Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) martta 52,6โya yรผkselerek sektรถrรผn performansฤฑnda gรผรงlรผ bir iyileลmeye iลaret etti. Faaliyet koลullarฤฑ รผst รผste 10. ay gรผรงlenmiล oldu. Toplam yeni sipariลler, bir รถnceki ay kaydettiฤi yavaลlamanฤฑn ardฤฑndan martta yรผkselerek yeniden bรผyรผme bรถlgesine dรถndรผ.
Talep iyileลiyor
Anket katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ, talepte iyileลme sinyalleri olduฤunu bildirdi. Yeni ihracat sipariลleri ise รผst รผste รผรงรผncรผ ay artฤฑล gรถsterdi ve toplam yeni sipariลlere gรถre daha hฤฑzlฤฑ bรผyรผdรผ. Yeni sipariลlerdeki yรผkseliล ve yeni รผretim hatlarฤฑnฤฑn eklenmesi, รผretimin รผst รผste รผรงรผncรผ ay bรผyรผme kaydetmesinde rol oynadฤฑ. Bรผyรผme hฤฑzฤฑ hafif artฤฑล gรถsterdi ancak bazฤฑ anket katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ, hammadde arzฤฑndaki sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn รผretimde daha yรผksek oranlฤฑ bir artฤฑลa engel olduฤunu belirtti. Tedarikรงilerin teslimat sรผrelerinde devam eden keskin artฤฑล, arz tarafฤฑnda yaลanan zorluklara iลaret etti. Kรผresel yรผk taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑndaki sฤฑkฤฑntฤฑlar hammadde arzฤฑndaki yetersizlikleri daha belirgin hale getirdi ve bรถylece teslimat sรผreleri ลubata gรถre daha yรผksek oranda arttฤฑ. Arz sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ martta enflasyonist baskฤฑlarฤฑ da artฤฑrฤฑrken Tรผrk lirasฤฑndaki deฤer kaybฤฑ, girdi maliyetlerinde yฤฑlbaลฤฑndan beri en hฤฑzlฤฑ artฤฑลฤฑn yaลanmasฤฑnda rol oynadฤฑ.
Nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnda hฤฑzlฤฑ artฤฑล
Benzer ลekilde, enflasyon oranฤฑnฤฑn ลubatta son 10 ayฤฑn en dรผลรผk dรผzeyine gerilemesinin ardฤฑndan nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ aralฤฑk ayฤฑndan beri en hฤฑzlฤฑ artฤฑลฤฑ kaydetti. Tรผrk imalatรงฤฑlarฤฑ mart ayฤฑnda personel sayฤฑlarฤฑnฤฑ gรผรงlรผ bir ลekilde artฤฑrmaya devam etti. Bรถylece istihdam son 10 ay boyunca dรผzenli olarak artฤฑล gรถsterdi. Yatฤฑrฤฑmlar, kurulan yeni รผretim hatlarฤฑ ve รผretim gereksinimlerindeki yรผkseliล, istihdam artฤฑลฤฑnฤฑ destekleyen faktรถrler arasฤฑnda yer aldฤฑ. Satฤฑn alma faaliyetleri de ลubatta kaydedilen hafif yavaลlamanฤฑn ardฤฑndan toparlanma kaydetti. Ancak hammadde temininde yaลanan zorluklar girdi stoklarฤฑnฤฑ artฤฑrmaya yรถnelik รงabalarฤฑ zayฤฑflattฤฑ ve stoklar son รผรง ayฤฑn en hฤฑzlฤฑ dรผลรผลรผnรผ kaydetti.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI anket verileri hakkฤฑnda deฤerlendirmede bulunan IHS Markit Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi:
โTรผrk imalat sektรถrรผ, karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑ bazฤฑ รถnemli zorluklara raฤmen mart ayฤฑnda yeni sipariลlerinin bรผyรผme bรถlgesine dรถnmesini saฤlayabildi ve hem รผretimi hem de istihdamฤฑ artฤฑrmaya devam etti. Son zamanlarda giderek daha bilinir hale gelen hammadde temin zorluklarฤฑ, tedarikรงilerin teslimat sรผrelerini, stoklarฤฑ ve girdi maliyetlerini etkilerken รผretimdeki bรผyรผmeyi de sฤฑnฤฑrladฤฑ. Tรผrk lirasฤฑndaki deฤer kaybฤฑ ise enflasyonist baskฤฑlarฤฑ ลiddetlendirdi. Firmalar, sektรถrdeki bรผyรผmenin hฤฑz kazanmaya baลlayabilmesi iรงin karลฤฑ karลฤฑya olduklarฤฑ bu zorluklardan bazฤฑlarฤฑnฤฑn รถnรผmรผzdeki aylarda hafiflemesini umuyor olacak.โ
Sektรถrlerin รงoฤu รผretim artฤฑลฤฑ kaydetti
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI mart verilerine gรถre sektรถrlerin รงoฤunluฤunda รผretim artฤฑลฤฑ kaydedilmekle birlikte yeni sipariล hacimleri genel olarak duraฤan seyretti ve firmalar malzeme temininde zorluklarla karลฤฑlaลmaya devam etti. Bu arada, enflasyonun yeniden hฤฑz kazandฤฑฤฤฑna yรถnelik sinyaller gรถzlendi.
Takip edilen 10 sektรถrรผn altฤฑsฤฑ martta รผretim artฤฑลฤฑ saฤlarken, bu geliลme sadece dรถrt sektรถrรผn geniลleme kaydettiฤi ลubat ayฤฑna gรถre iyileลme anlamฤฑna geldi. Yฤฑlฤฑn ilk iki ayฤฑnda olduฤu gibi martta da รผretimdeki en hฤฑzlฤฑ geniลleme ana metaller sektรถrรผnde gerรงekleลti. Ayrฤฑca, gฤฑda รผrรผnleri ile giyim ve deri รผrรผnleri sektรถrlerinin bรผyรผme bรถlgesine geri dรถnmesi de dikkat รงekti. Daha zayฤฑf bir gรถrรผnรผmรผn izlendiฤi yeni sipariลler tarafฤฑnda ise sadece รผรง sektรถr bรผyรผme kaydetti.
Giyim ve deri รผrรผnleri sektรถrรผnde yeni sipariลler bir yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผredir ilk kez arttฤฑ ve bu artฤฑลฤฑn gรผรงlรผ olmasฤฑnda yeni ihracat sipariลlerindeki hฤฑzlฤฑ yรผkseliล belirleyici oldu. ฤฐstihdam, son ankette de en olumlu geliลmelerin yaลandฤฑฤฤฑ alan olmayฤฑ sรผrdรผrdรผ. ฤฐkisi hariรง tรผm sektรถrler martta ek personel alฤฑmฤฑna gitti. Aฤaรง ve kaฤฤฑt รผrรผnleri ile giyim ve deri รผrรผnleri sektรถrleri bu durumun istisnasฤฑ oldu. ฤฐstihdamdaki en yรผksek oranlฤฑ artฤฑล elektrikli ve elektronik รผrรผnler sektรถrรผnde kaydedildi. Tedarik zincirlerindeki aksamalar, tรผm sektรถrlerin ortak sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ olmaya devam etti. Teslimatlardaki en belirgin gecikmeler ana metal sanayi ile makine ve metal รผrรผnleri sektรถrlerinde kaydedildi. Hammaddelere eriลimdeki zorluklar ve Tรผrk lirasฤฑndaki zayฤฑflฤฑk, enflasyonist baskฤฑlarฤฑn yรผkselmesinde etkili oldu. Martta 10 sektรถrรผn tamamฤฑ girdi maliyetlerinde gรผรงlรผ artฤฑลlar bildirirken sektรถrlerin bรผyรผk bir bรถlรผmรผnde enflasyon ลubata gรถre yรผksek oranda gerรงekleลti. Hammadde konusunda yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlar, stoklarฤฑ da etkiledi. On sektรถrรผn tamamฤฑnda nihai รผrรผn stoklarฤฑ azalฤฑrken girdi stoklarฤฑ sadece iki sektรถrde artฤฑล kaydetti.
