Tรผrkiye ฤฐhracatรงฤฑlar Meclisi’nin (TฤฐM) ฤฐhracatรงฤฑ Eฤilim Araลtฤฑrmasฤฑ’na katฤฑlan firmalarฤฑn yรผzde 77,2’si bu yฤฑl ihracatlarฤฑnฤฑn 2017’ye kฤฑyasla artacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผrken, bu oran son 5 yฤฑlฤฑn zirvesinde gerรงekleลti.
TฤฐM tarafฤฑndan, 394 firmanฤฑn 2017’nin son รงeyreฤine yรถnelik gerรงekleลmeleri ile 2018’in ilk รงeyreฤinden beklentilerini iรงeren “ฤฐhracatรงฤฑ Eฤilim Araลtฤฑrmasฤฑ”nฤฑn sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ.
Anket sonuรงlarฤฑna gรถre, firmalarฤฑn yรผzde 63,3’รผ geรงen yฤฑl daha รถnce yapmadฤฑฤฤฑ รผlkelere ihracat gerรงekleลtirirken yarฤฑdan fazlasฤฑ birden fazla yeni pazara girdi.
Firmalarฤฑn รผรงte birinden fazlasฤฑ 2018’de istihdam sayฤฑlarฤฑnda artฤฑลa kesin gรถzรผyle bakฤฑyor. Otomotiv sektรถrรผ AB pazarฤฑnda yakaladฤฑฤฤฑ baลarฤฑyฤฑ Amerika kฤฑtasฤฑna taลฤฑmayฤฑ planlarken, gฤฑdaya dayalฤฑ sektรถrler de Asya ve Uzak Doฤu’yu radarฤฑna aldฤฑ.
ฤฐhracatรงฤฑlar yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde, bรผyรผmenin yรผzde 3,7, dolar/TL’nin 3,87 ve avro/TL’nin ise yรผzde 4,73 dรผzeyinde gerรงekleลeceฤi รถngรถrรผsรผnde bulundu. Bu yฤฑlฤฑn tamamฤฑnda ise bรผyรผmenin yรผzde 6,2 olacaฤฤฑ tahmin edildi.
“ฤฐhraรง pazarlarฤฑnฤฑ รงeลitlendirme รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz meyvelerini veriyor”
Aรงฤฑklamada gรถrรผลlerine yer verilen TฤฐM Baลkanฤฑ Mehmet Bรผyรผkekลi, araลtฤฑrmaya katฤฑlan firmalarฤฑn yรผzde 77,2’sinin bu yฤฑl ihracatlarฤฑnฤฑn 2017’ye kฤฑyasla artacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrdรผฤรผnรผ belirterek, bunun neredeyse her 4 firmadan 3’รผne denk geldiฤini kaydetti.
ฤฐhracatรงฤฑ Eฤilim Araลtฤฑrmasฤฑnฤฑ 2013’ten bu yana yรผrรผttรผklerine iลaret eden Bรผyรผkekลi, ihracat artฤฑลฤฑ bekleyen firmalarฤฑn oranฤฑnฤฑn hiรงbir araลtฤฑrmada bu denli yรผksek olmadฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Bรผyรผkekลi, geรงen yฤฑlฤฑn son รงeyreฤi iรงin gerรงekleลtirdikleri araลtฤฑrmada, son รงeyrekte artฤฑล bekleyenlerin oranฤฑnฤฑn yรผzde 49’da kaldฤฑฤฤฑnฤฑ anฤฑmsatarak, “Yฤฑl baลฤฑnda gerรงekleลtirdiฤimiz toplantฤฑda, ‘2018’de sadece yฤฑl genelinde deฤil, aylar bazฤฑnda da rekorlar kฤฑrฤฑlacak, artฤฑลlar kalฤฑcฤฑ ve sรผrekli olacak’ diye belirtmiลtik. Ocak ayฤฑnda aรงฤฑkladฤฑฤฤฑmฤฑz yรผzde 16,3’lรผk artฤฑล bu zincirin ilk halkasฤฑ. ลubat ayฤฑnda daha yรผksek oranda bir artฤฑล gelebilir.” ifadelerini kullandฤฑ.
Baลarฤฑlฤฑ geรงen 2017’nin ardฤฑndan, bu yฤฑl da firmalarฤฑn hedef pazarlarda รงeลitlenmeye gideceฤini aktaran Bรผyรผkekลi, ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“Bazฤฑ sektรถrlerimiz, artฤฑk baลarฤฑlฤฑ olduklarฤฑ pazarlarda derinleลmenin yanฤฑnda, yeni pazarlara da aรงฤฑlฤฑyor. Otomotiv sektรถrรผmรผz AB pazarฤฑnda yakaladฤฑฤฤฑ baลarฤฑyฤฑ Amerika kฤฑtasฤฑna taลฤฑmaya kararlฤฑ, รงelik sektรถrรผmรผz ABD’ye gรถzรผnรผ dikti. Gฤฑdaya dayalฤฑ sektรถrlerimiz ise Orta Doฤu ve Rusya’nฤฑn ardฤฑndan Asya รผlkelerini, Uzak Doฤu’yu radarlarฤฑna aldฤฑ. ฤฐhraรง pazarlarฤฑnฤฑ รงeลitlendirme รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz nihayet meyvelerini veriyor.
Tek bir pazara, tek bir รผlkeye, tek bir bรถlgeye baฤlฤฑ olmadan ihracat yapabilen firmalarฤฑmฤฑz sayesinde, ihracatฤฑmฤฑza sรผrekliliฤi daha kolay yakalayacaฤฤฑz. Bu hedefe ulaลabilmek iรงin ticaret heyetlerine ve Tรผrkiye Ticaret Merkezi (TTM) aรงฤฑlฤฑลlarฤฑna hฤฑz verdik. Geรงen yฤฑl 28 รผlkeye gittik. Bu yฤฑl en az 30 รผlkeye gitmeyi hedefliyoruz. Tahran, New York, Chicago ve Dubai’nin ardฤฑndan bu yฤฑl da TTM aรงฤฑlฤฑลlarฤฑmฤฑz olacak. Diฤer taraftan, ฤฐhracat Pusulasฤฑ etkinliฤimize son hฤฑz devam ediyoruz.”
“Bu yฤฑl enflasyonda tek haneye geรงeceฤimize inanฤฑyoruz”
Mehmet Bรผyรผkekลi, ihracatรงฤฑlarฤฑn 3’te 2’sinin 2017’de yeni pazarlara girdiฤini aktararak, firmalarฤฑn yรผzde 63,3’รผnรผn geรงen yฤฑl daha รถnce ihracat yapmadฤฑฤฤฑ รผlkelere dฤฑล satฤฑm gerรงekleลtirdiฤini, daha รถnceki dรถnemlerde bu oranฤฑn yรผzde 50’nin altฤฑnda kaldฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
ฤฐhracatรงฤฑlarฤฑn 2018’in 1. รงeyreฤinde ilk 5 hedef รผlkesinin, sฤฑrasฤฑyla ABD, Rusya, Almanya, Fransa ve ฤฐngiltere olduฤunu belirten Bรผyรผkekลi, “Rusya, iliลkilerin dรผzelmesi sonrasฤฑnda hedef รผlkeler arasฤฑnda sรผrekli olarak ilk รผรงte yer alฤฑyor. Rusya’ya ihracatฤฑmฤฑzdaki artฤฑล da bu durumu destekler nitelikte. Geรงen yฤฑl Rusya’ya ihracatฤฑmฤฑz yรผzde 58 arttฤฑ. ABD’ye ihracatฤฑmฤฑz da benzer ลekilde yรผzde 30 arttฤฑ. Bu trendin 2018’de de devam etmesini bekliyoruz.” ifadelerini kullandฤฑ.
Firmalarฤฑn kur, bรผyรผme ve enflasyon beklentilerine deฤinen Bรผyรผkekลi, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Geรงen yฤฑlฤฑn 9 ayฤฑnda yรผzde 7,4 bรผyรผdรผk. Bunun 1,45 puanฤฑ net dฤฑล ticaretten, 2,31 puanฤฑ ise yatฤฑrฤฑmlardan geldi. Bu yฤฑl ihracatฤฑmฤฑz, kรผresel ticaretteki olumlu geliลmelerden beslenerek hรผkรผmetimizin destekleriyle ataฤa kalkarken, bรผyรผme ve yatฤฑrฤฑmlara vereceฤimiz katkฤฑ inลallah daha yรผksek olacak. Yฤฑl sonu enflasyon beklentisi ise yรผzde 11,7 oldu. Bizim hesaplamalarฤฑmฤฑz bu oranฤฑn daha dรผลรผk olacaฤฤฑ yรถnรผnde. Bu yฤฑl enflasyonda tek haneye geรงeceฤimize inanฤฑyoruz.”
“En bรผyรผk problem hedef รผlkelerle yaลanan sorunlar”
TฤฐM Baลkanฤฑ Bรผyรผkekลi, araลtฤฑrmaya katฤฑlan firmalarฤฑn ihracatta karลฤฑlaลtฤฑklarฤฑ en bรผyรผk problemin hedef รผlkelerle yaลanan sorunlar olduฤunu vurgulayarak, firmalarฤฑn yรผzde 37,7’si bu sorunun ihracatlarฤฑnฤฑ etkilediฤini belirttiฤini bildirdi.
Bu sorunun ardฤฑndan yรผzde 37,4 ile ham madde ve ara malฤฑ fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn geldiฤini kaydeden Bรผyรผkekลi, “รzellikle petrol ve emtia fiyatlarฤฑnda son dรถnemde gรถzlenen artฤฑลlar bu sorunun ana sebebi olarak karลฤฑmฤฑza รงฤฑkฤฑyor.” ifadesini kullandฤฑ.
Bรผyรผkekลi, dรถviz kurlarฤฑnฤฑn firmalarฤฑn 2017’de en รงok karลฤฑlaลtฤฑklarฤฑ รผรงรผncรผ sorun olduฤunu aktararak, ลu gรถrรผลleri dile getirdi:
“Firmalarฤฑn รผรงte birinden fazlasฤฑ kurlardaki oynaklฤฑktan ลikayetรงi. Kurlarda yaลanan oynaklฤฑk da kar marjlarฤฑ รผzerinde ciddi bir baskฤฑ yaratฤฑyor. Firmalarฤฑmฤฑza her fฤฑrsatta kur riskinden korunmalarฤฑ gerektiฤini belirtiyoruz. Bununla birlikte firmalarฤฑn ihracatta sorunla karลฤฑlaลma oranฤฑ azaldฤฑ. Sorunlar listesinde รผst sฤฑrada yer alan maddelerle artฤฑk geรงmiลe gรถre daha az karลฤฑlaลฤฑyoruz. ฤฐlk sฤฑrada yer alan hedef รผlkelerle yaลanan sorunlar bir รถnceki dรถnemde ihracatรงฤฑlarฤฑmฤฑzฤฑn yรผzde 40’ฤฑnฤฑ etkilerken, ลimdi yรผzde 37’sini etkiliyor.
Aynฤฑ ลekilde dรถviz kurlarฤฑna iliลkin sorunlarla karลฤฑlaลma oranฤฑ da yรผzde 43’ten yรผzde 36’ya geriledi. Aรงฤฑkรงa gรถrรผyoruz ki hรผkรผmetimizce alฤฑnan tedbirler, yeni teลvikler, ilave destekler ve TฤฐM’in yรผrรผttรผฤรผ รงalฤฑลmalar bu alanda da meyvelerini veriyor. Bu vesileyle hรผkรผmetimize ihracata verdikleri รถnemden รถtรผrรผ teลekkรผr etmek istiyorum. ฤฐnanฤฑyorum ki bu alandaki iyileลme 2018’de daha da hฤฑzlanarak devam edecek.”
Mehmet Bรผyรผkekลi, araลtฤฑrmaya katฤฑlan firmalarฤฑn yรผzde 40’a yakฤฑnฤฑn 2018’in her รงeyreฤinde yeni istihdam yaratmayฤฑ planladฤฑฤฤฑna deฤinerek, “ฤฐลsizlik Ekim 2017 itibarฤฑya yรผzde 10,3 oldu ancak bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre รงalฤฑลan sayฤฑsฤฑ 1 milyon 378 bin kiลi arttฤฑ. Firmalarฤฑmฤฑzฤฑn verdikleri yanฤฑtlar istihdamฤฑn 2018’de daha fazla artacaฤฤฑnฤฑ, iลsizliฤin de tekrar tek haneli rakamlara dรผลeceฤini gรถsteriyor.” deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
