Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) kasฤฑmda 51,4โe dรผลmekle birlikte faaliyet koลullarฤฑnฤฑn iyileลtiฤi yรถnรผnde sinyal vermeyi sรผrdรผrdรผ. PMI, Kovid-19 kaynaklฤฑ daralmanฤฑn ardฤฑndan haziranda baลlayan toparlanma dรถneminin en dรผลรผk dรผzeyinde gerรงekleลti. Tรผrkiyeโdeki Kovid-19 vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn artmasฤฑnฤฑn mรผลteri talebini ve รผretim sรผreรงlerini olumsuz etkilemesi, firmalarฤฑn kasฤฑmda karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑ temel zorluk oldu. Bunun sonucunda yeni sipariลler ve รผretim yavaลladฤฑ. Yeni ihracat sipariลlerinin de ivme kaybettiฤi gรถzlendi.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI kasฤฑm verilerine gรถre de Kovid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn hem Tรผrkiye’de hem de baลta Avrupa olmak รผzere dรผnyanฤฑn diฤer bรถlgelerinde yaลanan ikinci dalgasฤฑ, kasฤฑmda birรงok imalat sanayi sektรถrรผnde toparlanmanฤฑn hฤฑz kesmesine yol aรงtฤฑ. Takip edilen 10 sektรถrรผn sadece dรถrdรผnde faaliyet koลullarฤฑ iyileลti. Yeni sipariลler aรงฤฑsฤฑndan, kimyasal, plastik ve kauรงuk ile gฤฑda รผrรผnleri olmak รผzere iki sektรถrรผn bรผyรผme bรถlgesinde olduฤu gรถzlendi.
Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) anketinin Kasฤฑm 2020 dรถnemi sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Eลik deฤer olan 50,0โnin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, Ekimde 53,9 olarak รถlรงรผlen manลet PMI Kasฤฑmda 51,4โe dรผลmekle birlikte faaliyet koลullarฤฑnฤฑn iyileลtiฤi yรถnรผnde sinyal vermeye devam etti. PMI, Kovid-19 kaynaklฤฑ daralmanฤฑn ardฤฑndan haziranda baลlayan toparlanma dรถneminin en dรผลรผk dรผzeyinde gerรงekleลti. Tรผrkiyeโdeki Kovid-19 vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn artmasฤฑ ve bu durumun mรผลteri talebini ve รผretim sรผreรงlerini olumsuz etkilemesi, firmalarฤฑn kasฤฑm ayฤฑnda karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑ temel zorluk olarak kaydedildi. Bunun sonucu olarak, hem yeni sipariลler hem de รผretim yavaลladฤฑ. Yeni ihracat sipariลlerinin de ivme kaybettiฤi gรถzlendi.
Yine de bu รผรง gรถstergede kaydedilen zayฤฑflama, 2020 baลlarฤฑndaki ilk pandemi dalgasฤฑnฤฑn tepe noktasฤฑna gรถre รงok daha ฤฑlฤฑmlฤฑ dรผzeyde gerรงekleลti.
Anketin gรถrece olumlu geliลmesi ise iล hacimlerinin geรงen aylarda gรถsterdiฤi gรผรงlรผ toparlanmaya baฤlฤฑ olarak firmalarฤฑn istihdam dรผzeylerini artฤฑrmaya devam etmesi oldu. ฤฐstihdamda artฤฑล trendi altฤฑ aya ulaลtฤฑ ve gรผรงlรผ seyrini korudu. รalฤฑลan sayฤฑlarฤฑndaki yรผkseliล ve yeni sipariลlerdeki yavaลlama, firmalarฤฑn birikmiล iลlerini azaltmaya devam edebilmesini saฤladฤฑ.
Kovid-19 salgฤฑnฤฑ, tedarik zincirleri รผzerinde giderek daha ciddi etki yarattฤฑ ve Kasฤฑm ayฤฑnda teslimat sรผrelerindeki artฤฑล, anket geรงmiลinin รผรงรผncรผ en yรผksek dรผzeyinde gerรงekleลti. Bu durum girdi stoklarฤฑnฤฑn gerilemesine katkฤฑ yaptฤฑ. Benzer ลekilde, รผretim gereksinimlerindeki dรผลรผลe baฤlฤฑ olarak satฤฑn alma faaliyetleri de hafif bir azalma gรถsterdi. Tรผrk lirasฤฑnฤฑn yakฤฑn dรถnemde ABD dolarฤฑ karลฤฑsฤฑnda gรถsterdiฤi deฤer kaybฤฑ, hem girdi maliyetleri hem de nihai รผrรผn fiyatlarฤฑndaki keskin artฤฑลlarฤฑn sรผrmesinde belirleyici oldu.
Bununla birlikte, her ikisinde de enflasyon oranlarฤฑ Ekim ayฤฑna gรถre hafif dรผลรผล sergiledi.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI anket verileri hakkฤฑnda deฤerlendirmede bulunan IHS Marki Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harken, ลunlarฤฑ sรถyledi: โKovid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn yeniden hฤฑzlanmasฤฑ, kasฤฑmda Tรผrk imalat sektรถrรผnรผn hฤฑzฤฑnฤฑ kesti ve talepte zayฤฑflamaya yol aรงtฤฑ.
Bununla birlikte, salgฤฑnฤฑn yol aรงtฤฑฤฤฑ aksamadan hฤฑzlฤฑ bir ลekilde รงฤฑkabildiฤini daha รถnce gรถstermiล olan sektรถrde firmalarฤฑn geleceฤe yรถnelik gรผveninin yeni iลe alฤฑmlarฤฑ sรผrdรผrmeye yetecek dรผzeyde olduฤu gรถzlendi. Enflasyon cephesinde de bazฤฑ olumlu iลaretler dikkat รงekti.
Girdi maliyetleri ve nihai รผrรผn fiyatlarฤฑndaki artฤฑล hฤฑzlarฤฑ ekim ayฤฑna gรถre hafif gerileme kaydetti. Tรผrk lirasฤฑnฤฑn son dรถnemde kayฤฑplarฤฑnฤฑn bir bรถlรผmรผnรผ geri almasฤฑna baฤlฤฑ olarak, รถnรผmรผzdeki aylarda enflasyonun daha da yavaลladฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrebiliriz.โ
Sektรถrlerde toparlanma hฤฑz kesti
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI kasฤฑm verilerine gรถre Kovid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn hem Tรผrkiye’de hem de baลta Avrupa olmak รผzere dรผnyanฤฑn diฤer bรถlgelerinde yaลanan ikinci dalgasฤฑ, kasฤฑmda birรงok imalat sanayi sektรถrรผnde toparlanmanฤฑn hฤฑz kesmesine yol aรงtฤฑ. Takip edilen 10 sektรถrรผn sadece dรถrdรผnde faaliyet koลullarฤฑ iyileลti.
ฤฐyileลme gรถsteren sektรถr sayฤฑsฤฑ ekime gรถre yarฤฑ yarฤฑya dรผลtรผ. Yeni sipariลler aรงฤฑsฤฑndan, kimyasal, plastik ve kauรงuk ile gฤฑda รผrรผnleri olmak รผzere iki sektรถrรผn bรผyรผme bรถlgesinde olduฤu gรถzlendi. Kimyasal, plastik ve kauรงuk รผrรผnler son zamanlardaki gรผรงlรผ temposunu sรผrdรผrdรผ, ancak bu sektรถrde dahi bรผyรผme ivme kaybetti. Gฤฑda รผrรผnleri sektรถrรผnรผn yeni sipariลleri son รผรง ayda ilk kez iyileลme gรถsterdi. Yeni sipariลlerde en sert yavaลlama yaลanan sektรถr, elektrikli ve elektronik รผrรผnler oldu. ฤฐkinci en hฤฑzlฤฑ dรผลรผล ise baskฤฑ altฤฑnda kalmaya devam eden giyim ve deri รผrรผnleri sektรถrรผnde gerรงekleลti.
Takip edilen on sektรถrรผn yedisinde yeni ihracat sipariลleri hฤฑz kaybetti. Yeni sipariลlerdeki eฤilimler bรผyรผk รถlรงรผde รผretim iรงin de geรงerliydi. Sadece gฤฑda ve kimyasal รผrรผnlerde รผretim artฤฑลฤฑ gerรงekleลti. ฤฐล yรผklerindeki yavaลlamaya raฤmen firmalarฤฑn genel olarak iลe alฤฑmlarฤฑ sรผrdรผrmesi, anketin pozitif geliลmesi olarak kayda geรงti. On sektรถrรผn dokuzunda istihdam artarken, kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ sektรถrรผnde yatay seyir gรถzlendi. En yรผksek istihdam yaratma hฤฑzฤฑ kimyasal, plastik ve kauรงuk sektรถrรผnde gerรงekleลti. Son dรถnemde yaลanan kur artฤฑลlarฤฑ ve ham madde arz sorunlarฤฑ nedeniyle enflasyonist baskฤฑlar gรผรงlรผ kalmakla birlikte enflasyon oranlarฤฑnฤฑn bazฤฑ sektรถrlerde tepe noktaya ulaลmฤฑล olabileceฤine iliลkin iลaretler gรถzlendi. Maliyet enflasyonu, baลta gฤฑda รผrรผnleri ve ana metaller olmak รผzere dรถrt sektรถrde yavaลlama kaydetti. En keskin artฤฑล metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrรผnde gerรงekleลti. ฤฐkisi hariรง tรผm sektรถrlerde teslimat sรผreleri ekim ayฤฑna gรถre daha yรผksek hฤฑzda arttฤฑ.
Sektรถrlerin yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑnda nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnฤฑn artฤฑล hฤฑzฤฑ yavaลladฤฑ.
