ABD ile ฤฐran arasฤฑnda saฤlanan geรงici barฤฑล anlaลmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan, kรผresel enerji arzฤฑnฤฑn kalbi konumundaki Hรผrmรผz Boฤazฤฑ petrol sevkiyatฤฑ ve bรถlgedeki petrol รผretiminin eski normlarฤฑna dรถnmesinin aylar sรผrebileceฤi aรงฤฑklandฤฑ.
Dรผnyanฤฑn รถnde gelen yatฤฑrฤฑm bankalarฤฑ tarafฤฑndan hazฤฑrlanan analizlerde, kรผresel petrol arzฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk beลte birinin geรงtiฤi Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nda, รงatฤฑลma dรถneminde yaลanan aksaklฤฑklarฤฑn tamamen giderilmesinin lojistik ve gรผvenlik gerekรงeleriyle zaman alacaฤฤฑ vurgulandฤฑ.
Bรถlgedeki gerilimin azalmasฤฑyla birlikte Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ perลembe gรผnรผ 77,16 dolar seviyelerine kadar gerilese de uzmanlar arz aรงฤฑฤฤฑnฤฑn bir sรผre daha masada kalabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunuyor. ฤฐran รงatฤฑลmalarฤฑ sรผrecinde nisan ayฤฑnda son dรถrt yฤฑlฤฑn zirvesini gรถrerek 126 dolara kadar tฤฑrmanan petrol fiyatlarฤฑ, saฤlanan mutabakatฤฑn ardฤฑndan arz daralmasฤฑ endiลelerinin hafiflemesiyle haftalฤฑk bazda aลaฤฤฑ yรถnlรผ bir grafik sergiliyor.
Uluslararasฤฑ bankalardan normalleลme sรผrecine iliลkin kritik tahminler
Kรผresel finans devleri, Washington ve Tahran yรถnetimlerinin รงatฤฑลmalarฤฑ sonlandฤฑran ve Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑ yeniden ticari gemiล geรงiลlerine aรงmayฤฑ hedefleyen mutabakat zaptฤฑnฤฑ imzalamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan ardฤฑ ardฤฑna raporlar yayฤฑmladฤฑ.
ABD merkezli yatฤฑrฤฑm bankasฤฑ Goldman Sachs, Orta Doฤu Kรถrfezi’nden yapฤฑlan ihracatฤฑn temmuz ayฤฑ sonuna kadar savaล รถncesi seviyelere yaklaลmasฤฑnฤฑ, ham petrol รผretiminin ise ancak ekim ayฤฑna kadar tamamen toparlanmasฤฑnฤฑ beklediฤini paylaลtฤฑ.
Bankanฤฑn yayฤฑmladฤฑฤฤฑ raporda, tanker arzฤฑnฤฑn ihracat รผzerinde kesin bir engel teลkil etmediฤi, fakat gemi sahiplerinin gรผvenlik endiลeleri nedeniyle temkinli davranmasฤฑnฤฑn sevkiyat hฤฑzฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlayabileceฤi kaydedildi. Raporda ayrฤฑca, armatรถrlerin riskten kaรงฤฑnma eฤilimlerinin yanฤฑ sฤฑra ฤฐran’ฤฑn รถnรผmรผzdeki 60 gรผnlรผk nรผkleer anlaลma mรผzakerelerindeki jeopolitik hedeflerinin de sevkiyat akฤฑลฤฑ รผzerinde belirleyici bir baskฤฑ unsuru oluลturabileceฤi ifade edildi.
Fransฤฑz bankasฤฑ BNP Paribas ise yayฤฑmladฤฑฤฤฑ analizde, en iyimser senaryoda dahi Hรผrmรผz Boฤazฤฑ petrol sevkiyatฤฑ rotasฤฑndaki akฤฑลฤฑn normale dรถnmesinin birkaรง ay sรผreceฤini belirtti.
Banka analistleri, piyasada tam istikrarฤฑn saฤlanmasฤฑ iรงin รผreticilerin รงatฤฑลma dรถneminde รผretimi durdurulan gรผnlรผk yaklaลฤฑk 12 milyon varillik kapasiteyi yeniden devreye sokmasฤฑ gerektiฤinin altฤฑnฤฑ รงizdi. Lojistik zorluklara dikkat รงeken bir diฤer kurum olan Bank of America da bรถlgedeki deniz mayฤฑnlarฤฑnฤฑn temizlenmesinin gรผnler deฤil, aylar alabileceฤini aktardฤฑ. Banka, bu jeopolitik ve teknik engeller sebebiyle kรผresel petrol piyasalarฤฑnda oluลacak arz aรงฤฑฤฤฑnฤฑn 2026 yฤฑlฤฑnฤฑn dรถrdรผncรผ รงeyreฤine kadar devam edebileceฤi รถngรถrรผsรผnรผ paylaลtฤฑ.
Enerji piyasalarฤฑnda gelecek beklentileri ve fiyat dinamikleri
Geรงici barฤฑล kararฤฑ sonrasฤฑnda petrol fiyatlarฤฑnda yaลanan hฤฑzlฤฑ dรผลรผล, kรผresel piyasalarda bir rahatlama dalgasฤฑ yaratsa da uzmanlar kalฤฑcฤฑ yapฤฑsal risklere iลaret ediyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ petrol sevkiyatฤฑ sรผrecinin ne kadar hฤฑzlฤฑ devreye alฤฑnabileceฤini ve Kรถrfez รผreticilerinin kapalฤฑ tutulan kuyularฤฑ ne รถlรงรผde hasarsฤฑz ลekilde aรงabileceฤini yakฤฑndan takip ediyor.
Petrol ihraรง eden รผlkelerin รผretim altyapฤฑsฤฑnda uzun sรผreli kesintiler nedeniyle oluลabilecek teknik dezenformasyonlar, arzฤฑn piyasaya sรผrรผlme hฤฑzฤฑnฤฑ doฤrudan etkileyecektir. Analistler, Suudi Arabistan ve Birleลik Arap Emirlikleri gibi yรผksek atฤฑl kapasiteye sahip รผlkelerin รผretime daha hฤฑzlฤฑ geri dรถnebileceฤini, ancak yaptฤฑrฤฑmlar ve altyapฤฑ yetersizlikleri nedeniyle ฤฐran ile Irak’ฤฑn toparlanma sรผrecinde daha bรผyรผk operasyonel engellerle karลฤฑlaลabileceฤini deฤerlendiriyor.
รnรผmรผzdeki 60 gรผnlรผk diplomasi trafiฤi ve bรถlgedeki askeri unsurlarฤฑn lojistik hamleleri, enerji piyasalarฤฑndaki fiyat oynaklฤฑฤฤฑnฤฑn seviyesini belirleyecek en resmi kriter olarak kabul ediliyor.
