Hollandalฤฑ lider, Tรผrkiye’nin izlediฤi politikalara yรถnelik daha sert tepki verilmesi gerektiฤini savunarak, Avrupa Birliฤi’nin (AB) tam รผyelik mรผzakerelerini durdurmasฤฑnฤฑ istedi.
Hristiyan Birliฤi lideri Segers, รผlkenin en รงok satan gazetesi De Telegraaf’a verdiฤi demeรงte, “Tรผrkiye’yi savunmak iรงin kendilerini sorumlu hissetmediklerini” sรถyledi.
Suriye’deki รงatฤฑลmalarฤฑn baลladฤฑฤฤฑ dรถnemde, NATO mรผttefiki Tรผrkiye’yi desteklemek iรงin Hollanda’nฤฑn Patriot fรผzeleri gรถnderildiฤini anฤฑmsatan Segers’e gรถre, artฤฑk bรถlgede durum deฤiลti.
Tรผrkiye’nin bรถlgesinde saldฤฑrgan taraf haline geldiฤini ve Suriye’nin kuzeyinde yรผrรผtรผlen Afrin harekatฤฑ ile “sฤฑnฤฑrฤฑ aลtฤฑฤฤฑnฤฑ” savunan Segers, bu tutumu kฤฑnadฤฑฤฤฑnฤฑ da belirtti.
Hollandalฤฑ lider, Tรผrkiye’ye yรถnelik, farklฤฑ รผlkelerden olasฤฑ bir saldฤฑrฤฑ durumunda, NATO’nun 5. maddesi uyarฤฑnca yeniden bir yardฤฑm talebi gelirse, buna olumsuz yanฤฑt verilmesini istedi.
Segers, “Eฤer gelecekte Tรผrkiye, yeni bir gรถrev kuvveti gรถnderilmesini isterse, buna ‘hayฤฑr’ demeliyiz” dedi ve NATO’da Tรผrkiye’ye yรถnelik “de facto B” adฤฑnฤฑ verdiฤi faklฤฑ bir ortaklฤฑk sรผrdรผrรผlmesini savundu.
NATO anlaลmasฤฑnฤฑn 5. maddesine gรถre, herhangi bir รผye รผlkeye dฤฑลarฤฑdan gelen saldฤฑrฤฑ bรผtรผn ittifaka yapฤฑlmฤฑล sayฤฑlฤฑyor.
Tรผrkiye kรถkenli seรงmenlere de ‘kutlama’ tepkisi
Rusya ile sฤฑnฤฑrฤฑ olan Tรผrkiye ve Baltฤฑk cumhuriyetlerinin NATO iรงinde daha fazla destek gรถrdรผฤรผne iลaret eden CU lideri, uzun sรผreli savunma anlaลmalarฤฑ nedeniyle Ankara’nฤฑn ittifak dฤฑลฤฑnda bฤฑrakฤฑlamayacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Hollandalฤฑ lider, Tรผrkiye – AB รผyelik mรผzakerelerine de son verilmesi รงaฤrฤฑsฤฑ yaptฤฑ.
Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn politikalarฤฑna daha sert tepki verilmesini de isteyen Segers, 24 Haziran seรงimlerinden sonra Hollanda hรผkรผmetinin Ankara’yฤฑ kutlamasฤฑnฤฑ da eleลtirdi. CU liderine gรถre bu seรงimle, “รผlkede รถzgรผrlรผฤรผn kaybedilmesi bir adฤฑm daha yaklaลtฤฑ.”
Hollandalฤฑ lider, รผlkesindeki Tรผrkiye kรถkenli seรงmenlerin Pazar gecesi yaptฤฑฤฤฑ kutlamalara da tepki gรถsterdi.
ฤฐkinci veya รผรงรผncรผ kuลak Tรผrkiye kรถkenlilerin, รผlkelerinin neresi olduฤuna karar vermeleri gerektiฤini savunan Segers’e gรถre, seรงmenler, Hollanda’daki hukuk kurallarฤฑ yerine Tรผrkiye’deki baskฤฑcฤฑ uygulamalarฤฑ tercih etti.
Hollandalฤฑ lidere gรถre, bu yaลananlar uyum politikalarฤฑnฤฑn iลlemediฤinin de bir gรถstergesi.
Gert – Jan Segers, Hollanda hรผkรผmetinin, “AB ile Tรผrkiye arasฤฑnda imzalanan mรผlteci anlaลmasฤฑnฤฑn iptal edilmesi korkusu” nedeniyle Tรผrkiye’ye karลฤฑ yeterince tepki vermekten kaรงฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ da dile getirdi.
‘5. madde ile ilgili sรถzleri biraz duygusallฤฑkla sรถylenmiล’
Hollanda’daki hรผkรผmet ortaฤฤฑ Hฤฑrisiyan Birliฤi (CU) lideri Gert – Jan Segers’in Tรผrkiye ile ilgili aรงฤฑklamalarฤฑ, Lahey’de geniล yankฤฑ uyandฤฑrdฤฑ.
Hollanda meclisindeki siyasi partilerin neredeyse tamamฤฑ, Tรผrkiye’nin Erdoฤan liderliฤinde giderek daha totaliter bir rejime kaydฤฑฤฤฑ yรถnรผndeki eleลtirisine katฤฑlฤฑyor.
Ancak Segers’in Tรผrkiye’nin NATO iรงinde farklฤฑ bir statรผye sahip olmasฤฑ ve “ittifakฤฑn 5. maddesinin Tรผrkiye lehine iลletilmemesi” รถnerisi destek bulmadฤฑ.
Hรผkรผmet ortaฤฤฑ Liberal Saฤ Parti (VVD) senatรถrรผ ve eski general Frank van Kappen’e gรถre bu “tehlikeli” bir รถneri. รรผnkรผ, 5. madde, ittifakฤฑn temelini oluลturuyor.
VVD milletvekili ve meclis dฤฑลiลleri komisyonu รผyesi Han ten Broeke, Segers’in kaygฤฑlarฤฑnฤฑ anladฤฑฤฤฑnฤฑ ve paylaลtฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Ancak 5. madde ile ilgili sรถzleri biraz duygusallฤฑkla sรถylenmiล” diyor.
ฤฐktidar partisi milletvekiline gรถre, 5. madde ile ilgili tartฤฑลma ittifakฤฑn รงรถzรผlmesine neden olur. Tรผrkiye’nin NATO รผyeliฤinden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ ya da B tipi รผyelik seรงeceฤi de ลu anda mรผmkรผn gรถrรผnmรผyor.
Ten Broeke, bunun Tรผrkiye’nin Suriye ve Irak’taki operasyonlarฤฑ, Rusya ve รin’le yakฤฑnlaลmasฤฑ gibi rahatsฤฑzlฤฑk veren konular nedeniyle ittifak iรงinde sert bir dille uyarฤฑlmasฤฑnฤฑ savunuyor.
‘5. maddeyi devre dฤฑลฤฑ bฤฑrakmak kendi ayaฤฤฑmฤฑza sฤฑkmak demek‘
Hรผkรผmet ortaklarฤฑndan Demokratlar 66 (D66) milletvekili Sjoerd Sjoerdsma, Segers’in aรงฤฑklamalarฤฑna katฤฑlฤฑyor. NATO’nun deฤerleri olan bir topluluk olduฤuna iลaret eden Sjoerdsma, Ankara’nฤฑn bu aharsฤฑzlฤฑฤฤฑ dikkate almasฤฑ gerektiฤi gรถrรผลรผnde.
Tรผrkiye’nin hak ve รถzgรผrlรผklerin ihlali ve dile getirilen diฤer kaygฤฑlar konusunda ittifak รผyeleri tarafฤฑndan kฤฑnanmasฤฑnฤฑ isteyen iktidar partisi รผyesi, “Ancak 5. maddenin devre dฤฑลฤฑ bฤฑrakฤฑlmasฤฑ, NATO’nun daฤฤฑlmasฤฑna neden olabilir. O zaman da kendi ayaฤฤฑmฤฑza sฤฑkmฤฑล oluruz” diye konuลuyor.
ฤฐลรงi Partili eski Dฤฑล Ticaret Bakanฤฑ Lillianne Ploumen’e gรถre ise, eleลtiriler haklฤฑ ama 5. madde รถnerisi dรผลรผnรผlmeden alฤฑnmฤฑล bir karar. Bunun ittifakฤฑn bรผtรผnlรผฤรผne zarar vereceฤini savunan Ploumen, bu tรผr aรงฤฑklamalarฤฑn Tรผrkiye’de hapsedilen gazeteci ve parlamenterlere hiรงbir katkฤฑ saฤlamayacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor.
VVD’li eski Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Uri Rosenthal da, Segers’in รถnerisinin ciddiye alฤฑnmasฤฑnฤฑn zor olduฤu gรถrรผลรผnde. Rosenthal’a gรถre, Tรผrkiye her zaman NATO’nun asli รผyesi ve ittifakฤฑn gรผney kanadฤฑ Tรผrkiye’siz olmaz.
Ana muhalefetteki aลฤฑrฤฑ saฤcฤฑ รzgรผrlรผk Partisi (PVV) lideri Geert Wilders, Tรผrkiye’nin hem NATO’dan รงฤฑkarฤฑlmasฤฑnฤฑ hem de AB ile mรผzakereler son verilmesini savunuyor. O nedenle Segers’in aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ destekliyor. Ancak aลฤฑrฤฑ saฤcฤฑ lidere gรถre bu sรถzler yeterli deฤil, hรผkรผmetin somut adฤฑmlar atmasฤฑ gerekiyor. BBC Tรผrkรงe
