฑ” ifadesini kullandฤฑ. Euro’nun deฤeri arttฤฑkรงa yatฤฑrฤฑm bedelinin de yรผkseldiฤine dikkat รงeken Toker, proje iรงin “2017โde finansman aรงฤฑsฤฑndan zorluฤunun gelmemesi imkรขnsฤฑz” deฤerlendirmesinde bulundu.
รiฤdem Toker’in Cumhuriyet gazetesinde “Gayrettepe Metro Hattฤฑ sorularฤฑ” baลlฤฑฤฤฑyla yayฤฑmlanan (27 Aralฤฑk 2016) yazฤฑsฤฑ ลรถyle:
AKP iktidarฤฑnฤฑn hukuk devleti รงizgisinden uzaklaลma hฤฑzฤฑyla, altyapฤฑ proje teslimlerini รถne รงektirip hizmete aรงmasฤฑ arasฤฑnda doฤrusal bir iliลki oluลtu.
Demokrasiyi yรผksek sesle savunanlarฤฑn doldurulduฤu cezaevlerinde kapanan kapฤฑlar ile bรผyรผk kรถprรผ ve tรผnellerin aรงฤฑlฤฑล tรถrenleri aynฤฑ takvimde buluลuyor.
Tek adam rejimini anayasal zemine oturtacak โteklifโ gรถrรผลmeleri de bu tuhaf tarihsel รงizginin bir devamฤฑ.
AKPโnin hฤฑz telaลฤฑyla โbir an รถnce bitsinโ hฤฑrsฤฑ รถyle bir noktada ki, iล Komisyon รผyelerinin konuลma hakkฤฑnฤฑn kullandฤฑrtฤฑlmamasฤฑna kadar varฤฑyor.
Dรผn fiziki kavgalar tekrarlanmasฤฑn diye masalardan pet ลiลe ve cam bardaklarฤฑn toplandฤฑฤฤฑ dakikalarda, can รงekiลen parlamenter sistemin yรผrรผtme erki de Ilgaz Tรผneliโnin aรงฤฑlฤฑลฤฑndaydฤฑ. Baลbakan Binali Yฤฑldฤฑrฤฑm, -kullanฤฑm diline yerleลmeyeceฤi biline biline- resmi adฤฑnฤฑ 15 Temmuz ฤฐstiklal Tรผneli yaptฤฑklarฤฑ Ilgaz Tรผneliโni hem anlattฤฑ, hem aรงtฤฑ. Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan da cismani varlฤฑฤฤฑyla deฤilse bile, video konferansla katฤฑlarak hitap etti.
***
Hukuk devletinden uzaklaลma hฤฑzฤฑnฤฑn, altyapฤฑ projelerinin hukuksal ve mali zeminini de karartmasฤฑnฤฑ hayretle karลฤฑlamฤฑyoruz. Ama o projeler bizim vergilerimizle yapฤฑldฤฑฤฤฑ iรงin bazฤฑ kayฤฑtlarฤฑ dรผลmek gรถrevimiz.
Mesela 25 Kasฤฑmโda sonuรงlanan Gayrettepe Metro Hattฤฑ ihalesi.
Toplam 66 km. uzunluฤundaki metro hattฤฑ Gayrettepe – 3 havalimanฤฑ yรถnรผnde yaklaลฤฑk 33 kilometre, 3. havalimanฤฑ- Halkalฤฑ yรถnรผnde ise 33 kilometre olarak planlanฤฑyor.
Proje bittiฤinde kent merkezi ile 3. havalimanฤฑ arasฤฑnda ulaลฤฑm metro hattฤฑ ile 30 dakika olacak. AKP iktidarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan, 3. havalimanฤฑ inลaatฤฑna yetiลtirilmesi gereken acil kฤฑsmฤฑ bu. Ulaลtฤฑrma Denizcilik ve Haberleลme Bakanฤฑ Ahmet Arslan, bu ihalenin yatฤฑrฤฑm bedelini 999 milyon 769 bin Avro diye aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. Ve bu rakamฤฑn hemen ardฤฑndan, 3.5 milyar TL diyerek, TL karลฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklama ihtiyacฤฑ duymuลtu. Dolar bozdurma konusunun milliyetรงiliฤe tahvil edildiฤi o en ateลli gรผnlerde, bu รถlรงekteki bir ihalenin Avro รผzerinden yapฤฑlmasฤฑnฤฑ sorgulayan pek olmadฤฑ. Niyeyse artฤฑk.
Kaldฤฑ ki Avro yรผkseldikรงe yatฤฑrฤฑm bedeli de yรผkselecek. (Bugรผn itibarฤฑyla 3 milyar 660 milyon TL mesela.)
Ve iki ลirkete aktarฤฑlacak olan bu kaynak, bu kez doฤrudan bรผtรงeden karลฤฑlanacak.
(Bakanlar Kuruluโnun 1 Eylรผl tarihli kararฤฑna gรถre Gayrettepe metrosunu Ulaลtฤฑrma Bakanlฤฑฤฤฑ รผstlenmiล durumda.)
O tarihteki haberlere bakarsak anahtar teslim yรถntemli yapฤฑm ihalesini, en dรผลรผk fiyatฤฑ veren Kolin-ลenbay ortaklฤฑฤฤฑ kazanmฤฑล. Kolin, Hazineโnin โborรง รผstlenimiโ adฤฑyla garantรถr olduฤu 3. havalimanฤฑnฤฑ yapan ฤฐGA A.ลโyi kuran beล meลhur ลirketten biri.
Bรถyle bakฤฑldฤฑฤฤฑnda da akla 2017โde finansman aรงฤฑsฤฑndan zorluฤunun gelmemesi imkรขnsฤฑz. Bu projelerin dรถviz kredisiyle yapฤฑldฤฑฤฤฑ hatฤฑrlanacak olursa Gayrettepe metro hattฤฑnฤฑn ihale sonucu ve finansmanฤฑ, 22.1 milyar TLโlik 3. havalimanฤฑ, ลirketlerin olasฤฑ nakit sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑna รงรถzรผm olarak tasarlanmฤฑล gibi gรถrรผnรผyor.
Diฤer yandan bir kulis bilgisi olarak aktaralฤฑm:
Aรงฤฑk yapฤฑlmayan bu ihalede firmalara doฤrudan davet gittiฤi, projenin รถnce -Baลbakan Yฤฑldฤฑrฤฑmโa yakฤฑn olduฤu belirtilen Bayburt Grup bรผnyesindeki ลenbay ลirketine verildiฤi, Kolinโin daha sonra ortak olarak katฤฑldฤฑฤฤฑ da belirtiliyor. ฤฐnลaat baลladฤฑฤฤฑnda, 3. havalimanฤฑ ortaklarฤฑndan bir baลka ลirketinin daha iลe โdahil edileceฤiโ de.
Gayrettepe metrosunun 2018 ลubatฤฑโna yetiลmemesi halinde ise onca aฤaca, flora fauna yoksunluฤuna, iลรงi รถlรผmรผne karลฤฑ atฤฑl kalma riskinin gรผndeme taลฤฑnabileceฤi bir tabloyla karลฤฑlaลabiliriz.
