ฤฐngiltere Baลbakan Boris Johnson, gecen haftaki aรงฤฑklamasฤฑnda, “Neden Tรผrk zeytinyaฤฤฑnda kilo baลฤฑna 93 peni vergi var?” diyerek zeytinyaฤฤฑnda vergilerin kaldฤฑrฤฑlabileceฤinin sinyalini verdi. Johnson, Brexit’in verdiฤi รถzgรผrlรผkleri kullanarak iลletmeler ve tรผketiciler iรงin maliyetleri dรผลรผrecek regรผlasyonlara hazฤฑrlanฤฑyor. Beklenen adฤฑmlar arasฤฑnda, ฤฐngiltere’de รผretilmeyen ve ithalata baฤฤฑmlฤฑ olunan รผrรผnlerde vergilerin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ da var.
Tรผrkiye’nin ฤฐngiltere’ye toplam gฤฑda ihracatฤฑ 2021 itibariyle 615 milyon dolara ulaลmฤฑล olsa da ฤฐngiltere’nin toplam gฤฑda ithalatฤฑ iรงerisinde Tรผrkiye ufak bir paya sahip. Tรผrkiye, ฤฐngiltere’ye gฤฑdada en รงok sebze ve meyve ihracatฤฑ gerรงekleลtiriyor.
Hedef gฤฑda alanฤฑnda iลbirliฤini artฤฑrmak
Taraflar arasฤฑnda iลbirliฤinin geliลtirilmesi yรถnรผnde รงalฤฑลmalar sรผrรผyor. TBMM Dฤฑลiลleri Komisyonu Baลkanฤฑ Akif รaฤatay Kฤฑlฤฑรง, ฤฐngiltere temaslarฤฑyla ilgili geรงen hafta Londra’da dรผzenlenen basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, 1 Ocak 2021 itibarฤฑyla yรผrรผrlรผฤe giren Tรผrkiye-ฤฐngiltere Serbest Ticaret Anlaลmasฤฑ’nฤฑn geniลletilmesinin gรผndemde olduฤunu sรถyledi. ฤฐลbirliฤinin geliลtirileceฤi alanlardan birinin gฤฑda olduฤuna dikkat รงeken Kฤฑlฤฑรง, ฤฐngiltere’nin gฤฑdada รผรงte iki oranฤฑnda ithalata baฤฤฑmlฤฑ olduฤunu hatฤฑrlatarak bu alanda birlikte yapฤฑlacak รงok ลey olduฤunu vurguladฤฑ.
“Vergi kalkarsa diฤer รผlkeleri yakalarฤฑz”
Sorularฤฑmฤฑzฤฑ yanฤฑtlayan Gama Grup Yรถnetici Direktรถrรผ Ali Sancak, 82 bin ton zeytinyaฤฤฑ tรผketilen ฤฐngiltere’ye Tรผrkiye’nin yalnฤฑzca 50 ton zeytinyaฤฤฑ gรถnderdiฤini sรถyledi.
Tรผrk zeytinyaฤฤฑnda litre basฤฑna 93 penilik verginin, diฤer รผlkelere รถzellikle ฤฐspanya, ฤฐtalya ve Yunanistan’a karลฤฑ Tรผrkiye’yi dezavantajlฤฑ duruma getirdiฤini kaydeden Sancak, bu vergiler kalktฤฑฤฤฑnda Tรผrkiye’nin bu รผlkelerle รงok rahat rekabet edilebileceฤini, 20-25 bin tonu yakalamanฤฑn mรผmkรผn olabileceฤini belirtti.
Tรผrkiye’nin ฤฐngiltere’ye ihraรง ettiฤi diฤer รผrรผnlerde de vergilerin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ gerektiฤine dikkat รงeken Sancak sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Buฤdayda kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ anlฤฑyorum รงรผnkรผ ฤฐngiltere’nin de buฤday รผretimi mevcut ama bulgurdaki 21 penilik verginin ne anlama geldiฤini hรขlรข รงรถzebilmiล deฤilim. Pirince alternatif bir รผrรผn. Makarnada 20 bin tonluk kota var fakat 20 bin tonu hรขlรข dolduramฤฑyoruz. ฤฐtalyan makarnasฤฑnฤฑn burada รงok daha bรผyรผk paralarla satฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ biliyoruz รงรผnkรผ daha รถnceki teลviklerden kaynaklฤฑ markalaลma var halbuki bu fฤฑrsatฤฑ biz de kullanฤฑp daha iyi markalar yaratmaya baลlarsak makarna tรผketiminden ciddi bir pay alabileceฤiz. Son dรถnemlerde sรผt ve sรผt mamullerinde bir kapฤฑ aรงฤฑldฤฑ. ฤฐngiltere’de bizim yรถresel รผrรผnlerimiz hellim ve beyaz peynir tรผketimi รงok yรผksek miktarlara cฤฑktฤฑ. Bugรผne kadar yasaklar vardฤฑ ama son dรถnemlerde Tรผrkiye’deki bazฤฑ ลirketlerimiz Avrupa’nฤฑn istemiล olduฤu รผretim tekniฤi ve tarzฤฑnฤฑ kullanarak ihracat yapmaya baลladฤฑlar ama demek ki hรขlรข bazฤฑ eksiklikler mevcut sฤฑnฤฑr kapฤฑlarฤฑnda ya etiketlemeden kaynaklฤฑ veya รผrรผnรผn izlenebilirliฤi gibi ฤฑsฤฑtฤฑlma iลlemiyle ilgili bir takฤฑm sorunlar yaลanฤฑyor. Bu sorunlar da aลฤฑlacaktฤฑr. Bu pazarda รงok daha iyi yerlere geleceฤimizi dรผลรผnรผyoruz.”
Ayรงiceฤi yaฤฤฑnda tรผm dรผnyada olduฤu gibi ฤฐngiltere’de de ciddi fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Sancak, son bir ayda Ukrayna รผzerinden yรผksek fiyatlarla tekliflerin gelmeye baลladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Tรผrkiye’deki รผretici firmalarฤฑn bu konudan yararlanmaya baลladฤฑklarฤฑnฤฑ bildiren Sancak’a gรถre, Rusya รผzerinden gelen ayรงiรงeฤi yaฤฤฑnฤฑ iลleyerek bu fฤฑrsatฤฑ deฤerlendirerek daha รงok ihracat yapabilirler. Tรผrkiye’nin geleneksel รผrรผnleri fฤฑndฤฑk, incir, kuru kayฤฑsฤฑ, รผzรผm gibi รผrรผnlerin dรถkme olarak satฤฑlmasฤฑndan ziyade yavaล yavaล ambalajlฤฑ, markalฤฑ รผrรผnler halinde bu รผlkeye sevk edilmesi veya bu รผrรผnรผn pazarlanmasฤฑnฤฑn daha kรขrlฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ, Tรผrkiye’nin รผzerinde durmasฤฑ gereken en รถnemli konulardan birinin markaya yรถnelmesi olduฤunu dile getirdi.
