HSBC, Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑโndan (TCMB) bu yฤฑl iรงin gevลeme olmayacaฤฤฑ yolundaki beklentileri korurken, 2025’te ise faiz indirimlerinin daha รถnden yรผklemeli ลekilde olmasฤฑnฤฑ beklediฤini aรงฤฑkladฤฑ.
HSBC, “Gevลeme dรถngรผsรผnรผn รถnรผmรผzdeki yฤฑl baลlamasฤฑnฤฑ ve politika faizinin 2025 sonunda yรผzde 30 olmasฤฑnฤฑ beklemeye devam ediyoruz” diyen HSBC, raporunda
“Eฤer politika yapฤฑcฤฑlar enflasyon beklentilerini hedefe daha yakฤฑn bir seviyeye sabitleme konusunda ciddilerse, reel faiz oranlarฤฑnฤฑ uzun bir sรผre yรผksek tutacak bir gevลeme hฤฑzฤฑ gรถrmeyi bekleriz” deฤerlendirmesini yapan HSBC, “Gevลeme dรถngรผsรผnรผn รถnรผmรผzdeki yฤฑl baลlamasฤฑnฤฑ ve politika faizinin 2025 sonunda yรผzde 30 olmasฤฑnฤฑ beklemeye devam ediyoruz” ifadelerin yer verdi.
Kurumun raporunda ลu ayrฤฑntฤฑlara yer verildi;
“Haziran 2023’ten bu yana uygulanan parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma ve diฤer istikrar tedbirleri Tรผrk ekonomisini รงok daha gรผรงlรผ bir zemine oturtmuลtur. Rekor seviyedeki enflasyon ve dฤฑล aรงฤฑk kademeli de olsa dรผzeliyor, yatฤฑrฤฑmcฤฑ duyarlฤฑlฤฑฤฤฑ yฤฑllardฤฑr olmadฤฑฤฤฑ kadar gรผรงlรผ, sermaye giriลleri gรผรงlendi ve Merkez Bankasฤฑ รถnemli miktarda rezerv biriktirdi.
Tahmin ufkumuz boyunca politika ortamฤฑnฤฑn ortodoks ve gรผvenilir kalmasฤฑnฤฑ bekliyoruz. Daha acil makro riskler ele alฤฑndฤฑkรงa, politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn dikkati muhtemelen Tรผrkiye ekonomisinin karลฤฑ karลฤฑya olduฤu arz yรถnlรผ zorluklarฤฑ ele almaya yรถnelecektir.
Kฤฑsa sรผre รถnce yayฤฑnlanan orta vadeli program, Ar-Ge’ye yatฤฑrฤฑm, ithalata baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑn azaltฤฑlmasฤฑ, iลgรผcรผ piyasasฤฑ ve eฤitim reformlarฤฑ, kamu sektรถrรผ yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn ve cari harcamalarฤฑn rasyonelleลtirilmesi, vergilendirmede adalet ve verimlilik, kayฤฑt dฤฑลฤฑlฤฑฤฤฑn azaltฤฑlmasฤฑ ve iล ve yatฤฑrฤฑm ortamฤฑnฤฑn iyileลtirilmesi gibi bir dizi odak alanฤฑ tanฤฑmlamaktadฤฑr.
Bu yฤฑlฤฑn son รงeyreฤinde daralma beklentisi
Kฤฑsa bir sรผre รถnce GSYH bรผyรผme tahminlerimizi dรผลรผrdรผk ve ekonominin hem bu yฤฑl hem de รถnรผmรผzdeki yฤฑl yรผzde 3 civarฤฑnda bรผyรผmesini, 3. ve 4. รงeyreklerde sฤฑฤ bir daralmanฤฑn ardฤฑndan 2025’te kademeli bir toparlanma bekliyoruz. Bu ayarlama hฤฑzฤฑnฤฑn kademeli dezenflasyona yol aรงmasฤฑ muhtemeldir ve merkez bankasฤฑna kฤฑyasla daha yรผksek bir enflasyon patikasฤฑ gรถrmeye devam ediyoruz; manลet oran 24 sonu ve 2025 sonu itibariyle yรผzde 45 ve yรผzde 28 olacaktฤฑr.
Gevลeme dรถngรผsรผnรผn รถnรผmรผzdeki yฤฑl baลlamasฤฑnฤฑ ve politika faizinin 2025 sonunda yรผzde 30 olmasฤฑnฤฑ beklemeye devam ediyoruz. Ancak ลimdi indirimlerin 2025’e daha fazla รถnden yรผklendiฤini gรถrรผyoruz. Dฤฑล dengeler fiyat dinamiklerinden daha fazla iyileลme gรถsterdi ve ลimdi cari aรงฤฑฤฤฑn bu yฤฑl ve gelecek yฤฑl GSYH’nin yรผzde 2’sinde veya altฤฑnda kaldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz, bu daha รถnce รถngรถrdรผฤรผmรผzden biraz daha dรผลรผk.
Riskler daha bรผyรผk bir aรงฤฑฤa doฤru yรถnelebilir
Son mali sonuรงlar da dรผลรผndรผฤรผmรผzden daha iyi oldu: bu yฤฑl daha kรผรงรผk bir manลet aรงฤฑk gรถrรผyoruz (GSYH’nin %5,7’sinden %5,0’ฤฑna). Gelecek yฤฑl iรงin aรงฤฑk tahminimizi deฤiลtirmeyerek GSYH’nin yรผzde 3,5’i olarak koruyoruz, ancak riskler daha bรผyรผk bir aรงฤฑฤa doฤru yรถnelebilir. Mayฤฑs-haziran aylarฤฑnda parรงa parรงa aรงฤฑklanan mali konsolidasyon paketi ihmal edilebilir boyutta kaldฤฑ ve orta vadeli program gelecek yฤฑl iรงin daha kรผรงรผk bir aรงฤฑk tahmini gรถsteriyor, รงรผnkรผ bรผyรผk รถlรงรผde depremle ilgili harcamalarฤฑn dรผลeceฤi tahmin ediliyor.
Eฤer politika yapฤฑcฤฑlar enflasyon beklentilerini hedefe daha yakฤฑn bir seviyeye sabitleme konusunda ciddilerse, reel faiz oranlarฤฑnฤฑ uzun bir sรผre yรผksek tutacak bir gevลeme hฤฑzฤฑ gรถrmeyi bekleriz. 2025’te daha iddialฤฑ bir mali konsolidasyon enflasyonla mรผcadeleye yardฤฑmcฤฑ olacaktฤฑr, ancak politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn sert bir iniลten kaรงฤฑnmak iรงin nispeten daha destekleyici bir duruล sergileme eฤiliminde olacaฤฤฑ gรถrรผลรผmรผzรผ koruyoruz.
Gรผรงlรผ sermaye giriลleri destekleyici olmaya devam edecek
Baz senaryomuz, politika ortamฤฑnฤฑn tahmin ufkumuz boyunca geleneksel ve รถngรถrรผlebilir kalacaฤฤฑnฤฑ varsaymaktadฤฑr. Bu yฤฑlฤฑn geri kalanฤฑnda ve 2025 yฤฑlฤฑnda Tรผrkiye ekonomisi iรงin yumuลak bir iniล รถngรถrmeye devam ediyoruz; bรผyรผme yรผzde 3 civarฤฑnda kalacak, enflasyon gelecek yฤฑlฤฑn sonunda %30’un altฤฑna dรผลecek ve รถdemeler dengesi dinamikleri, daha kรผรงรผk bir cari aรงฤฑk ve son yฤฑllara kฤฑyasla daha gรผรงlรผ sermaye giriลleri ile destekleyici olmaya devam edecektir.
Ancak bu nispeten yapฤฑcฤฑ baz senaryoda bile riskler devam etmektedir. Yรผkselen petrol fiyatlarฤฑ, kรผresel talepteki zayฤฑflฤฑk, jeopolitik gerilimler, risk iลtahฤฑndaki bozulma ve fon akฤฑลlarฤฑndaki tersine dรถnรผล, รถdemeler dengesi baskฤฑlarฤฑnฤฑn yenilenmesine yol aรงabilir ve bu da ekonomik faaliyet รผzerinde baskฤฑ yaratabilir. Enflasyon cephesinde de riskler var. Enflasyon ne kadar uzun sรผre yรผksek kalฤฑrsa, yerleลik hale gelme olasฤฑlฤฑฤฤฑ da o kadar yรผksek olacaktฤฑr. Finansal piyasa katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn %30 civarฤฑndaki beklentilerine kฤฑyasla hane halkฤฑ ve firmalarฤฑn bir yฤฑl sonraki enflasyon beklentilerinin sฤฑrasฤฑyla yรผzde 70 ve yรผzde 50 civarฤฑnda olduฤunu gรถsteren veriler, bunun bir dereceye kadar gerรงekleลtiฤine dair kanฤฑtlar sunmaktadฤฑr.
3. รงeyrek verileri karฤฑลฤฑk bir gรถrรผnรผm sergiliyor
Son veriler de ekonominin sert iniลten kaรงฤฑnacaฤฤฑna iลaret etmektedir. Ekonomi 2. รงeyrekte bir รถnceki รงeyreฤe gรถre yรผzde 0,1 oranฤฑnda bรผyรผyerek daralmadan kaรงฤฑnmฤฑลtฤฑr. Aynฤฑ zamanda, birinci รงeyrek 2024 bรผyรผmesi bir รถnceki รงeyreฤe gรถre yรผzde 2,4’ten yรผzde 1,4’e revize edilerek รถnemli รถlรงรผde aลaฤฤฑ รงekilmiลtir. Hanehalkฤฑ ve kamu harcamalarฤฑ 2. รงeyrekte bir รถnceki รงeyreฤe gรถre yavaลlamฤฑล, ancak sฤฑrasฤฑyla yรผzde 0,5 ve yรผzde 0,3 oranฤฑnda geniลleyerek pozitif bรถlgede kalmฤฑลtฤฑr. Sabit yatฤฑrฤฑmlar ve ihracat sฤฑrasฤฑyla yรผzde 4,1 (1. รงeyrekteki %+2,4’ten) ve yรผzde 3,9 (2. รงeyrekteki %+2,8’den) dรผลerek รถnemli รถlรงรผde daha kรถtรผ performans gรถsterdi. ฤฐthalat ise ilk รงeyrekteki %3,6’lฤฑk dรผลรผลรผn ardฤฑndan bir รถnceki รงeyreฤe gรถre yรผzde 0,6 artmฤฑลtฤฑr. 3. รงeyrek verileri ise karฤฑลฤฑk bir gรถrรผnรผm sergilemiลtir.
Bรผyรผme yฤฑllฤฑk bazda son derece negatif
Temmuz-aฤustos aylarฤฑnda ortalama imalat PMI deฤerleri 2. รงeyreฤe kฤฑyasla daha zayฤฑftฤฑ ve aynฤฑ durum kapasite kullanฤฑmฤฑ iรงin de geรงerliydi. Tรผketici ve iล dรผnyasฤฑ gรผveni de 3. รงeyrekte 2. รงeyreฤe kฤฑyasla daha zayฤฑftฤฑ. Hanehalkฤฑ enflasyon beklentileri de Temmuz-Aฤustos aylarฤฑnda kรถtรผleลmiลtir ve bu durum gรผven gรถstergeleri ile bir miktar iliลkili olabilir. Bu arada, kredi bรผyรผmesi Haziran sonunda dibe vurmuล gibi gรถrรผnรผrken, 3. รงeyrekte daha รงok kamu bankasฤฑ kredileri ve ticari kredilerden kaynaklanan sฤฑnฤฑrlฤฑ bir toparlanma gรถrรผlmรผลtรผr. Konut ve otomobil satฤฑลlarฤฑ da Temmuz ayฤฑnda hafif bir toparlanma gรถstermiล olsa da, sonuncusundaki bรผyรผme yฤฑllฤฑk bazda son derece negatif olmaya devam etmektedir.
