ฤฐSO Ekim ayฤฑ imalat satฤฑn alma yรถneticileri endeksini yayฤฑmladฤฑ. ฤฐSO Tรผrkiye imalat PMI Ekim ayฤฑnda 48,4 oldu. รnceki veri 49,6 seviyesindeydi.
Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) anketinin Ekim 2023 dรถnemi sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Eลik deฤer olan 50โnin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, Eylรผl’de 49,6 olan manลet PMI, Ekim 2023โte 48,4โe geriledi ve รผst รผste dรถrdรผncรผ ay 50 eลik deฤerinย altฤฑndaย kaldฤฑ.
Endekste 50’nin รผstรผndeki deฤerler bรผyรผmeye iลaret ederken, bu eลik deฤerin altฤฑ daralma sinyali olarak deฤerlendiriliyor.
48,4 olarak รถlรงรผlen endeks, faaliyet koลullarฤฑndaki yavaลlamanฤฑn ฤฑlฤฑmlฤฑ olduฤunu gรถsterse de sรถz konusu yavaลlama PMIโฤฑn 49,6 olarak รถlรงรผldรผฤรผ Eylรผl ayฤฑna kฤฑyasla daha belirgin gerรงekleลti. ฤฐmalatรงฤฑlar ekimde iรง ve dฤฑล talebin genel olarak zayฤฑf seyrettiฤini bildirdi. Bunun sonucu olarak toplam yeni sipariลler ve yeni ihracat sipariลleri hฤฑz kaybetti. Toplam yeni sipariลlerdeki yavaลlama geรงen yฤฑlฤฑn kasฤฑm ayฤฑndan bu yana en yรผksek oranda kaydedildi. Yeni sipariลlerdeki bu gรถrรผnรผme baฤlฤฑ olarak รผretim de ekim ayฤฑnda gerilemeye devam etti. Bรถylece รผst รผste dรถrt ay boyunca รผretimde ivme kaybฤฑ gรถzlendi.
Enflasyonist baskฤฑlar hafifledi
Ekimde istihdam yeniden dรผลรผลe geรงti ve bu durum beล aylฤฑk geniลleme sรผrecini sona erdirdi. Anket katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ istifa ve emekliye ayrฤฑlmalarฤฑn yaลandฤฑฤฤฑna dikkat รงekti. รalฤฑลan sayฤฑsฤฑndaki azalmaya raฤmen firmalarฤฑn birikmiล iลlerinde yaklaลฤฑk bir yฤฑlฤฑn en hฤฑzlฤฑ dรผลรผลรผ kaydedildi. Sipariล gereksinimlerindeki azalmanฤฑn sonucu olarak, imalatรงฤฑlar satฤฑn alma faaliyetlerinin yanฤฑ sฤฑra girdi ve nihai รผrรผn stoklarฤฑnฤฑ da azalttฤฑ.Enflasyonist baskฤฑlar dรถrdรผncรผ รงeyrek baลฤฑnda hafiflemeyi sรผrdรผrdรผ. Girdi maliyetleri ve nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnda artฤฑล oranlarฤฑ รผst รผste รผรงรผncรผ ay dรผลรผล gรถsterdi. Fiyatlarฤฑnda artฤฑล bildiren firmalar ise bunun bรผyรผk oranda liradaki deฤer kaybฤฑndan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Firmalar yeni sipariล temin etmekte zorlandฤฑ
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI anket verileri hakkฤฑnda deฤerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi: โTalep koลullarฤฑ ekim ayฤฑnda Tรผrk imalat sektรถrรผnรผ yavaลlatan ana faktรถr olurken, firmalar รผretimi destekleyecek ve istihdam dรผzeyini koruyacak hacimde yeni sipariล temin etmekte zorlandฤฑ. Diฤer taraftan, enflasyon baskฤฑlarฤฑnฤฑn hafiflemeye devam etmesi yakฤฑn dรถnemde daha elveriลli bir talep ortamฤฑnฤฑn oluลabileceฤi konusunda bir miktar iyimserlik saฤlayabilir.โ
ฤฐki sektรถrde รผretim arttฤฑ
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI ekim ayฤฑ raporuna gรถre, takip edilen 10 sektรถr arasฤฑndan sadece ikisinde รผretim artarken istihdam รงoฤu sektรถrde dรผลรผล gรถsterdi. Diฤer yandan, girdi maliyetleri ve nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ enflasyonu son dรถnemdeki eฤilimini sรผrdรผrerek รงoฤu sektรถrde ivme kaybetti.
Hem yurt iรงi hem de uluslararasฤฑ talepteki zayฤฑflฤฑk nedeniyle yeni sipariลler son bir yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผredir ilk kez, izlenen tรผm sektรถrlerde yavaลlama sergiledi. En belirgin yavaลlamanฤฑn kaydedildiฤi tekstil sektรถrรผnde dรผลรผล son 12 ayฤฑn en yรผksek hฤฑzฤฑna ulaลtฤฑ. Yeni sipariลlerde en hafif ivme kaybฤฑ ise gฤฑda รผrรผnlerinde gerรงekleลti.
รretimde en gรผรงlรผ performans, รถnceki aya gรถre sฤฑnฤฑrlฤฑ bir artฤฑลฤฑn yaลandฤฑฤฤฑ gฤฑda รผrรผnlerinde gรถzlendi. Bรถylece sektรถr son รผรง ay boyunca bรผyรผme kaydetti. Ekim ayฤฑnda รผretimini artฤฑran diฤer sektรถr makine ve metal รผrรผnler oldu. En belirgin yavaลlama ise tekstil firmalarฤฑnda gรถrรผldรผ.
รretim gereksinimlerindeki azalmaya baฤlฤฑ olarak firmalar Ekim ayฤฑnda da iลe alฤฑm kararlarฤฑnda temkinli davranmaya devam etti. Takip edilen on sektรถrden sadece รผรงรผnde istihdam hacmi arttฤฑ. Son beล ayฤฑn en yรผksek artฤฑลฤฑnฤฑ kaydeden makine ve metal รผrรผnleri aynฤฑ zamanda istihdamฤฑnฤฑ en hฤฑzlฤฑ geniลleten sektรถr oldu. รte yandan, รผretim ve yeni sipariลlerde olduฤu gibi istihdamda da en sert dรผลรผล yine tekstil sektรถrรผnde gerรงekleลti.
Satฤฑn alma faaliyetleri dรผลtรผ
Ekim ayฤฑnda, takip edilen on sektรถrden sekizinde girdi maliyetleri enflasyonu geriledi. Makine ve metal รผrรผnleri ile giyim ve deri รผrรผnleri bu eฤilimin istisnalarฤฑ oldu. Girdi fiyatlarฤฑndaki en yavaล artฤฑล, yaklaลฤฑk dรถrt yฤฑlฤฑn en dรผลรผk enflasyonunun รถlรงรผldรผฤรผ makine ve metal รผrรผnleri sektรถrรผnde gerรงekleลti. Maliyet enflasyonundaki gevลeme ve zorlu talep koลullarฤฑ, ana metal firmalarฤฑnฤฑn nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnฤฑ son 32 aylฤฑk dรถnemde ilk kez dรผลรผrmelerine yol aรงtฤฑ. Tekstil firmalarฤฑ da fiyatlarฤฑnฤฑ azaltฤฑrken geriye kalan diฤer tรผm sektรถrlerde artฤฑลlar devam etti. Satฤฑล fiyatlarฤฑndaki en hฤฑzlฤฑ yรผkseliล gฤฑda รผrรผnlerinde kaydedildi.
Son olarak, ekim ayฤฑnda satฤฑn alma faaliyetleri bir yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผredir ilk kez tรผm sektรถrlerde dรผลรผล kaydetti. Takip edilen on sektรถr iรงerisinde en zayฤฑf performans yine tekstil sektรถrรผnde gรถzlendi.
