Tรผrkiyeโnin dรถrt yฤฑldฤฑr onaylamadฤฑฤฤฑ Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑโnฤฑ yรผrรผrlรผฤe sokma kararฤฑnda Dรผnya Bankasฤฑ ile Fransa ve Almanyaโnฤฑn iklim projeleri iรงin Tรผrkiye’ye vermeyi taahhรผt ettiฤi 3 milyar dolarlฤฑk kredi paketi etkili oldu. T24’ten Eray Gรถrgรผlรผ’nรผn haberine gรถre, Fransaโnฤฑn Tรผrkiyeโye anlaลmayฤฑ onaylamasฤฑ karลฤฑlฤฑฤฤฑnda kredi paketi iรงin teminat verdiฤi, Cumhurbaลkanฤฑ ve AKP Genel Baลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤanโฤฑn da BM Genel Kuruluโndaki aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ bu geliลme รผzerine yaptฤฑฤฤฑ รถฤrenildi.
Dรถrt yฤฑldฤฑr yรผrรผrlรผฤe girmemiลti
Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan, 76. Birleลmiล Milletler Genel Kuruluโnda Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑโnฤฑ รถnรผmรผzdeki ay Meclis onayฤฑna sunmayฤฑ planladฤฑklarฤฑnฤฑ aรงฤฑklarken, Tรผrkiyeโnin eล zamanlฤฑ olarak iklim projeleri ile ilgili Dรผnya Bankasฤฑโnฤฑn yanฤฑ sฤฑra Fransa ve Almanya Kalkฤฑnma Bankalarฤฑ ile 3 milyar dolarlฤฑk kredi paketi รผzerinde anlaลma saฤlandฤฑฤฤฑ รถฤrenildi. Tรผrkiye, Birleลmiล Milletler ฤฐklim Deฤiลikliฤi รerรงeve Sรถzleลmesi (BMฤฐDรS) kapsamฤฑnda iklim deฤiลikliฤinin azaltฤฑlmasฤฑ ve finansmanฤฑ hakkฤฑnda 2015 yฤฑlฤฑnda imzalandฤฑktan sonra Mart 2021 itibarฤฑyla 191 รผye รผlkenin taraf olduฤu Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑโnฤฑ dรถrt yฤฑldฤฑr taraf olmuyordu. Tรผrkiyeโnin gerekรงesi, รerรงeve Sรถzleลme kapsamฤฑnda geliลmiล รผlkelerin yer aldฤฑฤฤฑ Ek-1 listesinden รงฤฑkartฤฑlarak, geliลmekte olan รผlkeler kategorisine alฤฑnmasฤฑ talebinin BM tarafฤฑndan kabul gรถrmemesiydi. Tรผrkiye, dรผnyanฤฑn bรผyรผk ekonomilerinin geliลmekte olan รผlkelere saฤlayacaฤฤฑ 100 milyar dolarlฤฑk Yeลil ฤฐklim Fonuโndan faydalanmak istiyor ancak Ek-1โde yer almasฤฑ buna engel oluyordu.
Ucuz kredi รผzerinde รงalฤฑลฤฑyoruz
TBMM ฤฐklim Komisyonu toplantฤฑlarฤฑnda da bu konu gรผndeme gelirken รevre ve ลehircilik Bakanlฤฑฤฤฑ bรผrokratlarฤฑ alternatif finansman modelleri รผzerine รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ dile getirmiลti. 7 Nisan 2021 tarihli toplantฤฑda โParis Anlaลmasฤฑโnฤฑ onaylamayalฤฑm demiyoruz ama mรผzakere ediyoruzโ ifadesini kullanan รevre ve ลehircilik Bakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet Emin Birpฤฑnar, Tรผrkiyeโnin Yeลil ฤฐklim Fonuโndan yararlanamayacaฤฤฑna dikkat รงekerek, ลunlarฤฑ sรถylemiลti: โDolayฤฑsฤฑyla, biz bunun dฤฑลฤฑnda Dรผnya Bankasฤฑ, Fransฤฑz ve Alman Kalkฤฑnma Bankalarฤฑyla 3 milyar dolarlฤฑk bir paket รผzerinde her yฤฑl -bunun belli bir kฤฑsmฤฑ hibe, belli bir kฤฑsmฤฑ ucuz kredi- รผzerinde รงalฤฑลฤฑyoruz. Bu metin tamamlanฤฑrsa Tรผrkiye -yani o 3 milyar dolar bizim gibi bir รผlke iรงin รงok ciddi bir para, kullanmak iรงin, yenilebilir enerji ve diฤer iklim dostu projelerle ilgili- bu baลarฤฑlฤฑrsa en azฤฑndan bir kazanฤฑm olur รผlke iรงin ve bundan sonra da biz elimiz daha rahat bir ลekilde siyasilere veya karar vericilere ya, bak finans kฤฑsmฤฑ รงรถzรผldรผ, bu mutlak emisyon meselemiz zaten Tรผrkiyeโnin yok รงรผnkรผ biz geliลmekte olan bir รผlke olarak bunu imzaladฤฑk, bรถyle bir zorunluluk gelmez diye neticede iรงeride de mรผzakere etmek zorundasฤฑnฤฑz Sayฤฑn Bakan. Yani sadece dฤฑลarฤฑda deฤil, iรงerideki mรผzakereler bazen dฤฑลarฤฑdakinden daha sert veya zorlu olabiliyor, onun iรงin sรถylรผyorum, neticede her Bakanlฤฑk, her kurum da kendi menfaatlerini dรผลรผnรผyor.โ
Bakanlฤฑk: Finansmanda sฤฑkฤฑntฤฑ รงekilmeyecek
รte yandan edinilen bilgiye gรถre รevre ve ลehircilik Bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑ ile ilgili Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑna sunduฤu raporlarda, โรlkemiz Ek-2โde olmadฤฑฤฤฑ iรงin finans verme yรผkรผmlรผlรผฤรผ olmamakla birlikte, Yeลil ฤฐklim Fonuโndan faydalanamayacaktฤฑr. Diฤer taraftan, Yeลil ฤฐklim Fonu dฤฑลฤฑnda, iklim finansmanฤฑ saฤlayan diฤer fonlar ve รงok taraflฤฑ bankalara eriลimde sฤฑkฤฑntฤฑ รงekmeyecek ve yeni oluลan uluslararasฤฑ emisyon piyasalarฤฑnda ticaret yapabilme imkanฤฑna kavuลacaktฤฑrโ ifadeleri kullanฤฑldฤฑ.
ฤฐklim-Der: ฤฐktidarฤฑn รถnceliฤi ucuz kredi
Tรผrkiyeโnin Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑnฤฑ onaylayacak olmasฤฑ ve iklim fonlarฤฑndan gelmesi beklenen kredi paketlerine iliลkin T24โรผn sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlayan ฤฐklim ve Enerji Uzmanฤฑ ve ฤฐklim-Der Baลkanฤฑ รnder Algedik ise ลunlarฤฑ sรถyledi:
โTรผrkiyeโnin iklim mรผzakerelerinin temel pozisyonu her zaman iรงin finansman ve teknolojiden faydalanmak ancak iklim deฤiลikliฤini yavaลlatacak durduracak hareketlerden kaรงฤฑnmaktฤฑ. Bu yรผzden de Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑ iรงin verdiฤi niyet beyanฤฑnda 1990โda 220 milyon ton olan emisyonlarฤฑ 2019โda 506 milyon tona รงฤฑkartmฤฑลken, 2030โda indirim olarak 929 milyon tonu hedef olarak verdi. Bu aslฤฑnda Tรผrkiye iklimi deฤiลtiren duble yollar, termik santraller, verimsiz inลaatlarฤฑ halka finansฤฑ ettirirken iklimle ilgili yapฤฑlmasฤฑ gerekenleri de dรผnyadan alacaฤฤฑ kredilerle finanse ettirmeye รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ anlamฤฑna geliyor. Dolayฤฑsฤฑyla Tรผrkiyeโde iktidarฤฑn ลu an motivasyonu emisyonlarฤฑ azaltmak ve iklim deฤiลikliฤini yavaลlatmak deฤil bilakis hฤฑzlandฤฑrmak. Bu para da bu hedefler รงerรงevesinde ucuz kredi olarak kullanฤฑlmak isteniyor. Zaten bu niyetini kurmuล olduklarฤฑ Meclisโteki ฤฐklim Komisyonuโnda aรงฤฑkรงa ifade ettiler.โ
