HDP’nin kapatฤฑlmasฤฑ istemiyle Anayasa Mahkemesinde yeniden dava aรงan Yargฤฑtay Cumhuriyet Baลsavcฤฑsฤฑ ลahin, yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklamasฤฑnda, HDP’nin kapatฤฑlmasฤฑ talebiyle Anayasa Mahkemesine 17 Mart 2021’de dava aรงฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, mahkemece 31 Mart 2021’de iddianamenin iadesine karar verildiฤini hatฤฑrlattฤฑ.
ลahin, dosya kapsamฤฑnda sunulan delillerle, devletin รผlkesi ve milletiyle bรถlรผnmez bรผtรผnlรผฤรผne aykฤฑrฤฑ eylemlerin sฤฑralandฤฑฤฤฑnฤฑ, davalฤฑ partinin bu eylemlerin odaฤฤฑ haline geldiฤinin tereddรผde yer vermeyecek ลekilde iddianameye dercedildiฤini belirterek, “Ayrฤฑntฤฑlarฤฑna iddianamenin ‘giriล’ kฤฑsmฤฑnda aรงฤฑklandฤฑฤฤฑ รผzere iade sebeplerine katฤฑlmamakla birlikte dosyanฤฑn sรผrรผncemede kalmamasฤฑ iรงin eksiklik olarak belirtilen ancak iade sebepleri iรงinde gรถsterilmeyen birtakฤฑm hususlar da araลtฤฑrฤฑlarak iddianame yeniden tanzim edilmiลtir.” ifadelerini kullandฤฑ.
Demokrasinin olmazsa olmaz unsurlarฤฑndan olan siyasi partilerin faaliyetlerini, Anayasa ve kanun hรผkรผmleri รงerรงevesinde sรผrdรผrecekleri, Anayasa’da yer alan hak ve รถzgรผrlรผklerin hiรงbirini, devletin รผlkesi ve milletiyle bรถlรผnmez bรผtรผnlรผฤรผne halel getirmeyi amaรงlayan faaliyetler biรงiminde kullanamayacaklarฤฑnฤฑn Anayasa’nฤฑn 3, 4 ve 68/2-3. maddelerinde รถngรถrรผldรผฤรผnรผ vurgulayan Bekir ลahin, aรงฤฑklamasฤฑna ลรถyle devam etti:
“Siyasi partilerin kapatฤฑlmasฤฑ tedbiri tรผm ileri demokrasilerde uygulanmaktadฤฑr. Katฤฑlฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑn esas alฤฑndฤฑฤฤฑ her durumda gรถzetilmesi gereken en รถnemli husus, Anayasa’nฤฑn tanฤฑdฤฑฤฤฑ hak ve รถzgรผrlรผkleri yok edecek, tamamen ortadan kaldฤฑracak bir sisteme geรงit verilmemesidir. Devletin tekliฤi, รผlkenin bรผtรผnlรผฤรผ ile ulusun birliฤi Anayasa’nฤฑn temel ilkelerindendir. Siyasi partiler de diฤer kurum, organ ve kiลiler gibi bu temel ilkeler doฤrultusunda faaliyet gรถstermek zorundadฤฑr.
Halklarฤฑn Demokratik Partisi’nin eylemleri, devletin baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑna, รผlkesi ve milletiyle bรถlรผnmez bรผtรผnlรผฤรผne, insan haklarฤฑna aykฤฑrฤฑ bulunmuล ve davalฤฑ parti aynฤฑ zamanda hemen hemen tรผm organlarฤฑ, รผyeleri ve teลkilatlarฤฑ vasฤฑtasฤฑyla bu nitelikteki suรงlarฤฑ iลlemiล, iลlenmesini tahrik ve teลvik etmiลtir. Bu nitelikteki eylemler, kimi zaman davalฤฑ parti genel baลkanlarฤฑ da dahil olmak รผzere parti organlarฤฑnca kararlฤฑlฤฑk iรงinde, kimi zaman ise bu nitelikteki fiiller parti รผyelerince yoฤun bir ลekilde iลlenmiล ve bu durum deฤiลik kademelerdeki parti organlarฤฑnca aรงฤฑkรงa benimsenmiลtir. Bu itibarla, davalฤฑ partinin Anayasa’nฤฑn 68/4. maddesine aykฤฑrฤฑ eylemleri nedeniyle Anayasa’nฤฑn 69/6 ve 2820 sayฤฑlฤฑ Siyasi Partiler Yasasฤฑ’nฤฑn 101/1-b ve 103/2. maddeleri uyarฤฑnca temelli kapatฤฑlmasฤฑna karar verilmesini talep etmek zarureti doฤmuล ve Anayasa Mahkemesine kamu davasฤฑ aรงฤฑlmฤฑลtฤฑr.”
AK PARTฤฐ’DEN ฤฐLK AรIKLAMA
MYK toplantฤฑsฤฑ sonrasฤฑ AK Parti Sรถzcรผsรผ รmer รelik, Yargฤฑtay Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑ’nฤฑn HDP’nin kapatฤฑlmasฤฑ istemiyle yeniden dava aรงmasฤฑna iliลkin, “ฤฐddianame, Anayasa Mahkemesi tarafฤฑndan HDP ile ilgili eksiklerin tamamlanmasฤฑ iรงin iade edilmiลti. Zannediyorum o eksiklerin tamamlanmasฤฑyla tekrar baลlayan bir sรผreรง.” ifadelerini kullandฤฑ.
SรREร NASIL ฤฐลLEYECEK?
Yargฤฑtay Cumhuriyet Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑnca, bir siyasi partinin kapatฤฑlmasฤฑ istemiyle Anayasa Mahkemesinde aรงฤฑlan davalarda, “ceza davasฤฑ” prosedรผrรผ izleniyor.
Siyasi partilerin kapatฤฑlmasฤฑ, Yargฤฑtay Cumhuriyet Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn aรงacaฤฤฑ dava รผzerine Anayasa Mahkemesi tarafฤฑndan karara baฤlanฤฑyor. Anayasa Mahkemesi, temelli kapatma yerine, dava konusu fiillerin aฤฤฑrlฤฑฤฤฑna gรถre ilgili siyasi partinin devlet yardฤฑmฤฑndan kฤฑsmen veya tamamen yoksun bฤฑrakฤฑlmasฤฑna karar verebiliyor.
Yargฤฑtay Cumhuriyet Baลsavcฤฑsฤฑ tarafฤฑndan aรงฤฑlan dava รผzerine mahkeme, bir siyasi partinin Anayasa’nฤฑn 69. maddesinde sayฤฑlan hallerden รถtรผrรผ kapatฤฑlmasฤฑna veya dava konusu fiillerin aฤฤฑrlฤฑฤฤฑna gรถre devlet yardฤฑmฤฑndan kฤฑsmen ya da tamamen yoksun bฤฑrakฤฑlmasฤฑna, toplantฤฑya katฤฑlan รผyelerin รผรงte iki oy รงokluฤuyla yani 15 รผyenin 10’unun oyuyla karar verebiliyor.
Siyasi partilerin kapatฤฑlmasฤฑna iliลkin davalar, 5271 sayฤฑlฤฑ Ceza Muhakemesi Kanunu’nun davanฤฑn mahiyetine uygun hรผkรผmleri uygulanmak suretiyle dosya รผzerinden Genel Kurulca inceleniyor ve kesin karara baฤlanฤฑyor.
AYM BAลKANI RAPORTรR GรREVLENDฤฐRECEK
Bu aลamadan sonra Anayasa Mahkemesi Baลkanฤฑ Zรผhtรผ Arslan, raportรถr gรถrevlendirecek.
Baลkanฤฑn gรถrevlendirdiฤi raportรถr ilk inceleme raporunu hazฤฑrlayarak baลkanlฤฑฤa sunacak.
KABULรNE KARAR VERฤฐLMESฤฐ HALฤฐNDE ฤฐDDฤฐANAME HDP’YE GรNDERฤฐLEREK
Sonrasฤฑnda kabulรผne karar verilmesi halinde iddianame ve ekleri HDP’ye gรถnderilerek, usul ve esasa iliลkin savunmalarฤฑ alฤฑnacak.
HDP’nin yasal sรผre iรงinde รถn savunmasฤฑnฤฑ vermesi gerekiyor. Bu sรผrenin uzatฤฑlmasฤฑ iรงin yapฤฑlabilecek baลvuruyu Anayasa Mahkemesi karara baฤlayacak.
รn savunmanฤฑn ardฤฑndan Yargฤฑtay Cumhuriyet Baลsavcฤฑsฤฑ Bekir ลahin, esas hakkฤฑndaki gรถrรผลรผnรผ sunacak. Bu gรถrรผล HDP’ye gรถnderilecek. Daha sonra belirlenecek bir tarihte Baลsavcฤฑ ลahin sรถzlรผ aรงฤฑklama, HDP yetkilileri de sรถzlรผ savunma yapacak.
Bรผtรผn bu sรผrecin ardฤฑndan davaya iliลkin bilgi, belgeleri toplayacak raportรถr esas hakkฤฑndaki raporunu hazฤฑrlayacak. Bu iลlemler sรผrerken, gerek Yargฤฑtay Cumhuriyet Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑ gerekse davalฤฑ HDP ek delil veya yazฤฑlฤฑ ek savunma verebilecek.
Raporun Anayasa Mahkemesi รผyelerine daฤฤฑtฤฑlmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Baลkan Zรผhtรผ Arslan toplantฤฑ iรงin bir gรผn belirleyecek, รผyeler belirlenen gรผnde bir araya gelerek kapatma istemini esastan gรถrรผลmeye baลlayacak.
HDP hakkฤฑndaki kapatma davasฤฑnฤฑ 15 kiลiden oluลan Anayasa Mahkemesi heyeti karara baฤlayacak.
Siyasi parti kapatma davasฤฑ sonucunda verilen karar, Yargฤฑtay Cumhuriyet Baลsavcฤฑsฤฑ ile ilgili siyasi partiye tebliฤ edilecek ve Resmi Gazete’de yayฤฑmlanacak.
