YรK Baลkanฤฑ Saraรง, รretim Reform Paketi kapsamฤฑna alฤฑnan Yรผksekรถฤretim Kanunu ile emekli รถฤretim รผyelerinin, รผniversitelerin talebi รผzerine 75 yaลฤฑna kadar รงalฤฑลabileceฤini aรงฤฑkladฤฑ
Yรผksekรถฤretim Kurulu (YรK) Baลkanฤฑ Yekta Saraรง, รretim Reform Paketi kapsamฤฑna alฤฑnan Yรผksekรถฤretim Kanunu ile emekli รถฤretim รผyelerinin ilgili bรถlรผmรผn ihtiyacฤฑ ve รผniversitenin talebi รผzerine, 75 yaลฤฑna kadar รงalฤฑลabileceฤini belirterek, “Bu ลekilde รผlkemiz yรผksekรถฤretiminin รถฤretim รผyesi ihtiyacฤฑnฤฑn karลฤฑlanmasฤฑ yรถnรผnde de รถnemli bir adฤฑm atฤฑlmฤฑล olacak.” dedi.
Saraรง, YรK’te dรผzenlediฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda, รretim Reform Paketi kapsamฤฑna alฤฑnan Yรผksekรถฤretim Kanunu’na iliลkin maddelerle ilgili aรงฤฑklamalarda bulundu.
รretim Reform Paketi’nde Yรผksekรถฤretim Kanunu ile ilgili maddelerden birinin Kalite Kurulu olduฤunu bildiren Saraรง, yeni YรK olarak yรผksekรถฤretim sisteminin kรผresel rekabeti ve sรผrdรผrรผlebilirliฤi iรงin yetkilerini ilgili kurumlara devretme anlayฤฑลฤฑ iรงinde olduฤunu hatฤฑrlattฤฑ.
Bu kapsamda YรK bรผnyesinde 2015’te karar alma sรผreรงlerinde YรK’e baฤlฤฑ olmayan ama yasal mevzuat gereฤi YรK ile iliลkili Kalite Kurulu oluลturulduฤunu anlatan Saraรง, yeni yasal dรผzenleme ile dรผnyada rekabet edilen รผlkelerdeki kalite ajanslarฤฑ ile benzer yapฤฑda, idari ve mali aรงฤฑdan รถzerk bir yapฤฑya sahip Kalite Kurulu oluลturulacaฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
“YรK’รผn eฤitim รถฤretime dair kararlarฤฑn sonuรงlarฤฑnฤฑn deฤerlendirilmesi, bu kurul tarafฤฑndan yapฤฑlacak. Bu deฤiลiklik YรK’รผn รงฤฑktฤฑ kontrolรผ ve akreditasyona iliลkin yetkilerinin bu Kalite Kurulu’na devredilmesi sonucunu doฤuracak.” diyen Saraรง, Kalite Kurulu’nun YรK’รผn ve รAK’ฤฑn seรงeceฤi 6 รถฤretim รผyesi, MEB’in seรงeceฤi bir รถฤretim รผyesi, MYK, TรAK, TรBฤฐTAK, TรSEB, TOBB ile รถฤrenci temsilcisi de dahil 13 รผyeden oluลacaฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
“รniversiteler, birbirinin aynฤฑsฤฑ”
Saraรง, yรผksekรถฤretim kurumlarฤฑnฤฑn misyon farklฤฑlaลmasฤฑ ve ihtisaslaลmasฤฑna iliลkin yasa teklifine iliลkin de deฤerlendirmelerde bulundu. Mevcut kanunun รผniversitelerde farklฤฑlaลmaya yeterince imkan saฤlamadฤฑฤฤฑna iลaret eden Saraรง, รผniversitelerin genellikle birbirinin benzeri hatta aynฤฑsฤฑ olduฤunu sรถyledi.
Yeni yasal dรผzenleme ile YรK’e รผniversitelerin ihtisaslaลmasฤฑnฤฑ temin gรถrevinin de verileceฤini, ilgili bakanlฤฑklarla iล birliฤi ile yรผksekรถฤretim kurumlarฤฑnฤฑn ihtisaslaลmasฤฑnฤฑn saฤlanacaฤฤฑnฤฑ ve bu ลekilde rekabetin teลvik edileceฤini anlatan Saraรง, bunun รผlke hedeflerine ulaลmada รถnemli katkฤฑlar sunacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Misyon farklฤฑlaลmasฤฑ ve ihtisaslaลma sรผreรงlerinin deฤerlendirilmesinin, yasal dรผzenleme ile oluลturacak Kalite Kurulunca yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ bildiren Saraรง, bu alanda gerรงekleลtirilen รถn รงalฤฑลmalarda 20’yi aลkฤฑn รผniversitenin belirlendiฤini ve bu รผniversitelerin ikinci bir elemeye daha tabi tutulacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Danฤฑลma Kurulu geliyor
Saraรง, “รผniversiteli iลsizler” ile รผlkenin ihtiyaรง duyduฤu alanlardaki iล gรผcรผ yetersizliฤinin, รผlkenin yakฤฑn dรถnemde รถnรผndeki en รถnemli รงรถzรผmlenmesi gereken รถncelikli konularฤฑn arasฤฑnda yer alacaฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizdi. Bu kapsamda, mezun-istihdam iliลkisinin รผlkenin kรผresel rekabeti aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผk รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑna dikkati รงeken Saraรง, bunun iรงin de รผniversitelerin kontenjan planlamalarฤฑnฤฑn ilgili bakanlฤฑklar ve รถzel sektรถrle birlikte yapฤฑlmasฤฑ gerektiฤini ifade etti. Yeni dรผzenleme kapsamฤฑnda Yรผksekรถฤretim Eฤitim Programlarฤฑ Danฤฑลma Kurulu’nun oluลturulacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan Saraรง, kurul ile YรK’รผn kontenjan planlamasฤฑ diฤer paydaลlarฤฑn da gรถrรผลรผ alฤฑnarak daha rasyonel ve katฤฑlฤฑmcฤฑ bir ลekilde yapฤฑlabileceฤini vurguladฤฑ.
Meslek Yรผksekokullarฤฑ Koordinasyon Kurulu
Tรผrkiye’de beceri odaklฤฑ insan kaynaฤฤฑna รงok daha fazla ihtiyaรง olmasฤฑna raฤmen bu ihtiyacฤฑ karลฤฑlayacak meslek yรผksekokullarฤฑnฤฑn ve bu okullardaki programlarฤฑn izlenmesi ve geliลtirilmesine bugรผne kadar yeterince odaklanฤฑlmadฤฑฤฤฑna deฤinen Saraรง, yeni yasal dรผzenleme ile “Meslek Yรผksekokullarฤฑ Koordinasyon Kurulu”nun kurulacaฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Yekta Saraรง, kurulda, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlฤฑฤฤฑ, MEB, TOBB’un yanฤฑ sฤฑra dฤฑล paydaลlar ve iล dรผnyasฤฑnฤฑn da yer alacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Meslek yรผksekokullarฤฑ OSB’lerde aรงฤฑlacak
Meslek yรผksekokullarฤฑnda yetiลen insan kaynaฤฤฑ profilinin daha fazla sanayi ve iล dรผnyasฤฑ odaklฤฑ olmasฤฑna karลฤฑn bu okullarฤฑn iล dรผnyasฤฑ ile iliลkilerinin zayฤฑf olduฤunun altฤฑnฤฑ รงizen Saraรง, yasal dรผzenleme ile meslek yรผksekokullarฤฑnฤฑn organize sanayi bรถlgelerinde (OSB) aรงฤฑlmasฤฑnฤฑn teลvik edileceฤini dile getirdi. Saraรง, OSB’lerde aรงฤฑlacak meslek yรผksekokullarฤฑnฤฑn okuttuฤu รถฤrenci sayฤฑlarฤฑ dikkate alฤฑnarak, devlet tarafฤฑndan destekleneceฤini de bildirdi.
ฤฐล yeri odaklฤฑ eฤitim teลvik edilecek
Yekta Saraรง, รผniversitelerin รถzellikle fen ve mรผhendislik bilimlerinde รถฤrenim gรถren รถฤrencilerin mezuniyetleri sonrasฤฑnda bรผyรผk รงoฤunluฤunun sanayide รงalฤฑลma eฤiliminde olduฤunu, ancak bu รถฤrencilere eฤitimleri sรผrecinde beceri odaklฤฑ yetkinliklerin yeterince kazandฤฑrฤฑlmadฤฑฤฤฑndan, mezuniyetleri sonrasฤฑnda istihdam sรผreรงlerinde gรผรงlรผkler yaลandฤฑฤฤฑna dikkati รงekti.
YรK Baลkanฤฑ Saraรง, “Bu yasal dรผzenlemeyle fen ve mรผhendislik programlarฤฑnda bir yarฤฑyฤฑl sรผresince iล yerinde eฤitim yapmasฤฑ teลvik edilecek. Bu ลekilde beceri yetkinliฤi yรผksek mezunlar iล dรผnyasฤฑna kazandฤฑrฤฑlacak, aynฤฑ zamanda da รผniversitelerin iล dรผnyasฤฑ ile iล birlikleri geliลtirilebilecek. Bu รถฤrenciler, maddi aรงฤฑdan desteklenecek.” bilgilerini verdi.
ฤฐล yerinde eฤitim iรงin ฤฐลsizlik Sigortasฤฑ Fonu’ndan YรK hesabฤฑna รถdenek yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ ve ilgili รผniversitelere kaynak aktarฤฑlacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Saraรง, uygulamalฤฑ eฤitimler sรผresince รถฤrencilere asgari รผcretin net tutarฤฑnฤฑn yรผzde 35’i รผcret olarak รถdeneceฤini aรงฤฑkladฤฑ.
BAP projelerinde gรถrevlendirilecek รถฤrenciler bursiyer olabilecek
Saraรง, mevcut yasa ve yรถnetmelik dahilinde Bilimsel Araลtฤฑrma Projelerinin (BAP) bรผtรงelerinin ancak bina, cihaz ve sarf malzemelerine harcanฤฑrken, kรผresel rekabet aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผk รถnem taลฤฑyan insan kaynaฤฤฑna รถdeme yapฤฑlamadฤฑฤฤฑnฤฑ anlattฤฑ. Saraรง, “Yeni yasal dรผzenleme ile Bilimsel Araลtฤฑrma Projelerinde gรถrev alacak tezli yรผksek lisans ve doktora รถฤrencilerine burs verilebilecek. Bu ลekilde hem araลtฤฑrmacฤฑ insan kaynaฤฤฑ kapasitemiz artฤฑrฤฑlacak, hem de bilimsel araลtฤฑrma รผretim kapasitemiz artฤฑrฤฑlacak.” deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
Emekli รถฤretim รผyeleri
Yekta Saraรง, รถฤretim รผyesi ihtiyacฤฑnฤฑn sadece yeni kurulan รผniversitelerde deฤil, รถzellikle รถncelikli alanlarda tรผm รผniversitelerde de bulunduฤunu belirterek, “Bu yasal dรผzenleme ile emekli รถฤretim รผyelerinin ilgili bรถlรผmรผn ihtiyacฤฑ ve รผniversitenin talebi รผzerine, 75 yaลฤฑna kadar รงalฤฑลabilmesi mรผmkรผn olabilecektir. Bu ลekilde รผlkemiz yรผksekรถฤretiminin รถฤretim รผyesi ihtiyacฤฑnฤฑn karลฤฑlanmasฤฑ yรถnรผnde de รถnemli bir adฤฑm atฤฑlmฤฑล olacaktฤฑr.” dedi.
Mevcut dรผzenlemede, bu imkanฤฑn sadece 2006’dan sonra kurulan 41 devlet รผniversitesi iรงin sรถz konusu olabildiฤini hatฤฑrlatan Saraรง, yeni dรผzenleme ile รถncelikli alan ve ihtiyaรง kriteri ile bรผtรผn รผniversitelere imkan saฤlanacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Bir gazetecinin sorusu รผzerine, bu dรผzenlemenin KHK ile ihraรง edilen akademisyenlerin yerini doldurma gibi bir durumun sรถz konusu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, konunun bu baฤlamdan รงฤฑkartฤฑlmasฤฑ gerektiฤini dile getiren Saraรง, insan รถmrรผnรผn uzadฤฑฤฤฑnฤฑ, ileri yaลlarda da performansฤฑn devam ettiฤini, 75 yaล konusunun uzun yฤฑllardan beri รผzerinde รงalฤฑลtฤฑklarฤฑ bir konu olduฤunu sรถyledi.
Vakฤฑf รผniversitelerinde, รถฤretim รผyelerinin 90 yaลฤฑna kadar รงalฤฑลabildiฤine iลaret eden Saraรง, sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Geliลmiล bรผyรผk รผniversitelerde duayen hocalarฤฑmฤฑz var. Bunlara, belli yaลa gelince ‘seni kapฤฑ dฤฑลฤฑna koyduk’ deniliyor. O da vakฤฑf รผniversitesine gidiyor ya da evine dรถnรผyor. รnemli sayฤฑda da hoca ‘ben ya kendi รผniversitemde kalayฤฑm ya da ayrฤฑlayฤฑm’ diyor. Ama bunlar nitelikli beyinler. Bizim bu nitelikli beyinleri kaybetmememiz lazฤฑm.”
Saraรง, bu dรผzenleme ile baลka sosyal hadiseler arasฤฑnda iliลki kurmaya รงalฤฑลฤฑlmamasฤฑ gerektiฤine dikkati รงekerek, bu dรผzenlemeye iliลkin 2,5 yฤฑl รถnce kurgulamalara baลladฤฑklarฤฑnฤฑ ifade etti.
Teknoloji Transfer Ofisi
Yekta Saraรง, bilginin รผretimi, teknolojiye dรถnรผลรผmรผ ve teknolojinin ticarileลmesinin รถnemine deฤinerek, “Bu yasal dรผzenleme ile รผniversitelerimiz, sermaye ลirketi statรผsรผnde teknoloji transfer ลirketi kurabilecekler, bu ลekilde รผniversitelerimizin baลta sanayi olmak รผzere iล dรผnyasฤฑ ile iล birliฤi geliลtirme sรผrecine รถnemli katkฤฑ saฤlayacak. Bu da รถzellikle devlet รผniversitelerimizi daha rekabetรงi duruma getirecektir.” diye konuลtu.
รcretli araลtฤฑrma izni
Saraรง, dรผnyada geliลmiล ve hฤฑzlฤฑ geliลmekte olan รผlkelerde 6. yฤฑldan sonra proje tabanlฤฑ araลtฤฑrma izni (sabbatical) kullanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, bu sรผreรงte akademisyenin maaลฤฑ devam ederken, รผniversitenin izni ile proje amaรงlฤฑ yurt iรงi veya yurt dฤฑลฤฑnda รผniversite veya araลtฤฑrma merkezlerinde faaliyette bulunabilmesine imkan saฤlandฤฑฤฤฑnฤฑ anlattฤฑ.
YรK Baลkanฤฑ Saraรง, “Bu yasal dรผzenleme ile sabbatical sรผreci รผniversitelerimizde de uygulanacak. Bu da yรผksekรถฤretim kurumlarฤฑmฤฑzฤฑn araลtฤฑrma kapasitesini ve ayrฤฑca da ulusal ve uluslararasฤฑ iล birliklerini de artฤฑracaktฤฑr.” dedi.
Doktora sonrasฤฑ araลtฤฑrmacฤฑ istihdamฤฑ
Dรผnyada geliลmiล ve hฤฑzlฤฑ geliลmekte olan รผlkelerde, doktora eฤitimi sonrasฤฑnda, doktora sonrasฤฑ araลtฤฑrmacฤฑ (v) olarak รงalฤฑลmasฤฑna yรถnelik olarak araลtฤฑrma sรผreรงleri odaklฤฑ esnek kariyer geliลtirme profilleri bulunduฤunu aktaran Saraรง, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bu yasal dรผzenleme ile post-doc uygulama sรผreci รผlkemiz รผniversitelerinde de uygulanabilecek. Bu ลekilde yรผksekรถฤretim kurumlarฤฑmฤฑzฤฑn araลtฤฑrma kapasitesini artฤฑrฤฑlacak ve ayrฤฑca รผlkemizin รถncelikli hedefleri arasฤฑnda yer alan daha fazla doktoralฤฑ insan kaynaฤฤฑ geliลtirilmesi mรผmkรผn olabilecektir. Doktorasฤฑnฤฑ tamamlayanlar iรงin 3 yฤฑla kadar, รผniversitelerde yeni bir istihdam imkanฤฑ sunulmuล olacak.”
Yekta Saraรง, yeni mevzuat ile yรผksekรถฤretimde diฤer pek รงok รถrnek alฤฑnan รผlkelerde olduฤu gibi yรผksekรถฤretimin de daha rekabetรงi kaliteyi merkeze oturtan bir anlayฤฑลฤฑn kurumsallaลacaฤฤฑna dikkati รงekerek, “Bu nedenle bu geliลmeyi yรผksekรถฤretimde sessiz devrim olarak nitelendiriyoruz.” dedi.
