ฤฐmalat satฤฑnalma yรถneticileri endeksi (PMI) Tรผrkiye’yi sarsan depremlerin yaลandฤฑฤฤฑ ลubat ayฤฑnda 50,1 deฤerini aldฤฑ.
Ocak ayฤฑnda da endeks 50,1 olarak kaydedilmiลti.
Endekste 50’nin altฤฑ deฤerler daralmaya, รผstรผndeki deฤerler ise bรผyรผmeye iลaret ediyor.
ฤฐSO’dan yapฤฑlan aรงฤฑklamaya gรถre manลet endeksin eลik deฤer 50โnin รผzerinde kalmasฤฑnda tedarikรงilerin teslimat sรผrelerindeki belirgin artฤฑล etkili oldu.
Depremin girdi temini ve teslimatฤฑnda yol aรงtฤฑฤฤฑ zorluklar nedeniyle tedarikรงilerin teslimat sรผrelerinde son 10 ayฤฑn en yรผksek oranlฤฑ artฤฑลฤฑ kaydedildi.
Deprem, tedarik zincirleri รผzerindeki etkilerinin yanฤฑ sฤฑra bazฤฑ firmalarda operasyonlarฤฑ kesintiye uฤratarak sektรถrde รผretim hacminin azalmasฤฑna da yol aรงtฤฑ. Yine de sรถz konusu azalฤฑล ฤฑlฤฑmlฤฑ dรผzeyde kaldฤฑ ve son bir yฤฑllฤฑk dรถnemin ikinci en dรผลรผk oranฤฑnda gerรงekleลti.
Yeni sipariลlerde deprem etkisi
Yeni sipariลlerdeki yavaลlama da depreme baฤlฤฑ olarak hฤฑz kazandฤฑ. Bununla birlikte dรผลรผล son 16 ayฤฑn ikinci en ฤฑlฤฑmlฤฑ seviyesinde kaydedildi.
ลubat’ta hem toplam yeni sipariลlerde hem de yeni ihracat sipariลlerinde ivme kaybฤฑ gรถzlendi. รretim hatlarฤฑndaki duraksama ve รผrรผn temininde yaลanan zorluklar, imalatรงฤฑlarฤฑn satฤฑn alma faaliyetlerini dรผลรผrmesine ve girdi stoklarฤฑnฤฑn azalmasฤฑna neden oldu.
Arz ve รผretim ile ilgili sorunlar, bazฤฑ firmalarฤฑn sipariล gereksinimlerini karลฤฑlamak iรงin mevcut stoklara yรถnelmesine yol aรงtฤฑ. Bunun sonucu olarak nihai รผrรผn stoklarฤฑ Aralฤฑk 2021โden bu yana en yรผksek oranda azaldฤฑ.
Nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnda keskin artฤฑล
Hammadde maliyetleri ve รผcret artฤฑลlarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra dรถviz kuru geliลmeleri, girdi fiyatlarฤฑnฤฑn ลubat ayฤฑnda da belirgin ลekilde yรผkselmesine yol aรงtฤฑ.
Girdi fiyatlarฤฑ enflasyonu ocak ayฤฑna gรถre รงok az deฤiลim gรถsterdi ve genel olarak seri ortalamasฤฑna yakฤฑn dรผzeyde gerรงekleลti. Buna baฤlฤฑ olarak nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ da keskin ลekilde arttฤฑ, ancak sรถz konusu artฤฑล 2022 yฤฑlฤฑ genelinde kaydedilen ortalamanฤฑn altฤฑnda kaldฤฑ.
Takip edilen 10 sektรถrden sadece birinde รผretim arttฤฑ
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI ลubat ayฤฑ raporuna gรถre, takip edilen 10 sektรถrden sekizinde รผretim artฤฑลฤฑ gerรงekleลen ocak ayฤฑnฤฑn ardฤฑndan, depremin etkisiyle ลubatta sadece bir sektรถr รผretimini artฤฑrabildi.
Yalnฤฑzca ana metal sanayi ile sฤฑnฤฑrlฤฑ kalan bรผyรผme, sรถz konusu sektรถrde son iki yฤฑlฤฑn en yรผksek hฤฑzฤฑna ulaลtฤฑ. รretimde en keskin gerilemenin yaลandฤฑฤฤฑ gฤฑda รผrรผnlerinin ardฤฑndan ikinci en sert dรผลรผล elektrikli ve elektronik รผrรผnler sektรถrรผnde gerรงekleลti.
Yeni sipariลlerini artฤฑran sektรถr sayฤฑsฤฑ da ocak ayฤฑnda yedi iken ลubatta รผรงe geriledi. Diฤer yandan yeni ihracat sipariลleri, baลta makine ve metal รผrรผnleri olmak รผzere dรถrt sektรถrde geniลleme kaydetti.
รretim endeksinin yanฤฑ sฤฑra depremden en รงok etkilenen ikinci PMI alt endeksi, tedarikรงilerin รผrรผn temininde ve teslimatฤฑnda yaลadฤฑฤฤฑ zorluklar nedeniyle tedarikรงilerin teslimat sรผreleri oldu. ลubat ayฤฑnda gฤฑda รผrรผnleri ve metalik olmayan mineral รผrรผnler hariรง tรผm sektรถrlerde teslimat sรผreleri artฤฑล gรถsterdi. En belirgin teslimat gecikmeleri ise giyim ve deri รผrรผnleri ile kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ sektรถrlerinde yaลandฤฑ.
ฤฐstihdam ivmesi devam etti
Depremin รผretim รผzerindeki olumsuz etkisine raฤmen sektรถrlerin รงoฤunluฤu ลubat ayฤฑnda istihdam artฤฑrmaya devam etti. En gรผรงlรผ istihdam artฤฑลฤฑ makine ve metal รผrรผnlerde, en belirgin dรผลรผล ise รผretimin daralma eฤilimini sรผrdรผrdรผฤรผ tekstil sektรถrรผnde gรถzlendi.
ลubat ayฤฑnda girdi maliyeti enflasyonu genel olarak dรผลรผล gรถsterdi.
Girdi fiyatlarฤฑndaki artฤฑล yalnฤฑzca iki sektรถrde ivme kazanฤฑrken bu sektรถrler tedarik zincirlerindeki aksamalardan yoฤun ลekilde etkilenen giyim ve deri รผrรผnleri ile kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ oldu. ฤฐlk รงeyreฤin ortasฤฑnda satฤฑล fiyatlarฤฑ enflasyonu birรงok sektรถrde hฤฑz kesmesinin yanฤฑ sฤฑra tรผm sektรถrlerde 2022 yฤฑlฤฑ ortalamalarฤฑnฤฑn altฤฑnda seyretti.
