ฤฐSO Tรผrkiye ฤฐmalat PMI anketinin kasฤฑm ayฤฑ sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Eลik deฤer olan 50,0โnin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, ekim ayฤฑnda 46,4 olan manลet PMI kasฤฑmda 45,7โye geriledi ve bรถylece รผst รผste dokuzuncu ay eลik deฤer 50โnin altฤฑnda kaldฤฑ.
Faaliyet koลullarฤฑnda gรถzlenen bozulma, 2020 yฤฑlฤฑ baลlarฤฑnda yaลanan ilk Kovid-19 dalgasฤฑndan bu yana gรถrรผlen en belirgin dรผzeyde gerรงekleลti.
Son PMI anketindeki en dikkat รงekici geliลme, talebin hem iรง hem de dฤฑล piyasalarda gรถsterdiฤi zayฤฑflฤฑk oldu. Buna baฤlฤฑ olarak toplam yeni sipariลler ve yeni ihracat sipariลleri son iki buรงuk yฤฑlฤฑn en belirgin ivme kaybฤฑnฤฑ sergiledi. Yeni ihracat sipariลlerinde talep dรผลรผลรผnรผn ana kaynaฤฤฑ olarak ABD ve Avrupa รถn plana รงฤฑktฤฑ.
Firmalar, imalat sanayi รผretimindeki yavaลlamada ana ihracat pazarlarฤฑndaki talep yetersizliฤinin etkili olduฤunu bildirdi. รretimdeki yavaลlama eฤilimi 12. aya ulaลtฤฑ. Kasฤฑmda girdi maliyetleri enflasyonu keskin yavaลlama kaydetti ve girdi fiyatlarฤฑndaki artฤฑล son รผรง yฤฑlฤฑn en dรผลรผk hฤฑzฤฑnda gerรงekleลti.
Ham madde fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล ve liradaki deฤer kaybฤฑ, maliyetlerin artmasฤฑnda etkili olurken dรผลรผk girdi talebi ise enflasyonu sฤฑnฤฑrlayฤฑcฤฑ etkide bulundu.
Girdi talebindeki zayฤฑflฤฑk aynฤฑ zamanda tedarikรงi performansฤฑnda da belirgin bir iyileลmeyi beraberinde getirdi. Nitekim teslimat sรผrelerindeki dรผลรผล, Temmuz 2005 hariรง olmak รผzere anket tarihinin en belirgin dรผzeyinde gerรงekleลti.
Girdi maliyetlerindeki dรผลรผล trendine paralel olarak nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ enflasyonu da hฤฑz kaybetti. Kasฤฑmda รผrรผn fiyatlardaki artฤฑล gรผรงlรผ olmakla birlikte aฤustostan bu yana en dรผลรผk seviyesinde kaydedildi. Son olarak, iki aylฤฑk gerilemenin ardฤฑndan istihdam kasฤฑmda yeniden artฤฑลa geรงti. รte yandan sรถz konusu artฤฑล oldukรงa sฤฑnฤฑrlฤฑ gerรงekleลti.
Takip edilen 10 sektรถrรผn ikisinde รผretim geniลledi
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI raporu kasฤฑmda yฤฑlฤฑn son รงeyreฤinin ortasฤฑ itibarฤฑyla birรงok sektรถrde zorlu koลullarฤฑn sรผrdรผฤรผne iลaret etti. Anket kapsamฤฑnda izlenen 10 sektรถrden sadece giyim ve deri รผrรผnleri ile kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ sektรถrleri kasฤฑm ayฤฑnda รผretim artฤฑลฤฑ kaydetti.
En keskin yavaลlama ise yine tekstil sektรถrรผnde gerรงekleลti. Talep koลullarฤฑnda sรผregelen zorluklara baฤlฤฑ olarak yeni sipariลlerde de benzer bir tablo gรถzlendi. Kรผresel ekonomideki zayฤฑflฤฑk yeni ihracat sipariลlerinin genel รงapta yavaลlamasฤฑna yol aรงtฤฑ. Dฤฑล talebin arttฤฑฤฤฑ tek sektรถr kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ oldu.
ฤฐstihdama iliลkin eฤilimlerin karmaลฤฑk seyrettiฤi kasฤฑm ayฤฑnda beล sektรถrde artฤฑล, beล sektรถrde dรผลรผล gerรงekleลti. En hฤฑzlฤฑ istihdam artฤฑลฤฑ kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑnda, en belirgin dรผลรผล ise tekstil รผrรผnlerinde kaydedildi.
Girdi maliyetlerinin 10 sektรถrรผn tamamฤฑnda artmaya devam etmesine raฤmen enflasyonda genele yayฤฑlฤฑ bir yavaลlama gรถzlendi. Girdi fiyatlarฤฑndaki en hฤฑzlฤฑ artฤฑล elektrikli ve elektronik รผrรผnler sektรถrรผnde gerรงekleลti, ancak bu sektรถrde de artฤฑล hฤฑzฤฑ 34 ayฤฑn en dรผลรผk seviyesine geriledi. Girdi maliyetlerinde en yavaล artฤฑล ise ana metal sanayinde yaลandฤฑ.
Maliyet baskฤฑlarฤฑnฤฑn gรถreli olarak hafiflemesiyle birlikte ana metal imalatรงฤฑlarฤฑnฤฑn satฤฑล fiyatlarฤฑ kasฤฑm ayฤฑnda hemen hemen deฤiลmedi. Fiyatlar diฤer sektรถrlerde artmaya devam etse de artฤฑลlar ekim ayฤฑna gรถre genellikle daha dรผลรผk oranlarda gerรงekleลti. Nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnda en hฤฑzlฤฑ artฤฑล kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ sektรถrรผnde รถlรงรผldรผ.
Tedarik zincirlerindeki iyileลme belirtileri kasฤฑm ayฤฑnda daha yaygฤฑn
Tedarik zincirlerindeki iyileลme belirtileri kasฤฑm ayฤฑnda daha da yaygฤฑn hale geldi. Takip edilen 10 sektรถrรผn altฤฑsฤฑnda teslimat sรผreleri azaldฤฑ. Hem ana metal sanayi hem de metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrlerinde tedarikรงi performansฤฑ anketin baลladฤฑฤฤฑ Ocak 2016โdan bu yana en gรผรงlรผ iyileลmeyi kaydetti.
Yeni sipariลlerdeki yavaลlamaya baฤlฤฑ olarak รงoฤu sektรถrde nihai รผrรผn stoklarฤฑ artฤฑล gรถsterirken en belirgin yรผkseliล metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrรผnde yaลandฤฑ.
Aรงฤฑklamada gรถrรผลlerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, kรผresel imalat sanayi talebindeki zayฤฑflฤฑฤฤฑn Tรผrk imalatรงฤฑlarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan yol aรงtฤฑฤฤฑ zorluklarla birlikte kasฤฑm ayฤฑnda รผretim ve yeni sipariลlerin yavaลlama kaydettiฤini ifade etti.
Harker, “รte yandan, girdi talebindeki dรผลรผล firmalarฤฑn bir sรผredir karลฤฑ karลฤฑya olduฤu bazฤฑ gรผรงlรผklerin de hafiflemesini saฤladฤฑ. รzellikle girdi maliyetleri enflasyonunun son รผรง yฤฑlฤฑn en dรผลรผk dรผzeyine gerilemesi dikkat รงekti. Tedarikรงilerin teslimat sรผrelerinde ise 2005 yฤฑlฤฑna uzanan anket tarihinin en sert ikinci dรผลรผลรผ yaลandฤฑ.” deฤerlendirmesinde bulundu.
