ฤฐngiltere Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Boris Johnson ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’a, ฤฐran ile 2015 yฤฑlฤฑnda imzalanan nรผkleer anlaลmadan รงekilmemesi รงaฤrฤฑsฤฑnda bulundu. ฤฐran ise ABD’ye “Anlaลmadan รงekilirsen piลman olursun” uyarฤฑsฤฑ yaptฤฑ.
“Anlaลmayฤฑ terk etmek hata olur” diyen Boris Johnson ise ABD’yi anlaลmadan รงekilmemeye ikna etmek iรงin Washington’da temaslarda bulunuyor.
Amerikan New York Times gazetesi iรงin bir makale kaleme alan Johnson, nรผkleer sฤฑnฤฑrlamalarฤฑ kaldฤฑrmanฤฑn “sadece ฤฐran’a yarayacaฤฤฑnฤฑ” sรถyledi ve “ฤฐran’ฤฑn asla bir nรผkleer silaha sahip olmamasฤฑna yรถnelik tรผm seรงenekler arasฤฑnda bu anlaลma en az dezavantaja sahip” dedi.
ฤฐngiltere ve Avrupalฤฑ mรผttefiklerinin 12 Mayฤฑs tarihine kadar anlaลmadan รงekilmemesi iรงin Trump’ฤฑ ikna etmesi gerekiyor.
Trump anlaลmayฤฑ “delilik” olarak nitelendirmiลti.
Eski Amerikan yรถnetiminin รถncรผlรผk ettiฤi anlaลmanฤฑn imzacฤฑlarฤฑ arasฤฑnda Rusya ve รin de bulunuyor. ฤฐngiltere, Fransa ve Almanya anlaลmanฤฑn devamฤฑ iรงin son haftalarda yoฤun kulis รงalฤฑลmalarฤฑ yรผrรผttรผ.
Boris Johnson anlaลmanฤฑn zayฤฑf yanlarฤฑ olduฤunu ancak bunlarฤฑn iyileลtirilebileceฤini, ฤฐngiltere’nin ABD, Fransa ve Almanya ile bu konuda รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Johnson Washington’dayken ABD Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mike Pence, Ulusal Gรผvenlik Danฤฑลmanฤฑ John Bolton ve ABD Kongresi’nden รผyelerle gรถrรผลecek.
ฤฐngiltere Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ’nฤฑn Trump ile de gรถrรผลmesi beklenmiyor.
Trump: Anlaลma รงok gevลek
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, ฤฐran ile nรผkleer anlaลma hakkฤฑnda “en kรถtรผsรผ” ifadesini kullanmฤฑล ve imzacฤฑlar hatalarฤฑ dรผzeltmezse anlaลmadan รงekileceฤini sรถylemiลti.
Trump anlaลma koลullarฤฑnฤฑn รงok gevลek olduฤunu รถzellikle de ฤฐran’ฤฑn nรผkleer faaliyetlerini belirli bir dรถnem iรงin sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑnฤฑ ancak balistik fรผzelerin geliลtirilmesini engellemediฤini savunuyor.
ABD Baลkanฤฑ ayrฤฑca anlaลmanฤฑn ฤฐran’a 100 milyar dolarlฤฑk “hediye” verdiฤini ve ฤฐran’ฤฑn bunu Ortadoฤu’da silah, terรถr ve baskฤฑcฤฑ rejimler iรงin kullanacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor.
ABD Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Mike Pompeo da ฤฐsrail’in ฤฐran’ฤฑn 15 ay รถnce gizli bir nรผkleer program baลlattฤฑฤฤฑnฤฑ iddia etmesinin ardฤฑndan nรผkleer anlaลmanฤฑn yalanlar รผstรผne kurulu olduฤunu sรถylemiลti.
Bugรผne dek Almanya Baลbakanฤฑ Angela Merkel, Fransa Cumhurbaลkanฤฑ Emmanuel Macron ve BM Genel Sekreteri Antonลo Guterres Trump’a anlaลmadan รงekilmemesi รงaฤrฤฑsฤฑnda bulundu.
ฤฐran: ABD รงekilirse piลman olur
ฤฐran Cumhurbaลkanฤฑ Hasan Ruhani, ABD’nin anlaลmadan รงekilmesi durumunda “tarihi bir piลmanlฤฑk” yaลayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. ฤฐran Devlet Televizyonu’na konuลan Ruhani “ฤฐran’ฤฑn Trump’ฤฑn vereceฤi her karara karลฤฑ bir planฤฑ olduฤunu ve karลฤฑlฤฑk vereceklerini” belirtti.
Ruhani “Bugรผn ฤฐran’ฤฑn tรผm siyasi fraksiyonlarฤฑ, saฤ, sol, muhafazakarlar, reformcular ya da ฤฑlฤฑmlฤฑlar, hepsi birlik iรงinde” dedi.
ฤฐran, ฤฐsrail’in iddialarฤฑnฤฑn eski belgelere dayandฤฑฤฤฑnฤฑ savunuyor.
ฤฐran anlaลmasฤฑnda neler var?
2015 yฤฑlฤฑnda ฤฐran ABD, รin, Rusya, Almanya, Fransa ve ฤฐngiltere ile nรผkleer faaliyetlerini sฤฑnฤฑrlandฤฑrmaya karลฤฑlฤฑk ekonomik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑna yรถnelik bir anlaลma imzaladฤฑ.
Resmi adฤฑ Ortak Kapsamlฤฑ Eylem Planฤฑ olan anlaลmaya gรถre ฤฐran uranyum zenginleลtirdiฤi santirfรผjleri azaltma taahรผtรผnde bulunuyor.
Anlaลma koลullarฤฑ ฤฐran’ฤฑn zenginleลtirilmiล uranyumu bรผyรผk anlamda azaltmasฤฑ ve nรผkleer silah yapmaya yetecek dรผzeye รงฤฑkarmamasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
Anlaลmadan sonra ฤฐran’ฤฑn Natanz ve Fordo tesislerindeki santrifรผj sayฤฑsฤฑ azaltฤฑldฤฑ ve tonlarca az zenginleลtirilmiล uranyum Rusya’ya gรถnderildi.
Uluslararasฤฑ Atom Enerjisi Ajansฤฑ’ndan denetรงiler ฤฐran’ฤฑn nรผkleer tesislerinde teftiล yapma yetkisine sahipti. BBC Tรผrkรงe
