ฤฐรงeride sรผrekli artan maliyetler, dฤฑลarฤฑda da ham madde tedariฤi, sevkiyat ve lojistikte yaลanan sorunlarla boฤuลan ihracatรงฤฑyฤฑ, ลimdi de Euro-dolar paritesi kaynaklฤฑ yeni kayฤฑplar bekliyor.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre euro, son iki aydฤฑr dolar karลฤฑsฤฑnda belirgin dรผลรผล bir dรผลรผล yaลฤฑyor. Rusyaโnฤฑn Polonya ve Bulgaristanโa gaz akฤฑลฤฑnฤฑ kesmesinin ardฤฑndan Euro/dolar paritesi, bugรผn 1,0483โe inerek Mart 2017 sonrasฤฑ en dรผลรผk seviyesine geriledi.
Bu da, รถzellikle Avrupa pazarฤฑ aฤฤฑrlฤฑklฤฑ ilerleyen, ihracatฤฑnฤฑn bรผyรผk bรถlรผmรผnรผ Euro cinsinden yapan otomotiv ve hazฤฑr giyim gibi sektรถrlerde Euro-dolar paritesi kaynaklฤฑ bรผyรผk kayฤฑplar oluลturmaya baลladฤฑ.
Sozcu.com.trโye konuลan Uludaฤ Otomotiv Endรผstrisi ฤฐhracatรงฤฑlarฤฑ Birliฤi (OฤฐB) Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Baran รelik, โEuroโnun dolar karลฤฑsฤฑnda deฤer kaybetmesi ihracatฤฑnฤฑn bรผyรผk bรถlรผmรผnรผ Euro cinsinden yapan otomotiv ihracatฤฑmฤฑza olumsuz yansฤฑyor. ฤฐhracat rakamlarฤฑ dolar olarak aรงฤฑklandฤฑฤฤฑ iรงin dolar cinsinden ihracatฤฑmฤฑz parite nedeniyle dรผลรผyorโ dedi.
รelik, โYฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde parite kaynaklฤฑ ihracat kaybฤฑmฤฑz 500 milyon dolar olmuลtuโ diye konuลtu.
รelik, bu kaybฤฑ ลu ลekilde aรงฤฑkladฤฑ:
โYฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde otomotiv ihracatฤฑ yรผzde 3 gerileyerek 7.5 milyar dolar olarak gerรงekleลti. Euro/Dolar paritesi geรงen yฤฑl ile aynฤฑ seyretseydi otomotiv ihracatฤฑmฤฑz bu dรถnemde yรผzde 3 artacak ve 8 milyar dolar olarak gerรงekleลecekti.โ
รelik, โNitekim Euro cinsinden otomotiv ihracatฤฑmฤฑz yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde yรผzde 4 artฤฑล gรถsterdi. Nisan ayฤฑnda da parite dรผลรผk seyrettiฤi iรงin ihracat kaybฤฑmฤฑz devam ediyorโ diye konuลtu.
รte yandan, sozcu.com.trโye bilgi veren otomotiv sektรถrรผ temsilcileri, yฤฑlฤฑn ilk dรถrt ayฤฑnda parite kaynaklฤฑ toplam kaybฤฑn 700 milyon dolarฤฑ aลmasฤฑnฤฑ beklediklerini kaydetti.
ฤฐstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri ฤฐhracatรงฤฑlarฤฑ Birliฤi (ฤฐKMฤฐB) Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Adil Pelister ise, sozcu.com.trโye yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, Euro-dolar paritesinin dolar lehine deฤiลiyor olmasฤฑnฤฑn ihracatรงฤฑlar iรงin ithalat-ihracat makasฤฑnda sฤฑkฤฑntฤฑlara yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Pelister, โKimya sektรถrรผ ham madde bakฤฑmฤฑndan yรผzde 70 dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑ bir sektรถr. รretim girdisi olarak kullanฤฑlan ham maddenin dolar olarak ithal edilmesi sonrasฤฑ ihracatฤฑnฤฑn Euro ile yapฤฑlmasฤฑyla aradaki kur farkฤฑ ihracatรงฤฑya maalesef olumsuz olarak yansฤฑyorโ ifadelerine yer verdi.
ฤฐstanbul Hazฤฑr Giyim ve Konfeksiyon ฤฐhracatรงฤฑlarฤฑ Birliฤi (ฤฐHKฤฐB) Baลkanฤฑ Mustafa Gรผltepe ise, sektรถrรผn ihracatฤฑnฤฑn yรผzde 70โinin Avrupaโya yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, Euroโnun dolar karลฤฑsฤฑnda iki aydฤฑr kayฤฑp yaลamasฤฑnฤฑn ihracatรงฤฑyฤฑ dezavantajlฤฑ duruma getirdiฤini anlattฤฑ.
Gรผltepe, โAlฤฑmlarฤฑmฤฑzฤฑn รงoฤunu dolarla yapฤฑp, Euro ya da pound ile satฤฑyoruz. Maliyetlerimizdeki artฤฑล sonrasฤฑ fiyatlar artmฤฑล oluyor ama bunu aynฤฑ ลekilde yansฤฑtma ลansฤฑmฤฑz yok. Aradaki makas da ihracatta kayฤฑp yaลamamฤฑza yol aรงฤฑyorโ dedi.
โGirdilerde devam eden artฤฑลlar sonrasฤฑ bir de paritenin bรถyle olmasฤฑ bรผyรผk bir dezavantajโ diyen Gรผltepe, โFiyat konusunda bรผyรผk bir problemimiz var. Fiyat farkฤฑ istiyoruz ama mรผลteri fiyatฤฑ deฤiลtirmek istemiyor. Mecbur bir ลekilde ya kรขr marjฤฑndan gidiyor ya da kรขrsฤฑz รงalฤฑลmayฤฑ gรถze alฤฑyorsun. Bรถyle bir dรถnemdeyizโ dedi ve parite etkisiyle kรขr marjฤฑnda yรผzde 5 erime olduฤu bilgisini verdi.
Gรผltepe ayrฤฑca, Rusya-Ukrayna savaลฤฑnฤฑn hazฤฑr giyim ihracatฤฑnda yarattฤฑฤฤฑ olumsuzluklarฤฑ yeni yeni gรถrmeye baลladฤฑklarฤฑnฤฑ, yaลanan kaybฤฑn hazirandan sonra daha belirgin bir hale geleceฤine iลaret etti.
โSavaลฤฑn etkisi, gelebilecek sipariลlerle birlikte yavaล yavaล hissedilmeye baลladฤฑโ diyen Gรผltepe, โHam madde, iplik taraf daha dรผลรผk kapasiteyle รงalฤฑลฤฑyor. Bunun bize yansฤฑmasฤฑ iki ay sonra olur. Haziran ayฤฑndan sonra savaลฤฑn net olumsuz etkileri olacak gibi duruyorโ diye konuลtu.
Rusyaโya ihracatฤฑn yรผzde 40 oranฤฑnda dรผลtรผฤรผnรผ, Ukrayna pazarฤฑndaki kaybฤฑn ise รงok daha derin olduฤunu aktaran Gรผltepe, yurt iรงinde ihracatรงฤฑyฤฑ ilgilendiren son kararlara da deฤinerek ลรถyle devam etti:
โTรผrk Parasฤฑnฤฑn Korunmasฤฑ ile ilgili son รงฤฑkan dรผzenlemeden sonra firmalarฤฑn yaลadฤฑฤฤฑ en bรผyรผk problem dรถviz รงeki verememek oldu. O zaman sรถzleลmelerin ve faturalarฤฑn da TL kesilmesi lazฤฑm. Bu haliyle bรผyรผk bir karฤฑลฤฑklฤฑฤa yol aรงฤฑyor. Bir de ihracat gelirlerinin yรผzde 40โฤฑnฤฑn Merkez Bankasฤฑโna gitmesi kararฤฑ var. Firmalar bu oranฤฑn yรผzde 25โten 40โa รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ konusunda da oldukรงa rahatsฤฑz.โ
