Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (TCMB) belirlediฤi politika faizi ile piyasa faizleri arasฤฑnda baฤ tamamen koptuฤu gibi โarka kapฤฑdan’ kredi faizlerini dรผลรผrmeye zorlayan dรผzenlemeler de ters etki yaratฤฑyor. TCMB, 10 Mart tarihinde bankalara gรถnderdiฤi yazฤฑ ile daha รถnce ticari krediler iรงin devreye aldฤฑฤฤฑ โรถrtรผlรผ faiz sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ’ ihtiyaรง kredileri iรงin de uygulamaya baลladฤฑ. Dรผzenlemeye gรถre, menkul kฤฑymet kapsamฤฑna girmeyecek en yรผksek aylฤฑk faizin yรผzde 1.37 (yฤฑllฤฑk yรผzde 18.56) seviyesinde olmasฤฑ gerektiฤi bildirildi.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre ancak bankalarฤฑ dรผลรผk faiz ile menkul kฤฑymet alฤฑmฤฑ arasฤฑnda seรงim yapmak zorunda bฤฑrakan bu dรผzenleme bir hafta iรงerisinde faizlerde son 21 yฤฑlda gรถrรผlmemiล bir sฤฑรงrama yarattฤฑ. ฤฐhtiyaรง kredisi faizlerinde artฤฑลa giden bankalar, รถzellikle deprem felaketi sonrasฤฑ artฤฑลa geรงen ihtiyaรง kredisi kullandฤฑrฤฑmฤฑnda da sert bir fren yapmฤฑล oldu. Bรถylece iktidar, ย seรงim รถncesi kredi dalgasฤฑ yaratmak isterken, artan enflasyonun yaratฤฑฤฤฑ alฤฑm gรผcรผ kaybฤฑyla ihtiyaรง kredisine yรถnelenlerin krediye eriลimini zorlaลtฤฑrmฤฑล oldu.
3.8 puan birden arttฤฑ
Merkez Bankasฤฑ verilerine gรถre, mart ayฤฑnฤฑn ilk haftasฤฑna, ihtiyaรง kredilerinin aฤฤฑrlฤฑklฤฑ ortalama faizi, temmuzda gรถrdรผฤรผ yรผzde 35.41 oranฤฑndaki son bir yฤฑlฤฑn zirvesinden yรผzde 25.47’e kadar gerilemiลti. 10 Mart ile biten haftada yรผzde 26.48 olan ortalama ihtiyaรง kredisi faizi TCMB’nin faize โรผst sฤฑnฤฑr’ getirmesi ile yeniden yรผkseliลe geรงti. ฤฐhtiyaรง kredisi faizleri 17 Mart haftasฤฑnda 3.8 puan artฤฑลla ortalama yรผzde 30.35’e yรผkseldi ve 2002 Nisan ayฤฑndan bu yana en hฤฑzlฤฑ tฤฑrmanฤฑลฤฑnฤฑ kaydetti. Bรถylece faizde mevcut seviye, TCMB’nin belirlediฤi yรผzde 18.56’lฤฑk รผst sฤฑnฤฑrฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 62 รผzerine รงฤฑkmฤฑล oldu. Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) haftalฤฑk verilerine gรถre, ihtiyaรง kredileri hacmi ise 17 Mart ile biten hafta 2 milyar 79 milyon TL artฤฑลla 795 milyar TL’ye รงฤฑktฤฑ.
Ticari kredi finansmanฤฑnฤฑ da kilitledi
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn yaptฤฑฤฤฑ dรผzenlemeye ย gรถre, tรผketici kredileri iรงin yรผzde 18.56 ile yรผzde 20.62 arasฤฑnda bileลik faiz uygulayan bankalarฤฑn, oluลturduklarฤฑ yeni kredinin yรผzde 20’si deฤerinde lira cinsinden devlet tahvili almasฤฑ gerekiyor. Bankalar krediler iรงin daha yรผksek bir faiz oranฤฑ uygularsa, almalarฤฑ gereken devlet tahvili miktarฤฑ yarattฤฑklarฤฑ kredinin yรผzde 90’ฤฑna eลit oluyor. Daha รถnce ticari kredi faizleri iรงin uygulanan sฤฑnฤฑr bankalarฤฑ ya ucuz faizle kredi vermeye ya da dรผลรผk faizle tahvil alฤฑp yine riski artฤฑrarak kredi vermek arasฤฑnda bir seรงim yapmaya zorlamฤฑลtฤฑ. Bilanรงolarฤฑnฤฑ riskle doldurmak istemeyen bankalar ticari kredilerde de frene basmฤฑลtฤฑ.
